Spis treści ustawy
Art. 180 Kodeks pracy
Aktualne brzmienie
Art. 180.
§ 1.Pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:
1)20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
2)31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
3)33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
4)35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
5)37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.
§ 2.Przed przewidywaną datą porodu pracownica może wykorzystać niewięcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego.
§ 3.Po porodzie przysługuje urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem aż do wyczerpania wymiaru, o którym mowa w § 1.
§ 4.Pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu i powrócić do pracy, jeżeli:
1)pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik – ojciec wychowujący dziecko;
2)przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ubezpieczony – ojciec dziecka, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.
§ 5.Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 14 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego.
§ 6.Pracownica legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu, jeżeli:
1)pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik – ojciec wychowujący dziecko albo pracownik – inny członek najbliższej rodziny;
2)przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ubezpieczony – ojciec dziecka albo ubezpieczony – inny członek najbliższej rodziny, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.
§ 7.Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego.
§ 8.W przypadkach, o których mowa w § 4 i 6, pracownica składa pracodawcy wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej w sprawie rezygnacji z korzystania z części urlopu macierzyńskiego w terminie niekrótszym niż 7 dni przed przystąpieniem do pracy. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy.
§ 9.Części urlopu macierzyńskiego, o której mowa w § 4 pkt 1, § 5, § 6 pkt 1 i § 7, pracodawca udziela, odpowiednio, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany w terminie niekrótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny.
§ 10.Pracownica, która przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, może przerwać urlop macierzyński na okres pobytu w tym szpitalu albo zakładzie leczniczym, jeżeli:
1)część urlopu macierzyńskiego za ten okres wykorzysta pracownik – ojciec wychowujący dziecko albo pracownik – inny członek najbliższej rodziny;
2)osobistą opiekę nad dzieckiem w tym okresie będzie sprawował ubezpieczony – ojciec dziecka albo ubezpieczony – inny członek najbliższej rodziny, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.
§ 11.Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku przerwania przez ubezpieczoną – matkę dziecka pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego odpowiadającej okresowi, w którym ubezpieczona – matka dziecka przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.
§ 12.W przypadku zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego albo ubezpieczonej – matki dziecka w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu pracownicy albo ubezpieczonej – matki dziecka.
§ 13.W przypadku porzucenia dziecka przez pracownicę w czasie urlopu macierzyńskiego albo ubezpieczoną – matkę dziecka w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu porzucenia dziecka, niewcześniej jednak niż po wykorzystaniu przez:
1)pracownicę, po porodzie, co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego;
2)ubezpieczoną – matkę dziecka, zasiłku macierzyńskiego za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie.
§ 14.Łączny wymiar urlopu macierzyńskiego oraz urlopu macierzyńskiego i okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu w okolicznościach, o których mowa w § 4–7 i § 10–13, nie może przekroczyć wymiaru urlopu macierzyńskiego, o którym mowa w § 1.
§ 15.W przypadku:
1)zgonu matki dziecka nieobjętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, albo nieposiadającej tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
2)porzucenia dziecka przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
3)niemożności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji
–pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu matki dziecka, porzucenia przez nią dziecka albo powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji.
§ 16.W okolicznościach, o których mowa w § 10 pkt 1 i § 11–13 i 15, części urlopu macierzyńskiego udziela się na wniosek składany w postaci papierowej lub elektronicznej przez pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny.
§ 17.W przypadku podjęcia przez matkę dziecka nieposiadającą tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zatrudnienia w wymiarze nieniższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w okresie trwania zatrudnienia matki dziecka, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej od dnia podjęcia zatrudnienia przez matkę dziecka aż do wyczerpania wymiaru, o którym mowa w § 1. Przepis § 9 stosuje się odpowiednio.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 26.10.2026, tekst z 14.10.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 152 § 1 definicjaPracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej „urlopem”.
- art. 175¹ pkt 1 definicjaubezpieczonej – matce dziecka – należy przez to rozumieć matkę dziecka niebędącą pracownicą, objętą ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemi…
- art. 175¹ pkt 2 definicjaubezpieczonym – ojcu dziecka – należy przez to rozumieć ojca dziecka niebędącego pracownikiem, objętego ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o sys…
- art. 175¹ pkt 3 definicjapracowniku – innym członku najbliższej rodziny – należy przez to rozumieć będącego pracownikiem, innego niż pracownik – ojciec wychowujący dziecko, członka najbliższej rodziny, o którym mowa w art. 29 ust. 5 ustawy z dni…
- art. 175¹ pkt 4 definicjaubezpieczonym – innym członku najbliższej rodziny – należy przez to rozumieć niebędącego pracownikiem, innego niż ubezpieczony – ojciec dziecka, ubezpieczonego członka najbliższej rodziny, o którym mowa w art. 29 ust. 5 …
- art. 186⁸a odesłanieMinister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia:
Orzeczenia i interpretacje 108
Powołują ten przepis: 107 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 1 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SR dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z 22 grudnia 2025 r., IV U 2/25
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 29 października 2025 r., VIII Ua 48/25
- Uzasadnienie SO w Gliwicach z 7 lipca 2025 r., VIII U 699/24
- Wyrok SR w Toruniu z 10 marca 2025 r., IV P 230/24
- Uzasadnienie SR Szczecin-Centrum w Szczecinie z 7 stycznia 2025 r., IX U 229/23
- Wyrok SO w Piotrkowie Trybunalskim z 24 stycznia 2024 r., V Ua 24/23
- Zarządzenie SR Szczecin-Centrum w Szczecinie z 10 października 2023 r., IX U 81/23
- Wyrok SR w Toruniu z 6 października 2023 r., IV U 182/23
- Wyrok SR dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z 30 maja 2023 r., VI P 380/19
- Zarządzenie SR Szczecin-Centrum w Szczecinie z 17 listopada 2022 r., IX U 306/20
Wszystkie (108) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
5 brzmień, obecne od 26.04.2023
… przypadkach, o których mowa w § 4 i 6, pracownica składa pracodawcy pisemny wniosekwniosek w postaci papierowej lub elektronicznej w sprawie rezygnacji z korzystania z części urlopu macierzyńskiego w terminie nie krótszymniekrótszym niż 7 dni przed przystąpieniem do pracy. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy.
