Spis treści ustawy
Art. 25 ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Aktualne brzmienie
Art. 25.
1.Część składkową ustala się przyjmując po 1 % emerytury podstawowej za każdy rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, z uwzględnieniem ust. 2–7. Niepełne lata przelicza się odpowiednio, z uwzględnieniem art. 21a.
1)podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1990 r.;
2)prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od dnia 1 lipca 1977 r. do dnia 31 grudnia 1982 r., za który była opłacana składka na Fundusz Emerytalny Rolników;
3) (uchylony)
4)prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym – bez podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu – po ukończeniu 16. roku życia, przypadających przed dniem 1 lipca 1977 r., jednak nie wcześniej niż 25 lat przed spełnieniem warunków nabycia prawa do emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej.
1)podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz podlegania zaopatrzeniu emerytalnemu przepadającemu po tej dacie,
2)działalności kombatanckiej, działalności równorzędnej z tą działalnością, a także okresy zaliczane do okresów tej działalności oraz podlegania represjom wojennym i okresu powojennego, określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
3)odbywania czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej równorzędne albo zastępczych form tej służby, przypadających przed dniem 1 stycznia 1999 r.
–jeżeli z tego tytułu ubezpieczonemu nie przyznano emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów.
2b.Przepisu ust. 2a nie stosuje się przy ustalaniu wysokości emerytury rolniczej dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., z tym że przy ustalaniu wysokości emerytury rolniczej dla osób urodzonych po tej dacie, które nie mają ustalonego prawa do emerytury na podstawie art. 24 ust. 1, art. 24a lub art. 184 przepisów emerytalnych, stosuje się przepis ust. 2a pkt 3.
3.Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, za rolnika i jego małżonka opłacono roczną składkę na ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych i członków ich rodzin w wysokości wyższej niż 120 % przeciętnej emerytury podstawowej w danym roku, zamiast jednego roku przyjmuje się okres dłuższy, odpowiadający wskaźnikowi indywidualnego wymiaru składki w danym roku. Wskaźnik ten oblicza się w następujący sposób:
1)kwotę opłaconej składki rocznej wymierzonej od hektarów przeliczeniowych i działów specjalnych oraz od osób ubezpieczonych w danym gospodarstwie rolnym, z wyjątkiem domowników, dzieli się przez liczbę tych osób; przy ustalaniu kwoty opłaconej składki wlicza się również kwoty przyznanych ulg i zwolnień, nie wlicza się jednak nieopłaconej części składki za 1990 r., jeżeli jej opłacenie było dobrowolne;
2)tak obliczoną kwotę dzieli się przez 120 % przeciętnej emerytury podstawowej w danym roku.
4.Okresy, o których mowa w ust. 2a pkt 1, przelicza się w wymiarze półtorakrotnym. Nie dotyczy to jednak okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pobierania świadczeń dla bezrobotnych.
5.Za każdy rok przypadający w okresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, przyjmuje się 0,5 % emerytury podstawowej.
6.Jeżeli uprawniony do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu łącznie z okresami, o których mowa w ust. 2 i 2a, krócej niż przez 5 lat, przyjmuje się, że okres opłacania składki wynosi 5 lat.
7.Przepisu ust. 6 nie stosuje się, jeżeli całkowita niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej. W takim przypadku uprawnionemu do okresu opłacania składki dolicza się okres dzielący go od osiągnięcia wieku 60 lat.
