Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro

Zmiany w prawie

Co weszło w życie i co dopiero wejdzie, przepis po przepisie.

Weszły w życie16Wejdą w życie5Pro
Wyczyść filtr

16 zmienionych przepisów w ostatnim roku

środa

Na mocy: ustawy z dnia 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 2026 poz. 441)

  • art. 61bust. 1, ust. 2, ust. 2a i jeszcze 3zmieniony

    Art. 61b. 1. Postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku wszczyna się na wniosek złożony: 1) w formie pisemnejpostaci papierowej lub w postaci elektronicznej – jeżeli płatnikiem zasiłku jest płatnik składek; 2) w postaci papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub na adres do doręczeń elektronicznych – jeżeli płatnikiem zasiłku jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. 2. Postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku chorobowego lub zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny wszczyna się: 1) jeżeli płatnikiem zasiłku jest płatnik składek: a) posiadający profil informacyjny płatnika składek,– na podstawie: -a) zaświadczenia lekarskiego w formie dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1, otrzymanegoudostępnionego na tym profilu, -profilu informacyjnym płatnika składek albo b) wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7, przekazanychdostarczonych przez ubezpieczonego, b; 2) nieposiadający profilu info …

    Cały art. 61b ›
  • art. 69zmieniony

    Art. 69. Do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 61, art. 61a, art. 61b ust. 1, 3, 4 i 45b i art. 63–68f oraz przepisy wydane na podstawie art. 61b ust. 6 i art. 68g.

    Cały art. 69 ›
poniedziałek
Ustawa zasiłkowa10 przepisów

Na mocy: ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 26)

  • art. 17ust. 1, ust. 1a, ust. 1b i jeszcze 3zmieniony

    Art. 17. 1. Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. 1. Ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, w przypadku gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy: 1) wykonuje pracę zarobkową lub 2) podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia. 1a. Pracą zarobkową, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania, z wyłączeniem czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy. 1b. Aktywnością niezgodną z celem zwolnienia od pracy, o której mowa w ust. 1 pkt 2, są wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego lub czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. 1c. W przypadku spełniania warunków podlegania ubezpieczeniom społecznym z co najmniej dwóch tytułów do tych ubezpieczeń niezdolność do pracy z powodu choroby dotyczy każdego z tych tytułów, dla których odrębnie wystawia się zwolnienie od pracy. 2. …

    Cały art. 17 ›
  • art. 68ust. 1, ust. 1a, ust. 1b i jeszcze 4zmieniony

    Art. 68. 1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz płatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, są uprawnieni do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz są upoważnieni do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich. 2. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich.1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do przeprowadzania kontroli ubezpieczonych oraz osób po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem. 1a. Płatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, są uprawnieni do przeprowadzania kontroli ubezpieczonych, którym wypłacają zasiłki, co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem. 1b. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadza kontrolę co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy ubezpieczonych, którym zasiłki wypłacają płatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, na wniosek tych płatników składek lub z urzędu. 1c. Kontrolą, o której mowa w ust. 1–1b, obejmuje się również ubezpieczonych oraz osoby po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, które …

    Cały art. 68 ›
  • art. 68adodany

    Art. 68a. 1. Kontrola, o której mowa w art. 68, obejmuje zwolnienia z powodu niezdolności do pracy, za które przysługuje zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne albo wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 92 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, oraz zwolnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, za które przysługuje zasiłek opiekuńczy. 2. Kontrola polega na ustaleniu, czy osoba kontrolowana nie podejmuje działań określonych w art. 17 ust. 1, a w przypadku zasiłku opiekuńczego również na ustaleniu, czy poza ubezpieczonym nie ma innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, mogących zapewnić opiekę, chyba że dotyczy to sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat. 3. Kontrola jest dokonywana w miarę potrzeb, bez ustalania z góry stałych jej terminów, a nasilana szczególnie w okresach, w których występuje zwiększona absencja z powodu choroby lub sprawowania opieki. 4. Kontrola jest dokonywana z wykorzystaniem środków adekwatnych i proporcjonalnych do celu kontroli, z poszanowaniem prywatności osoby kontrolowanej oraz innych osób przebywających w miejscu kontroli oraz w sposób wolny od ryzyka pogorszenia się stanu zdrowia osoby kontrolowanej i zakłócania procesu leczenia lub rekonwalescencji, a czas jej trwania jest ograniczony do okresu niezbędnego do dokonania ustaleń z tej kontr …

    Cały art. 68a ›
  • art. 68bdodany

    Art. 68b. 1. Wszczęcie kontroli, o której mowa w art. 68, następuje z urzędu, na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli udzielonego kontrolującemu. 2. Wszczęcie kontroli następuje przez okazanie osobie kontrolowanej upoważnienia, o którym mowa w ust. 1. 3. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera: 1) wskazanie podstawy prawnej do przeprowadzenia kontroli; 2) oznaczenie jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo płatnika składek; 3) datę i miejsce wystawienia upoważnienia; 4) imię i nazwisko kontrolującego wraz z podaniem: a) numeru legitymacji służbowej – w przypadku kontroli dokonywanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, b) numeru legitymacji pracowniczej lub dokumentu tożsamości i daty wydania tego dokumentu – w przypadku kontroli dokonywanej przez płatnika składek; 5) wskazanie zakresu kontroli; 6) podpis osoby udzielającej upoważnienia.

