Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 459/13 WSA w Rzeszowie, odmówił W. N. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek zażalenia złożonego od tego postanowienia, w sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 43/14 oddalił zażalenie.
Następnie W. N. ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, tym razem poprzez częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. WSA w Rzeszowie postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 459/13 odmówił częściowego przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Także i w tym przypadku sprawa była przedmiotem rozpoznania przez NSA, który postanowieniem z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt II OZ 889/14 oddalił zażalenie.
Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 459/13 WSA w Rzeszowie oddalił skargę W. N. W dniu 26 lipca 2015 r. W. N. złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II wzywające ww. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Jednocześnie wyżej wymieniony zawnioskował o zwolnienie go z opłaty od uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł. Do ww. żądania wnioskodawca dołączył podpisaną przez siebie kserokopię wniosku o przyznania prawa pomocy o treści tożsamej jak złożony w dniu 29 lipca 2013 r. w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 23, tom I akt sądowych). Wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem utrzymania jest dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej (której przedmiot stanowią usługi administracyjne, doradcze) w miesięcznej wysokości 532 zł. Zaznaczył, że mieszka w domu o powierzchni 90 m2.
Jego majątek stanowi nieruchomość rolna o powierzchni 0,0512 ha, natomiast nie posiada kosztowności, akcji, udziałów, obligacji, jak też żadnych wartościowych przedmiotów np. samochodu. Przeszedł cztery operacje oczu. Dochód w całości przeznacza na utrzymanie domu, wyżywienie, lekarstwa, opłacenie usług telekomunikacyjnych oraz środków czystości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na początku rozważań wyjaśnić należy, że wniosek W. N. o zwolnienie od kosztów sądowych, zawarty w piśmie z dnia 26 lipca 2015 r. (29 lipca 2015 r. – data wpływu do Sądu), tut. Sąd potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 14 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 459/13, którym odmówiono częściowego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Orzeczenie to rozstrzygało o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") taki wniosek może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym podkreślenia wymaga, że ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.
Stosownie zaś do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przy czym zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, które to są relewantne dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 17.03.2009 r., sygn. akt II GZ 51/09).
Wynika z tego, że aby Sąd mógł zmienić swoje poprzednie rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, strona winna wykazać, że jej sytuacja majątkowa, w stosunku do tej, jaka stanowiła podstawę postanowienia z 14 lipca 2014 r., uległa pogorszeniu. Zatem powinna ona konkretnie wskazać, jakie wysokości dochody uzyskuje, jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego (opłaty za media, wyżywienie, odzież) itd.
W okolicznościach sprawy wnioskodawca nie wykazał by jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Wnioskodawca ograniczył się jedynie do przedstawienia tożsamych informacji, jakie legły u podstaw wydanie poprzedniego orzeczenia w zakresie prawa pomocy.
W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że W. N. stwierdzeń, dotyczących sytuacji majątkowej i zdrowotnej, nie poparł żadnymi dokumentami, które pozwalałby Sądowi na ich weryfikację. Sąd, decydując o przeniesieniu kosztów postępowania ze strony na Skarb Państwa, nie może poprzestać na gołosłownych, niedających się zweryfikować, oświadczeniach strony.
Po drugie z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. z dnia 31.12.2004 r., sygn. akt GZ 146/2004, publ. LexPolonica nr 375745). Zatem to na W. N. spoczywał obowiązek wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, przedłożenie dokumentów oraz przytoczenie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku a wskazujących na zmianę stanu majątkowego, w porównaniu do okresu objętego prawomocnym orzeczeniem z dnia 14 lipca 2014 r.
Jak wyżej naprowadzono instytucja przewidziana w art. 165 P.p.s.a. umożliwia zmianę wcześniej wydanego postanowienia, w sytuacji gdy okoliczności sprawy uległy zmianie.
Mając na uwadze powyższe, w szczególności z uwagi na brak przesłanek do zmiany wcześniejszego postanowienia w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tut. Sąd działając na podstawie art. 245 § 1 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.