§ 9. … § 5, § 6 pkt 1 i § 7, pracodawca udziela, odpowiednio, pracownikowi-– ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi -– innemu członkowi najbliższej rodziny, na jego pisemny wniosek,wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany w terminie nie krótszymniek …
… rodziny.
§ 10. Pracownica, która przebywa w szpitalu albo innym przedsiębiorstwiezakładzie leczniczympodmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju … może przerwać urlop macierzyński na okres pobytu w tym szpitalu alboprzedsiębiorstwiezakładzie leczniczym, jeżeli:
1) część urlopu macierzyńskiego za ten okres wykorzysta pracownik -– ojciec wychowujący dziecko albo pracownik -– inny członek najbliższej rodziny;
2) osobistą opiekę nad dzieckiem w tym okresie będzie sprawował ubezpieczony -– ojciec dziecka albo ubezpieczony -–inny członek najbliższej rodziny, który w celu sprawowania tej … w którym ubezpieczona – matka dziecka przebywa w szpitalu albo innymprzedsiębiorstwiez …
Odsyłają tu 14
- Kodeks pracy art. 177 § 1¹ do art. 180 § 9
- Kodeks pracy art. 180² § 7 do art. 180 § 10, art. 180 § 11, art. 180 § 12, art. 180 § 13, art. 180 § 14, art. 180 § 15, art. 180 § 16, art. 180 § 17, art. 180 § 6, art. 180 § 7, art. 180 § 8, art. 180 § 9
- Kodeks pracy art. 182¹a § 1 pkt 1 do art. 180 § 1 pkt 1
- Kodeks pracy art. 182¹a § 1 pkt 2 do art. 180 § 1 pkt 2, art. 180 § 1 pkt 3, art. 180 § 1 pkt 4, art. 180 § 1 pkt 5
- Kodeks pracy art. 182¹a § 2 pkt 1 do art. 180 § 1 pkt 1
- Kodeks pracy art. 182¹a § 2 pkt 2 do art. 180 § 1 pkt 2, art. 180 § 1 pkt 3, art. 180 § 1 pkt 4, art. 180 § 1 pkt 5
- Kodeks pracy art. 182¹f § 1 pkt 1 do art. 180 § 1 pkt 1
- Kodeks pracy art. 182¹f § 1 pkt 2 do art. 180 § 1 pkt 2, art. 180 § 1 pkt 3, art. 180 § 1 pkt 4, art. 180 § 1 pkt 5
- Kodeks pracy art. 182¹f § 1¹ pkt 1 do art. 180 § 1 pkt 1
- Kodeks pracy art. 182¹f § 1¹ pkt 2 do art. 180 § 1 pkt 2, art. 180 § 1 pkt 3, art. 180 § 1 pkt 4, art. 180 § 1 pkt 5
- Kodeks pracy art. 182¹g do art. 180 § 10, art. 180 § 11, art. 180 § 12, art. 180 § 13, art. 180 § 14, art. 180 § 15, art. 180 § 16, art. 180 § 17, art. 180 § 6, art. 180 § 7, art. 180 § 8, art. 180 § 9
- Kodeks pracy art. 183 § 2 do art. 180 § 10, art. 180 § 11, art. 180 § 12, art. 180 § 13, art. 180 § 14, art. 180 § 15, art. 180 § 16, art. 180 § 17, art. 180 § 4, art. 180 § 5, art. 180 § 6, art. 180 § 7, art. 180 § 8, art. 180 § 9
- ustawa o Służbie Więziennej art. 108a ust. 2 do art. 180 § 9
- ustawa o medycynie laboratoryjnej art. 45 ust. 1 pkt 3
Odsyła do 16
- Kodeks pracy art. 180 § 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 4 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 6 odesłanie
- Kodeks pracy art. 186⁸a odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 4 pkt 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 5 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 6 pkt 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 7 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 10 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 15 pkt 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 10 pkt 1 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 11 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 15 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 9 stosowanie
- Kodeks pracy art. 180 § 12 odesłanie
- Kodeks pracy art. 180 § 13 odesłanie