    Cały art. 68b ›
  • art. 68cdodany

    Art. 68c. 1. Czynności kontrolne są prowadzone w miejscu zamieszkania, miejscu pobytu, miejscu pracy osoby kontrolowanej lub w miejscu wykonywania przez nią pozarolniczej działalności lub w innym miejscu, jeżeli jest to konieczne ze względu na cel kontroli. 2. Kontrolującemu przysługuje uprawnienie do: 1) wstępu do miejsca przeprowadzania kontroli, 2) legitymowania osoby kontrolowanej wyłącznie w celu ustalenia tożsamości, 3) żądania oraz odbierania informacji od osoby kontrolowanej, jej płatnika składek lub lekarza leczącego, 4) dostępu do danych ubezpieczonego i płatnika składek gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek – jeżeli jest to uzasadnione celem prowadzonej kontroli. 3. Kontrolujący jest obowiązany do: 1) okazania osobie kontrolowanej lub osobie przebywającej w miejscu przeprowadzania kontroli legitymacji służbowej albo pracowniczej oraz upoważnienia do przeprowadzenia kontroli; 2) poinformowania osoby kontrolowanej o jej uprawnieniach, w tym o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli; 3) zachowania w tajemnicy wszelkich informacji dotyczących prywatności osoby kontrolowanej pozyskanych w czasie kontroli.

    Cały art. 68c ›
  • art. 68ddodany

    Art. 68d. Osoba kontrolowana jest obowiązana do: 1) umożliwienia przeprowadzenia kontroli; 2) udostępnienia kontrolującemu na jego żądanie informacji w zakresie kontroli; 3) składania wyjaśnień w zakresie kontroli na żądanie kontrolującego.

    Cały art. 68d ›
  • art. 68edodany

    Art. 68e. 1. Ustalenia kontroli opisuje się w protokole kontroli, który zawiera: 1) oznaczenie jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo płatnika składek; 2) datę, godzinę i miejsce przeprowadzenia kontroli; 3) dane osoby kontrolowanej: a) imię i nazwisko, b) numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL – datę urodzenia, rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości, c) miejsce zamieszkania lub pobytu, d) miejsce pracy; 4) dane osób kontrolujących: a) imię i nazwisko, b) numer legitymacji służbowej – w przypadku kontroli dokonywanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, c) numer legitymacji pracowniczej lub dokumentu tożsamości i datę wydania tego dokumentu – w przypadku kontroli dokonywanej przez płatnika składek; 5) okres orzeczonej niezdolności do pracy albo okres konieczności sprawowania opieki; 6) numer zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy albo oznaczenie decyzji o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego; 7) imię i nazwisko lekarza, który wydał zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy; 8) opis dokonanych ustaleń; 9) pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń; 10) podpis osoby kontrolowanej; 11) wzmiankę o odmowie podpisania protokołu przez osobę kontrolowaną – w przypadku odmowy podpisania protokołu; 12) podpis osoby kontrolującej. 2. Protokół kontroli sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden doręcza się osobie ko …

    Cały art. 68e ›
  • art. 68fdodany

    Art. 68f. 1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z urzędu lub na wniosek płatnika składek, jest uprawniony do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich obejmującej zwolnienia z powodu niezdolności do pracy, za które przysługuje zasiłek chorobowy lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 92 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, oraz zwolnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, za które przysługuje zasiłek opiekuńczy. 2. Kontrola, o której mowa w ust. 1, polega na sprawdzeniu, czy zaświadczenie zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich.

    Cały art. 68f ›
  • art. 68gdodany

    Art. 68g. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, wzór upoważnienia do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy i wzór protokołu tej kontroli, uwzględniając elementy upoważnienia i protokołu kontroli określone odpowiednio w art. 68b ust. 3 i art. 68e ust. 1.

    Cały art. 68g ›
  • art. 69zmieniony

    Art. 69. Do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 61, art. 61a, art. 61b ust. 1, 3 i 4 i art. 63–68f oraz przepisy wydane na podstawie art. 61b ust. 6 i art. 68g.

