Spis treści ustawy
Art. 61 ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Aktualne brzmienie
Art. 61.
1.Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1)co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
1a)teren jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy;
2)teren ma dostęp do drogi publicznej;
3)istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4)teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5)decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6)zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a)w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1199), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b)strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2,
c)strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
1a.Przepisu ust. 1 pkt 1a nie stosuje się do inwestycji:
1)zmieniających zagospodarowanie terenu w sposób inny niż budowa obiektu budowlanego;
2)w zakresie budowy obiektu budowlanego polegającej na odbudowie, rozbudowie lub nadbudowie;
3)lokalizowanych na terenach zamkniętych.
2.Przepisów ust. 1 pkt 1 i 1a nie stosuje się do inwestycji produkcyjnych lokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
2a. (uchylony)
3.Przepisów ust. 1 pkt 1–2 nie stosuje się do:
1)linii kolejowych, dróg i lotnisk;
2)obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej;
3)instalacji odnawialnego źródła energii;
4)urządzeń wodnych;
5)stacji paliw;
6)ogólnodostępnych stacji ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1289, 1853 i 1881);
7)obiektów gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m²przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki rolnej w ramach istniejącego gospodarstwa rolnego;
8)zalesienia terenu;
9)obiektów budowlanych przeznaczonych na cele gospodarki leśnej;
10)pól biwakowych, wież widokowych, kładek, szlaków turystycznych, w tym ścieżek dydaktycznych, miejsc widokowych oraz parkingów służących obsłudze turystyki;
11)budowli ochronnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.
4.Przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
5.Warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem.
5a.W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości równej trzykrotnej szerokości frontu terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, jednak niemniejszej niż 50 m oraz niewiększej niż 200 m, i przeprowadza na nim analizę cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej, drogi wewnętrznej lub granicy działki obciążonej służebnością drogową, z której odbywa się główny wjazd na działkę.
6.Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, uwzględniając potrzeby kształtowania ładu przestrzennego, w tym przeciwdziałania powstawaniu konfliktów przestrzennych.
1)linii zabudowy;
1a)maksymalnej intensywności zabudowy oraz maksymalnej i minimalnej nadziemnej intensywności zabudowy;
3)szerokości elewacji frontowej;
5)geometrii dachu (kąta nachylenia i układu połaci dachowych);
6)minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej;
7)minimalnej liczby miejsc do parkowania.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 3.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 2 pkt 1 definicja„ładzie przestrzennym” – należy przez to rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-go…
- art. 2 pkt 11 definicja„terenie zamkniętym” – należy przez to rozumieć teren zamknięty, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne;
- art. 2 pkt 12 definicja„działce budowlanej” – należy przez to rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają…
- art. 2 pkt 13 definicja„uzbrojeniu terenu” – należy przez to rozumieć drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;
- art. 2 pkt 14 definicja„dostępie do drogi publicznej” – należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej;
- art. 2 pkt 28 definicja„powierzchni biologicznie czynnej” – należy przez to rozumieć teren zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych i roztopowych, teren pokryty ciekami lub zbiornikami wodnymi, z wyłączeniem basenów rek…
- art. 2 pkt 29 definicja„udziale powierzchni biologicznie czynnej” – należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni biologicznie czynnych znajdujących się na:
- art. 2 pkt 30 definicja„wysokości zabudowy” – należy przez to rozumieć różnicę pomiędzy wysokością:
- art. 2 pkt 31 definicja„intensywności zabudowy” – należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni wszystkich kondygnacji budynków zlokalizowanych na:
- art. 2 pkt 32 definicja„nadziemnej intensywności zabudowy” – należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni kondygnacji nadziemnych budynków zlokalizowanych na:
- art. 2 pkt 35 definicja„udziale powierzchni zabudowy” – należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni rzutu poziomego budynków, z wyłączeniem części zagłębionych poniżej poziomu terenu, mierzonej po zewnętrznym obrysie rzutu poziomego ści…
- art. 14 ust. 1 definicjaW celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagos…
Rozporządzenia wydane na podstawie tego przepisu
1
Orzeczenia i interpretacje 10024
Powołują ten przepis: 99 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 9922 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 3 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok NSA z 7 października 2026 r., II OSK 2016/26
- Wyrok NSA z 23 września 2026 r., II OSK 2829/25
- Wyrok NSA z 17 września 2026 r., II OSK 2707/25
- Wyrok WSA w Poznaniu z 16 września 2026 r., II SA/Po 559/26
- Wyrok WSA w Warszawie z 16 września 2026 r., VIII SA/Wa 319/26
- Wyrok NSA z 16 września 2026 r., II OSK 2590/25
- Wyrok WSA w Gdańsku z 16 września 2026 r., II SA/Gd 521/26
- Wyrok WSA w Poznaniu z 10 września 2026 r., II SA/Po 204/26
- Wyrok WSA w Poznaniu z 10 września 2026 r., II SA/Po 521/26
- Wyrok WSA w Poznaniu z 10 września 2026 r., II SA/Po 203/26
Wszystkie (10024) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
9 brzmień, obecne od 7.05.2025
… budowlanego polegającej na odbudowie, rozbudowie lub nadbudowie;
3) lokalizowanych na terenach zamkniętych.
2. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 1a nie stosuje się do inwestycji … zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 1a. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki …
… określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz … budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;1a) teren jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub … strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z20222024 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 5951199), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
1a. Przep …
… umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem.
5a. W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z k …
… w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
2. Przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do inwestycji pro …
… kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
4. Przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w …
… mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.;2. Przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do inwestycji … na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.2a. Przepisów ust. 1 pkt 1-4 nie stosuje się do inwestycji celu publicznego w przypadkach uzasadnionych potrzebami obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony granicy państwowej.
2a. (uchylony)
3. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, …
… na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
2a. Przepisów ust. 1 pkt 1-4 nie stosuje się do inwestycji celu publicznego w przypadkach uzasadnionych potrzebami obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony granicy państwowej.
3. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, … a inwestorem.
6. Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa …
… a inwestorem.
6. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennejlokalnego planowania i mieszkaniowejzagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania wymagań …
Odsyłają tu 8
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 50 ust. 1 do art. 61 ust. 1 pkt 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 50 ust. 1a do art. 61 ust. 1 pkt 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 61a do art. 61 ust. 1 pkt 1a
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 63 ust. 5 do art. 61 ust. 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 67 ust. 3 do art. 61 ust. 1 pkt 1
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 86 do art. 61 ust. 1 pkt 1
- rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego § 3 ust. 3 do art. 61 ust. 5a
- ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej art. 186 pkt 2
Odsyła do 14
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 61 ust. 5 odesłanie
- art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 odesłanie
- art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji odesłanie
- art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji odesłanie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 53 ust. 5e pkt 2 odesłanie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 61 ust. 1 pkt 1a wyłączenie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 61 ust. 1 pkt 1 wyłączenie
- art. 67 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 odesłanie
- ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych art. 2 pkt 6 definicja
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 61 ust. 1 pkt 3 odesłanie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 52 ust. 2 pkt 1a odesłanie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 61 ust. 1 odesłanie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 61 ust. 6 odesłanie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 61 ust. 1 pkt 2 wyłączenie