Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści ustawy

Art. 183 Kodeks pracy

Obowiązuje od 19.03.2025Stan prawny na 27.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗
Cała ustawa
Art. 183.
§ 1.Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:
1)20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
2)31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
3)33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
4)35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
5)37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci
–niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, niedłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.
§ 1¹.Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:
1)20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
2)31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
3)33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
4)35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
5)37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci
–niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
§ 2.Do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przepisy art. 45 § 3, art. 47, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 180 § 4–17, art. 180¹ § 2 i art. 181 stosuje się odpowiednio.
§ 3.Pracownik, o którym mowa w § 1, który przyjął dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, oraz pracownik, o którym mowa w § 1¹, który przyjął dziecko w wieku do 14 roku życia ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
§ 3¹.Pracownik, o którym mowa w § 1 albo § 1¹, ma prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego na zasadach określonych w art. 180², jeżeli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce po przyjęciu dziecka na wychowanie.
§ 4.Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
1)41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
2)43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
3)38 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3.
§ 4¹.Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie i wystąpili do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
1)41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1¹pkt 1,
2)43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1¹pkt 2–5
–niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
§ 4².Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, mają prawo do 38 tygodni urlopu rodzicielskiego.
§ 4³.Pracownicy, o których mowa w § 4, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
1)65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
2)67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
3)62 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3.
§ 4⁴.Pracownicy, o których mowa w § 4¹, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
1)65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1¹pkt 1,
2)67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1¹pkt 2–5
–niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
§ 4⁵.Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do 62 tygodni urlopu rodzicielskiego.
§ 4⁶.Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo niewięcej niż w 5 częściach.
§ 5.Do urlopu rodzicielskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 182¹a § 3– 7 i art. 182¹c–182¹g.
§ 6.Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany przez pracownika w terminie 7 dni od dnia przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Urlop rozpoczyna się w terminie określonym we wniosku pracownika, jednak niepóźniej niż 21 dni od dnia odpowiednio przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.
§ 7.Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 1¹obniżonym o wykorzystany urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza.
§ 8.Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu rodzicielskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu rodzicielskiego w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 4¹ albo 4² albo § 4⁴ albo 4⁵, obniżonym o wykorzystany urlop rodzicielski w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 14.10.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Powiązane przepisy

  • art. 152 § 1 definicja
    Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej „urlopem”.
  • art. 45 § 3 stosowanie
    Przepisu § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się do pracowników, o których mowa w art. 39 i 177, oraz w przepisach szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, chyba że uw…
  • art. 47 stosowanie
    Pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, niewięcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące – niewięcej niż …
  • art. 57 § 2 stosowanie
    Jeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem, o którym mowa w art. 39, albo z pracownicą w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego lub od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyń…
  • art. 163 § 3 stosowanie
    Na wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim; dotyczy to także pracownika – ojca wychowującego dziecko lub pracownika – innego członka najbliższej rodziny, o którym mowa w art. 175¹p…
  • art. 165 pkt 4 stosowanie
    urlopu macierzyńskiego, pracodawca jest obowiązany przesunąć urlop na termin późniejszy.
  • art. 166 pkt 4 stosowanie
    urlopu macierzyńskiego pracodawca jest obowiązany udzielić w terminie późniejszym.
  • art. 180 § 4 stosowanie
    Pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu i powrócić do pracy, jeżeli:
  • art. 180¹ § 2 stosowanie
    W przypadku zgonu dziecka po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie…
  • art. 181 stosowanie
    W razie urodzenia dziecka wymagającego opieki szpitalnej pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dzieck…
  • art. 180 § 5 stosowanie
    Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 14 tygodn…
  • art. 180 § 6 stosowanie
    Pracownica legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu, jeżeli:

Orzeczenia i interpretacje 235

Powołują ten przepis: 234 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 1 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (235) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści

Historia zmian

4 brzmień, obecne od 19.03.2025
od 19.03.2025 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. § 3¹. Pracownik, o którym mowa w § 1 albo § 1¹, ma prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego na zasadach określonych w art. 180², jeżeli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce po przyjęciu dziecka na wychowanie. § 4. Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina …
Dz.U. 2024 poz. 1871 ↗
od 26.04.2023 do 19.03.2025odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
… na warunkach urlopu macierzyńskiego przepisy art. 45 § 3, art. 47, art. 50 § 5, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 177, art. 180 § 4-–17, art. 180¹ § 2 i art. 181 stosuje się odpowiednio. § 3. Pracownik, … ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.Pracownik§ 4. Pracownicy, który przyjąłktórzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, mamają prawo do urlopu rodzicielskiego, przysługującego po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,w celu sprawowania opieki nad tym …
Dz.U. 2023 poz. 641 ↗
od 1.02.2023 do 26.04.2023niepełneniepotwierdzonestały link
Dz.U. 2022 poz. 2140 ↗
od 1.01.1975 do 26.05.2001tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link
tekst ogłoszony ↗

Odsyłają tu 10

Odsyła do 49