Spis treści ustawy
Art. 36 ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Aktualne brzmienie
Art. 36.
1.Jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z uwzględnieniem ust. 2 i art. 37¹ust. 1, żądać od gminy albo od władającego terenem zamkniętym, jeżeli uchwalenie planu lub jego zmiana spowodowane były potrzebami obronności i bezpieczeństwa państwa:
1)odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo
2)wykupienia nieruchomości lub jej części.
1a.Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli treść planu miejscowego powodująca skutek, o którym mowa w ust. 1, nie stanowi samodzielnego ustalenia przez gminę społeczno-gospodarczego przeznaczenia terenu oraz sposobu korzystania z niego, ale wynika z:
1)uwarunkowań hydrologicznych, geologicznych, geomorfologicznych lub przyrodniczych dotyczących występowania powodzi i związanych z tym ograniczeń, określonych na podstawie przepisów odrębnych;
2)decyzji dotyczących lokalizacji lub realizacji inwestycji celu publicznego, wydanych przez inne niż organy gminy, organy administracji publicznej lub Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie;
3)zakazów lub ograniczeń zabudowy i zagospodarowania terenu, określonych w przepisach ustaw lub aktów, w tym aktów prawa miejscowego, wydanych na ich podstawie.
2.Realizacja roszczeń, o których mowa w ust. 1, może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej. Z dniem zawarcia umowy zamiany roszczenia wygasają.
3.Jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości uległa obniżeniu, a właściciel albo użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość i nie skorzystał z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, może żądać od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości.
4.Jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.
4a.Opłaty, o której mowa w ust. 4, nie pobiera się w przypadku nieodpłatnego przeniesienia przez rolnika własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na następcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770) albo przepisów w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Renty strukturalne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007– 2013 (Dz. U. z 2023 r. poz. 1105). W przypadku zbycia przez następcę nieruchomości przekazanych przez rolnika przepisy o opłacie, o której mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio.
5.W razie stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w sprawie planu miejscowego, w części lub w całości, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, albo opłata, o której mowa w ust. 4, podlegają zwrotowi odpowiednio na rzecz gminy lub na rzecz aktualnego właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 3.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 2 pkt 5 definicja„inwestycji celu publicznego” – należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i po…
- art. 2 pkt 11 definicja„terenie zamkniętym” – należy przez to rozumieć teren zamknięty, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne;
- art. 2 pkt 18 definicja„wartości nieruchomości” – należy przez to rozumieć wartość rynkową nieruchomości;
- art. 14 ust. 1 definicjaW celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagos…
- art. 37n ust. 2 definicjaIlekroć w przepisach ustawy albo przepisach odrębnych jest mowa o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, planie miejscowym lub planach zagospodarowania przestrzennego, należy przez to rozumieć również zintegr…
Orzeczenia i interpretacje 2445
Powołują ten przepis: 358 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 2079 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 8 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Gdańsku z 16 września 2026 r., II SA/Gd 301/26
- Wyrok WSA w Gliwicach z 16 września 2026 r., II SA/Gl 334/26
- Wyrok WSA w Szczecinie z 3 września 2026 r., II SA/Sz 497/26
- Wyrok NSA z 26 sierpnia 2026 r., II OSK 2417/25
- Wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2026 r., II SA/Łd 339/26
- Wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2026 r., II SA/Łd 340/26
- Wyrok WSA we Wrocławiu z 12 sierpnia 2026 r., II SA/Wr 314/26
- Wyrok WSA w Krakowie z 30 lipca 2026 r., II SA/Kr 672/26
- Wyrok WSA w Gliwicach z 23 lipca 2026 r., II SA/Gl 1058/25
- Wyrok WSA w Lublinie z 14 lipca 2026 r., II SA/Lu 19/26
Wszystkie (2445) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
5 brzmień, obecne od 19.09.2020
Art. 36.
1. Jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą … lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwebądźlub istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniemuwzględnieniem ust. 2 i art. 37¹ ust37¹ust. 1, żądać od gminy albo od władającego terenem zamkniętym, jeżeli uchwalenie planu lub jego zmiana spowodowane były potrzebami obronności i bezpieczeństwa państwa:
1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo
2) wykupienia nieruchomości lub jej części.
1a. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli treść planu miejscowego …
Art. 36.
1. Jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnyzgodniez dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie … albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 37¹ ust. 1, żądać od gminy:
1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo 2) wykupienia nieruchomości lub jej części.
1a. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli treść planu miejscowego …
… opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.
4a. Opłaty, o której mowa w ust. 4, nie pobiera się w przypadku nieodpłatnego przeniesienia przez rolnika własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na następcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770) albo przepisów w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Renty strukturalne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Eur …
… nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy:
1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo
2) wykupienia nieruchomości lub jej części.
1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo 2) wykupienia nieruchomości lub jej części.
1a. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli treść planu miejscowego powodująca skutek, o którym mowa w ust. 1, nie stanowi samodzielnego ustalenia przez gminę społeczno-gospodarczego przeznaczenia terenu oraz sposobu korzystania z niego, ale wynika z:
1) uwarunkowań hydrologicznych, geologicznych, geomorfologicznych lub przyrodniczych dotyczących występowania powodzi i związanych z tym ograniczeń, określonych na podstawie przepisów odrę …
Odsyłają tu 26
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 15 ust. 2 pkt 12 do art. 36 ust. 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37 ust. 1 do art. 36 ust. 3, art. 36 ust. 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37 ust. 3 do art. 36 ust. 3
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37 ust. 4 do art. 36 ust. 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37 ust. 6 do art. 36 ust. 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37 ust. 7 do art. 36 ust. 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37 ust. 8 do art. 36 ust. 1, art. 36 ust. 1a, art. 36 ust. 2, art. 36 ust. 3, art. 36 ust. 5
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37 ust. 9 do art. 36 ust. 1, art. 36 ust. 1a, art. 36 ust. 2, art. 36 ust. 3
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37 ust. 10 do art. 36 ust. 1, art. 36 ust. 1a, art. 36 ust. 2, art. 36 ust. 3, art. 36 ust. 5
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37¹ ust. 2 do art. 36 ust. 2, art. 36 ust. 3, art. 36 ust. 5, art. 36 ust. 6
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37ed ust. 2 pkt 3 do art. 36 ust. 1, art. 36 ust. 3
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37ed ust. 3 pkt 2 do art. 36 ust. 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37h ust. 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37i ust. 10 do art. 36 ust. 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 37na ust. 7 do art. 36 ust. 1, art. 36 ust. 3
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 44 ust. 3
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 58 ust. 2
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 63 ust. 3 do art. 36 ust. 1, art. 36 ust. 3
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 87 ust. 3a do art. 36 ust. 4
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 87 ust. 3b do art. 36 ust. 3
- ustawa o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady art. 5 ust. 3
- ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym art. 117a ust. 1 pkt 1
- ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym art. 120 ust. 8 do art. 36 ust. 2
- ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym art. 120ze ust. 8 do art. 36 ust. 2
- ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa lub kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa lub bezpieczeństwa publicznego oraz ustanawiania stref ochronnych terenów zamkniętych art. 32 ust. 6 do art. 36 ust. 2, art. 36 ust. 3, art. 36 ust. 5, art. 36 ust. 6
- ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 13b
Odsyła do 7
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 36 ust. 2 odesłanie
- art. 37¹ust odesłanie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 36 ust. 1 wyłączenie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 36 ust. 4 odesłanie
- art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007– 2013 odesłanie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 36 ust. 1 pkt 1 odesłanie
- ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 36 ust. 3 odesłanie