Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 459/13 WSA w Rzeszowie, odmówił K. C. przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego od ww. rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OZ 244/15 oddalił zażalenie.
W dniu 15 lipca 2015 r. (data nadania pisma) K. C. ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Argumentując wniosek podał, że jest on zasadny z uwagi na stan zdrowia jego oraz jego żony. Te okoliczności powodowały, że nie mógł przedstawić stosownych dokumentów, to zaś wpłynęło na brak uwzględnienia przez Sąd wszystkich okoliczności a dotyczących jego sytuacji majątkowej, zdrowotnej, finansowej i "co do nieruchomości (mienia)". Zdaniem wnioskodawcy Sąd znał jego sytuację z innej sprawy, w której przyznano mu prawo pomocy. Końcowo wskazał, że celem uzyskania niewątpliwych i bezsprzecznych informacji Sąd winien zwrócić się o dodatkowe informacje do "właściwych instytucji".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na początku rozważań wyjaśnić należy, że wniosek K. C. o zwolnienie od kosztów sądowych, zawarty w piśmie z dnia 15 lipca 2015 r., tut. Sąd potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 459/13, którym odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych – art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako "P.p.s.a."). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. taki wniosek może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym podkreślenia wymaga, że ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.
Stosownie zaś do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przy czym zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, które to są relewantne dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 17.03.2009 r., sygn. akt II GZ 51/09).
Wynika z tego, że aby Sąd mógł zmienić swoje poprzednie rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, strona winna wykazać, że jej sytuacja majątkowa, w stosunku do tej, jaka stanowiła podstawę postanowienia z 16 lutego 2015 r., uległa pogorszeniu. Zatem powinna ona konkretnie wskazać, jakie wysokości dochody uzyskuje jej rodzina, jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego (opłaty za media, wyżywienie, odzież) itd.
W okolicznościach sprawy wnioskodawca nie wykazał by jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Wnioskodawca ograniczył się jedynie do wskazania, że ze względu na stan zdrowia swój i żony nie mógł przedstawić dokumentów. Nadto zdaniem wnioskodawcy, Sąd znał jego sytuację z innej sprawy, w której przyznano mu pomoc prawną.
W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że K. C. stwierdzeń, dotyczących sytuacji majątkowej i zdrowotnej, nie poparł żadnymi dokumentami, które pozwalałby Sądowi na ich weryfikację. Sąd, decydując o przeniesieniu kosztów postępowania ze strony na Skarb Państwa, nie może poprzestać na gołosłownych, niedających się zweryfikować, oświadczeniach strony.
Po drugie z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. z dnia 31.12.2004 r., sygn. akt GZ 146/2004, publ. LexPolonica nr 375745). Zatem to na K. C. spoczywał obowiązek wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, przedłożenie dokumentów oraz przytoczenie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku a wskazujących na zmianę stanu majątkowego, w porównaniu do okresu objętego prawomocnym orzeczeniem z dnia 16 lutego 2015 r.
Jak wyżej naprowadzono instytucja przewidziana w art. 165 P.p.s.a. umożliwia zmianę wcześniej wydanego postanowienia, w sytuacji gdy okoliczności sprawy uległy zmianie.
Mając na uwadze powyższe, w szczególności z uwagi na brak przesłanek do zmiany wcześniejszego postanowienia w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tut. Sąd działając na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.