Uzasadnienie
R. Z. wraz z zażaleniem wniesionym na postanowienie z dnia 16 stycznia 2015 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, jako zakres wniosku zaznaczając "zwolnienie od kosztów sądowych". Z kolei w treści zażalenia wniesionego przez skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu od wpisu sądowego od zażalenia. Wniosek skarżącego potraktowano wobec tego jako wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 16 stycznia 2015 r.
Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona oraz dwoje dzieci. Skarżący posiada dom o powierzchni 140 m2. R. Z. oświadczył, że uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w wysokości 1000 zł brutto, natomiast jego żona – wynagrodzenie za pracę w kwocie 2000 zł brutto miesięcznie. Wskazał, że koszty utrzymania rodziny (obejmujące koszty wyżywienia, zakupu odzieży, obuwia, środków czystości, opłaty szkolne, ratę kredytu) to około 2000 zł miesięcznie. Koszty utrzymania domu wynoszą natomiast około 2300 zł.
W związku z powyższym stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania R. Z. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Zauważyć trzeba, że w art. 246 ustawy ustawodawca użył pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W tym miejscu wskazać trzeba, że pismem z dnia 27 marca 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku (w terminie 7 dni) poprzez:
- - nadesłanie zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez żonę skarżącego,
- - nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za ostatnie dwa lata kalendarzowe,
- - nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym z rachunku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą,
- - udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu, które skarżący określił na kwotę 2300 zł.
Pismo z dnia 27 marca 2015 r. kierowane na adres pełnomocnika skarżącego zostało dwukrotnie awizowane - w dniu 1 kwietnia 2015 r. i 9 kwietnia 2015 r., a zwrócone (jako niepodjęte w terminie) – w dniu 17 kwietnia 2015 r.
Należy wobec tego zauważyć, że zgodnie z art. 73 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Stosownie zaś do art. 73 § 4, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W niniejszej sprawie przyjąć więc należy, iż pismo z dnia 27 marca 2015 r. zostało doręczone w dniu 15 kwietnia 2015 r., a zatem termin do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku upłynął z dniem 22 kwietnia 2015 r. R. Z. nie udzielił odpowiedzi na pismo z dnia 27 marca 2015 r.
Jak już wcześniej wskazano, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak więc to na skutek wskazanych przez wnioskodawcę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego R. Z. składając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazał natomiast, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy.
Z treści wniosku wynika, że skarżący wraz z żoną uzyskują łącznie dochody w wysokości 3000 zł brutto miesięcznie, z których utrzymują się cztery osoby. W złożonym wniosku R. Z. oświadczył też, że wydatki związane z codziennym utrzymaniem rodziny wynoszą około 2000 zł, a koszty utrzymania domu – około 2300 zł miesięcznie.
Zauważyć zatem należy, że z treści złożonego wniosku wynika, iż wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków (około 4300 zł) znacznie przekracza deklarowane we wniosku dochody (3000 brutto zł). Mając na uwadze tę okoliczność stwierdzić trzeba, że nie jest możliwe ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej R. Z. na podstawie samego wniosku. Nienadesłanie przez skarżącego dokumentów, których dotyczyło pismo z dnia 27 marca 2015 r., a w szczególności odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz zaświadczenia pracodawcy dotyczącego wysokości wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez żonę skarżącego powoduje, że nie jest możliwe dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy.
W świetle powyższych okoliczności uznać zatem trzeba, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).