Spis treści ustawy
Art. 16 ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Aktualne brzmienie
Art. 16.
1.Ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy:
1)rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny;
3)osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;
4)małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wypłacana jest ze zwiększeniem na tego małżonka.
2.Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się:
1)innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym;
2)osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, nie nabywając prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia, jeżeli podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 12 lat i 6 miesięcy;
3)osobę pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową;
3a)osobę pobierającą rodzicielskie świadczenie uzupełniające, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym – do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2.
4) (uchylony)
3.Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 18.12.2025. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 1 ust. 1 definicjaUbezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem”, obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników oraz pomocników rolnika, którzy:
- art. 6 pkt 1 definicjarolniku – rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rol…
- art. 6 pkt 2 definicjadomowniku – rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
- art. 6 pkt 3 definicjadziałalności rolniczej – rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej;
- art. 6 pkt 5 definicjadziale specjalnym – rozumie się dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w załączniku do ustawy;
- art. 6 pkt 10 definicjaemeryturze lub rencie z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin – rozumie się odpowiednie świadczenie, przyznane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie ustaw powołanych…
- art. 6 pkt 10a definicjaemeryturze lub rencie rolniczej z ubezpieczenia – rozumie się emeryturę lub rentę inwalidzką z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz emeryturę rolniczą lub rentę rolniczą z tytułu n…
- art. 6 pkt 10b definicjaemeryturze lub rencie z ubezpieczenia – rozumie się emeryturę lub rentę rolniczą z ubezpieczenia, rentę rolniczą szkoleniową i rentę rodzinną;
- art. 6 pkt 10c definicjaustalonym prawie do emerytury lub renty – rozumie się ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzen…
- art. 6 pkt 11 definicjaubezpieczeniu emerytalno-rentowym – rozumie się ubezpieczenie emerytalno-rentowe określone w ustawie;
- art. 6 pkt 12 definicjainnym ubezpieczeniu społecznym – rozumie się obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych lub zaopatrzenie emerytalne określone w odrębnych przepisach;
- art. 6 pkt 13 definicjaosobie podlegającej innemu ubezpieczeniu społecznemu – rozumie się osobę podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych lub objętą przepisami o za…
Orzeczenia i interpretacje 495
Powołują ten przepis: 424 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 71 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 25 września 2026 r., VIII U 518/26
- Wyrok SR dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z 5 marca 2026 r., IV U 1097/25
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 26 lutego 2026 r., VIII U 2026/25
- Wyrok SO Warszawa-Praga w Warszawie z 13 lutego 2026 r., VII U 1954/25
- Wyrok SO w Bydgoszczy z 22 stycznia 2026 r., VI U 2106/25
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 22 stycznia 2026 r., VIII U 1155/25
- Wyrok SA w Lublinie z 17 grudnia 2025 r., III AUa 752/25
- Wyrok SA w Szczecinie z 26 listopada 2025 r., III AUa 498/24
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 9 lipca 2025 r., VIII U 2309/24
- Wyrok SA w Krakowie z 17 czerwca 2025 r., III AUa 875/23
Wszystkie (495) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
7 brzmień, obecne od 1.03.2019
… rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową;
3a) osobę pobierającą rodzicielskie świadczenie uzupełniające, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym – do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2.
4) (uchylony)
3. Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje …
… rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową;
4) (uchylony)
3. Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje się do osoby, …
… podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 50 kwartałów,12 lat i 6 miesięcy;
3) osobę pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy …
… osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;
4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wypłacana jest wraz z dodatkiemze zwiększeniem na tego małżonka.
2. Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek …
… podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym,;
2) osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, nie nabywając prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia, jeżeli podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin lub innemu ubezpieczeniu społecznemu przez okres co najmniej 50 kwartałów.,
3) osobę pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową;
3. Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje się do osoby, która pod …
… użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny,;
2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1;
3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej,
4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej wypłacana jest wraz z dodatkiem na tego małżonka.
2. Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się:
1) …
Odsyłają tu 7
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi art. 5f ust. 1 do art. 16 ust. 1, art. 16 ust. 2
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi art. 5f ust. 2 do art. 16 ust. 1, art. 16 ust. 2
- ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym art. 29c ust. 6 do art. 16 ust. 2 pkt 2
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 4a ust. 1 do art. 16 ust. 1, art. 16 ust. 2
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 4a ust. 1a do art. 16 ust. 1, art. 16 ust. 2
- ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" art. 7 pkt 2 lit. d tiret pierwsze do art. 16 ust. 1 pkt 3, art. 16 ust. 1 pkt 4, art. 16 ust. 2 pkt 2
- ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (800+) art. 2 pkt 1a lit. g do art. 16 ust. 1 pkt 3, art. 16 ust. 1 pkt 4, art. 16 ust. 2 pkt 2
Odsyła do 6
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 16 ust. 1 pkt 1 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 16 ust. 1 pkt 3 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 19 ust. 1 pkt 2 odesłanie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 16 ust. 1 wyłączenie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 16 ust. 2 pkt 1 wyłączenie
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 16 ust. 2 pkt 2 wyłączenie