8.Minister Pracy i Polityki Socjalnej ogłosi w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przeciętną roczną wysokość emerytury podstawowej w latach 1983–1990.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 18.12.2025. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 1 ust. 1 definicjaUbezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem”, obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników oraz pomocników rolnika, którzy:
- art. 6 pkt 1 definicjarolniku – rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rol…
- art. 6 pkt 2 definicjadomowniku – rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
- art. 6 pkt 4 definicjagospodarstwie rolnym – rozumie się każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej;
- art. 6 pkt 5 definicjadziale specjalnym – rozumie się dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w załączniku do ustawy;
- art. 6 pkt 6 definicjaprzepisach emerytalnych – rozumie się przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674 oraz z 2025 r. poz. 718, 769 i 1159);
- art. 6 pkt 7 definicjaemeryturze podstawowej – rozumie się kwotę równą 90 % najniższej emerytury określonej w przepisach emerytalnych;
- art. 6 pkt 10 definicjaemeryturze lub rencie z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin – rozumie się odpowiednie świadczenie, przyznane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie ustaw powołanych…
- art. 6 pkt 10a definicjaemeryturze lub rencie rolniczej z ubezpieczenia – rozumie się emeryturę lub rentę inwalidzką z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz emeryturę rolniczą lub rentę rolniczą z tytułu n…
- art. 6 pkt 10b definicjaemeryturze lub rencie z ubezpieczenia – rozumie się emeryturę lub rentę rolniczą z ubezpieczenia, rentę rolniczą szkoleniową i rentę rodzinną;
- art. 6 pkt 10c definicjaustalonym prawie do emerytury lub renty – rozumie się ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzen…
- art. 6 pkt 11 definicjaubezpieczeniu emerytalno-rentowym – rozumie się ubezpieczenie emerytalno-rentowe określone w ustawie;
Orzeczenia i interpretacje 119
Powołują ten przepis: 114 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 3 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 2 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SA w Łodzi z 11 czerwca 2026 r., III AUa 1031/25
- Wyrok SA w Poznaniu z 11 lutego 2026 r., III AUa 987/25
- Wyrok SA w Gdańsku z 30 lipca 2025 r., III AUa 1222/24
- Wyrok SO w Suwałkach z 25 kwietnia 2025 r., III U 616/24
- Wyrok SA w Gdańsku z 4 lutego 2025 r., III AUa 1139/23
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 2 stycznia 2025 r., VIII U 1402/24
- Wyrok SO Warszawa-Praga w Warszawie z 21 listopada 2024 r., VII U 510/23
- Postanowienie TK z 20 listopada 2024 r., SK 9/23
- Wyrok SA w Lublinie z 19 listopada 2024 r., III AUa 873/23
- Wyrok SO w Piotrkowie Trybunalskim z 29 grudnia 2023 r., V U 395/23
Wszystkie (119) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
6 brzmień, obecne od 15.06.2022
Art. 25.
1. Część składkową ustala się przyjmując po 1 % emerytury podstawowej za każdy rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, z uwzględnieniem ust. 2-–7. Niepełne lata przelicza się odpowiednio, z uwzględnieniem art. … prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym-– bez podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu -–po ukończeniu 16. roku życia, przypadających przed dniem 1 lipca … form tej służby, przypadających przed dniem 1 stycznia 1999 r.
– -jeżeli z tego tytułu ubezpieczonemu nie przyznano emerytury lub … emerytury rolniczej dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., z tym że przy ustalaniu wysokości emerytury rolniczej dla osób urodzonych po tej da …
… łącznie z okresami, o których mowa w ust. 2 i 2a, krócej niż przez 20 kwartałów5 lat, przyjmuje się, że okres opłacania składki wynosi 20 kwartałów5 lat.
7. Przepisu ust. 6 nie stosuje się, jeżeli całkowita niezdolność do …
… r., za który była opłacana składka na Fundusz Emerytalny Rolników;
3) podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu, jeżeli z tego tytułu ubezpieczonemu nie przyznano emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów,
3) (uchylony)
4) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym … prawa do emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej.2a. Do liczby lat, o których mowa w ust. 1, dolicza się również liczbę lat:
1) podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz podlegania zaopatrzeniu emerytalnemu pr …
… indywidualnych i członków ich rodzin w wysokości wyższej niż przeciętna emerytura podstawowa120% przeciętnej emerytury podstawowejw danym roku, zamiast jednego roku przyjmuje się okres dłuższy, … opłacenie było dobrowolne;
2) tak obliczoną kwotę dzieli się przezprzeciętną emeryturę podstawową120% przeciętnej emerytury podstawowej w danym roku.
4. Okresy, o których mowa w ust. 2 pkt 3, przelicza …
… z uwzględnieniem ust. 2-7. Niepełne lata przelicza się odpowiednio, z uwzględnieniem art. 21a.
2. Do liczby lat, o których mowa w ust. 1, dolicza się liczbę … w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1990 r.,;2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym … r., za który była opłacana składka na Fundusz Emerytalny Rolników,;3) podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu, jeżeli z tego tytułu … prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym- bez podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu - po ukończeniu 16. roku życia, przypadających przed dniem 1 lipca 1977 r., jednak nie wcześniej niż 25 lat przed ustaleniemspełnieniem warunków nabyc …
Odsyłają tu 6
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 24
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 26 ust. 1 do art. 25 ust. 3
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 27 ust. 4 do art. 25 ust. 2a pkt 2, art. 25 ust. 2a pkt 3
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 78 ust. 2 pkt 2 lit. b do art. 25 ust. 2a pkt 1, art. 25 ust. 4
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 106 ust. 2
- ustawa o przenoszeniu praw emerytalnych urzędników Wspólnot Europejskich art. 18 ust. 2
Odsyła do 17
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 2 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 21a odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 1 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 2a wyłączenie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 24 odesłanie
- art. 24a odesłanie
- art. 184 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 2a pkt 3 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 2 pkt 1 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 2a pkt 1 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 2 pkt 4 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 6 wyłączenie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 2b odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 3 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 4 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 5 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 25 ust. 7 odesłanie