    Cały art. 69 ›
wtorek

Na mocy: ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 26)

  • art. 56ust. 2, ust. 5zmieniony

    … nadano numeru PESEL; 4) rodzaj i stopień specjalizacji; 5) adres miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych; 6) nazwę i siedzibę właściwej izby lekarskiej; 7) informacjęinformacje o cofnięciuposiadaniuupoważnienia, o którym mowa w art. 54 ust. 1. 3. Lekarze, lekarze dentyści, felczerzy i starsi felczerzy, o których mowa w ust. 1, informują Zakład … o zmianach w zakresie danych i informacji gromadzonych w rejestrze, o których mowa w ust. 2. 4. (uchylony) 5. Zakład Ubezpieczeń Społecznych: 1) udostępniaNaczelnej Radzie Lekarskiejwłaściwym jednostkom organizacyjnym samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów oraz organom określonym w ustawie z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2021 r. poz. 1342 oraz z 2023 r. poz. 1234) dla celów postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza i lekarza dentysty: a) informacje zgromadzone w rejestrze, o którym mowa w ust. 1, oraz w rejestrze, o którym mowa w art. 55b ust. 1, b) informacje dotyczące kontroli, o której mowa w art. 59 ust. 1, oraz dokumenty zgromadzone w postępowaniach związanych z kontrolą, c) informacje dotyczące cofnięcia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich, o którym mowa w art. 60 ust. 1–2, oraz dokumenty zgromadzone w tych postępowaniach; 2) udostępnia systemowi informacji w ochronie zdrowia, o którym mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie …

    Cały art. 56 ›
  • art. 59ust. 1, ust. 3, ust. 4zmieniony

    Art. 59. 1. Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby albo orzekania o konieczności osobistego sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich podlega kontroli. 2. Kontrolę wykonują lekarze orzecznicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 3. W celu kontroli lekarz orzecznik ZakładuZakład Ubezpieczeń Społecznych może: 1) przeprowadzićskierować ubezpieczonego na badanie lekarskie ubezpieczonego: a)do lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub do lekarza konsultanta, o którym mowa w art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w wyznaczonym miejscu, b) albo w miejscu jego pobytu,; 2) skierować ubezpieczonego na badanie specjalistyczne przez lekarza konsultanta Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,badania pomocnicze; 3) zażądać od wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub od podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, w którym wystawiono zaświadczenie lekarskie, udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej ubezpieczonego lub chorego członka rodziny, stanowiącej podstawę wydania zaświadczenia lekarskiego lub udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie,; 4) zlecić wykonanie badań pomocniczychzażądać od ubezpieczonego udzielenia wyjaśnień i informacji w wyznaczonym terminiesprawie. 4. Ubezpieczony jest obowiązany udostępnić posiadaną dokumenta …

    Cały art. 59 ›
  • art. 60ust. 2, ust. 4, ust. 5zmieniony

    … nieprzekraczający 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. 2. W przypadku powtarzającego się naruszania zasad określonych w art. 55 ust. 1-–3, art. 55a ust. 6, 7 i 9, art. 57 oraz art. 5759 ust. 3 pkt 3Zakład Ubezpieczeń Społecznych może, w drodze decyzji, cofnąć upoważnienie, o którym mowa w art. 54 ust. 1, na okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia, w … o istnieniu przesłanek, o których mowa w art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. 3. (uchylony) 4. Od decyzji, o której mowa w ust. 1-3–2a, stronie przysługuje odwołanieprawo do ministra właściwegowniesienia wniosku do spraw zabezpieczenia społecznegoPrezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. 5. Do decyzji, o których mowa w ust. 1-3–2a i art. 54, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. 6. Przepisy ust. 2, 4 i 5 stosuje się w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w …

    Cały art. 60 ›
czwartek

Na mocy: ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1083)

  • art. 2aust. 1zmieniony

    Art. 2a. 1. Świadczenia, o których mowa w art. 2 pkt 1, 2, 5 i 6, nie przysługują osobom prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym, osobom współpracującym z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. -– Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 20212025 r. poz. 1621480, 1795 i 1826 oraz z 2026 r. poz. 507), duchownym będącym płatnikami składek na własne ubezpieczenia oraz marynarzom, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w razie wystąpienia w dniu powstania prawa do świadczenia zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na kwotę przekraczającą 1 % minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, do czasu spłaty całości zadłużenia. 2. Prawo do świadczeń, o których mowa w …

    Cały art. 2a ›
Zmiany wyliczone z kolejnych brzmień przepisów w tekstach ujednoliconych Sejmu RP, sprawdzanych codziennie. Źródło oficjalne: ISAP Przegląd tygodniowy z wyjaśnieniem