Spis treści ustawy
Art. 9 Prawo budowlane
zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 20.09.2026 (Dz.U. 2025 poz. 1847).
Co się zmieniło
… wprowadzenia odstępstwa;
3) propozycje rozwiązań zamiennych – jeżeli istnieją możliwości techniczne;
4) w przypadku obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków … bez wymogu uzyskiwania zgody na odstępstwo, o której mowa w ust. 2.
7. W przypadku przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań w zakresie ochrony:
1) higieny i zdrowia – stosuje się na podstawie zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego,
2) środowiska – stosuje się na podstawie pozytywnej opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska,
3) bezpieczeństwa i higieny pracy – stosuje się na podstawie zgody właściwego państwowego wojewódz …
Aktualne brzmienie
Art. 9.
1.W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego – ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie może powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.
2.Zgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, udziela albo odmawia udzielenia, w drodze postanowienia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
3.Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wniosek zawiera:
1)charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie – również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy;
2)opinię organu wnioskującego wraz ze szczegółowym uzasadnieniem o konieczności wprowadzenia odstępstwa;
3)propozycje rozwiązań zamiennych – jeżeli istnieją możliwości techniczne;
4)w przypadku obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub do gminnej ewidencji zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską – pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w zakresie wnioskowanego odstępstwa;
5)w przypadku odstępstwa od przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego:
a)ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz
b)postanowienie wyrażające zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, o którym mowa w art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188) – w przypadku obiektów budowlanych istotnych ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 6g ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej;
6)w przypadku odstępstw dotyczących wymagań higienicznych i zdrowotnych – pozytywną opinię w zakresie proponowanych rozwiązań państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
3a.Wniosek w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo składa się w:
1)postaci papierowej albo
2)formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem adresu elektronicznego, o którym mowa w ust. 3c.
3b.Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza wniosku w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo, w tym w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160), mając na względzie konieczność zapewnienia przejrzystości danych zamieszczanych przy jego wypełnianiu.
3c.Formularz wniosku, o którym mowa w ust. 3a, w formie dokumentu elektronicznego minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa udostępnia pod adresem elektronicznym określonym w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu.
4.Minister, o którym mowa w ust. 2, może uzależnić upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od spełnienia dodatkowych warunków.
5.Odstępstwa, o którym mowa w ust. 1, nie dopuszcza się w postępowaniach, o których mowa w rozdziale 5b.
6.W przypadku nadbudowy, rozbudowy, przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych oraz w przypadku dostosowywania tych obiektów do wymagań ochrony przeciwpożarowej, w szczególności przy usuwaniu stanu zagrożenia życia ludzi, rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej stosuje się na podstawie zgody udzielonej w postanowieniu, o którym mowa w art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, bez wymogu uzyskiwania zgody na odstępstwo, o której mowa w ust. 2.
7.W przypadku przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań w zakresie ochrony:
1)higieny i zdrowia – stosuje się na podstawie zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego,
2)środowiska – stosuje się na podstawie pozytywnej opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska,
3)bezpieczeństwa i higieny pracy – stosuje się na podstawie zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydanej w porozumieniu z właściwym okręgowym inspektorem pracy
8.Rozwiązania zamienne, o których mowa w ust. 7, po spełnieniu określonych warunków zamiennych nie mogą powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego – ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie mogą powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 26.10.2026, tekst z 8.10.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 1 definicjaUstawa – Prawo budowlane, zwana dalej „ustawą”, normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w ty…
- art. 3 pkt 1 definicjaobiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów…
- art. 3 pkt 7a definicjaprzebudowie – należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów,…
- art. 3 pkt 12 definicjapozwoleniu na budowę – należy przez to rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego;
- art. 7 odesłanieDo przepisów techniczno-budowlanych zalicza się:
- ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 6a ust. 2 odesłanieKomendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji inwestycji na uzasadniony ekspertyzą techniczną wniosek inwestora lub właściciela obiektu budowlanego lub terenu, którego dotyczą rozwiązan…
- ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 6g odesłanieMinister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia:
Rozporządzenia wydane na podstawie tego przepisu
1
Orzeczenia i interpretacje 402
Powołują ten przepis: 13 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 389 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Poznaniu z 8 lipca 2026 r., II SA/Po 384/26
- Wyrok WSA w Poznaniu z 27 listopada 2024 r., II SA/Po 505/24
- Wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2024 r., VII SA/Wa 2966/23
- Wyrok WSA w Lublinie z 3 lipca 2024 r., II SA/Lu 317/24
- Wyrok NSA z 25 czerwca 2024 r., II OSK 2468/21
- Wyrok NSA z 21 maja 2024 r., II OSK 739/23
- Wyrok SO w Warszawie z 26 kwietnia 2024 r., XXIII Zs 32/24
- Wyrok NSA z 16 kwietnia 2024 r., II OSK 436/23
- Wyrok NSA z 9 kwietnia 2024 r., II OSK 1265/23
- Wyrok WSA w Łodzi z 27 lutego 2024 r., II SA/Łd 964/23
Wszystkie (402) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
7 brzmień, obecne od 20.09.2026
… wprowadzenia odstępstwa;
3) propozycje rozwiązań zamiennych – jeżeli istnieją możliwości techniczne;
4) w przypadku obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków … bez wymogu uzyskiwania zgody na odstępstwo, o której mowa w ust. 2.
7. W przypadku przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań w zakresie ochrony:
1) higieny i zdrowia – stosuje się na podstawie zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego,
2) środowiska – stosuje się na podstawie pozytywnej opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska,
3) bezpieczeństwa i higieny pracy – stosuje się na podstawie zgody właściwego państwowego wojewódz …
… 1, nie dopuszcza się w postępowaniach, o których mowa w rozdziale 5a5b.
6. W przypadku nadbudowy, rozbudowy, przebudowy lub zmiany sposobu …
… rozwiązań państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
3a. Wniosek w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo składa się w:
1) postaci papierowej albo
2) formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem adresu elektronicznego, o którym mowa w ust. 3c.
3b. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza wniosku w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo, w tym w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. …
… życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego – ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w artustawie z dnia 19 lipca 2019 r. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczeniao zapewnianiu dostępności dla osób niepełnosprawnychosobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie powinnomożepowodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a … stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.
2.Właściwy organZgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, udziela albo odmawia udzielenia, w drodze postano …
… mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 34- ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie … w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo, właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wniosek powinien zawierać:
1) charakterystykę obiektu oraz, w miarę …
… mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 53 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie …
Odsyłają tu 6
- Prawo budowlane art. 29 ust. 5a
- Prawo budowlane art. 34 ust. 3 pkt 2 lit. j
- rozporządzenie w sprawie egzaminu dla osób ubiegających się o wykonywanie czynności agencyjnych, czynności dystrybucyjnych zakładu ubezpieczeń oraz czynności dystrybucyjnych zakładu reasekuracji § 2 ust. 5 pkt 2 lit. a
- ustawa o drogach publicznych art. 24f ust. 1
- ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 6a ust. 3
- ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 6c pkt 1
Odsyła do 8
- Prawo budowlane art. 7 odesłanie
- Prawo budowlane art. 9 ust. 2 odesłanie
- ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 6a ust. 2 odesłanie
- ustawa o ochronie przeciwpożarowej art. 6g odesłanie
- Prawo budowlane art. 9 ust. 3c odesłanie
- Prawo budowlane art. 9 ust. 3a odesłanie
- Prawo budowlane art. 9 ust. 1 odesłanie
- Prawo budowlane art. 9 ust. 7 odesłanie