Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. - w celu rozpatrzenia zgodnie z właściwością - "wniosek-zażalenie-skargę" D. W., J. W., M. W. i M.W. na postanowienie Burmistrza Gminy T. z dnia[...] r. nr[...].
W postanowieniu tym zawarto pouczenie, że stronom służy prawo złożenia zażalenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Wojewody, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tego postanowienia.
Na powyższe postanowienie D. W., J. W., M. W. i M. W. złożyli zażalenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na podstawie art. 24 § 3 w związku z art. 27 § 1 kpa wyłączył z urzędu członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. od udziału w postępowaniu w sprawie zażalenia D. W., J.W., M. W. i M.W. z dnia [...]r. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. przekazujące Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością "wniosek-zażalenie-skargę" D.W., J. W., M.W. i M. W. na postanowienie Burmistrza Gminy T. z dnia [...] r. nr[...].
Postanowieniem z dnia [...] r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wyznaczył do załatwienia przedmiotowej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia D. W., M. W., M.W. i J.W., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr[...].
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., w związku z zażaleniem skarżących z dnia [...] r. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. przekazujące SKO we W. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością "wniosek-zażalenie-skargę" D.W., J. W., M.W. i M. W. na postanowienie Burmistrza Gminy T. z dnia [...] r. nr[...], powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 kpa, umorzyło postępowanie zażaleniowe.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze – wskazując, że zostało wyznaczone do załatwienia niniejszej sprawy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]r. – podało, że stosownie do art. 144 kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, w tym art. 138 kpa. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 kpa postępowanie może zakończyć się postanowieniem o umorzeniu postępowania zażaleniowego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania na podstawie tego przepisu jest obligatoryjne. Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi art. 105 § 1 kpa, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. Przesłanka umorzenia postępowania może wystąpić w postępowaniu trybu zwykłego w I lub II instancji albo też w postępowaniach nadzwyczajnych.
Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn, które można podzielić na podmiotowe i przedmiotowe. Organ wskazał, iż bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy, a także ten, który nie został uznany za właściwy w sprawie w wyniku rozpoznania sporu kompetencyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż z akt sprawy wynika, że postanowieniem Wojewody z dnia [...] r. nr [...] przekazano Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością "wniosek-zażalenie-skargę" D. W., J. W, M. W. i M.W. na postanowienie Burmistrza Gminy T. z dnia [...] r. nr[...]. Zgodnie z zawartym w tym postanowieniu pouczeniem na przedmiotowe postanowienie stronom służyło prawo złożenia zażalenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Wojewody, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tego postanowienia. Strony z tego prawa skorzystały wnosząc na powyższe postanowienie zażalenie z dnia [...] r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W tym stanie faktycznym i prawnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie jest właściwe (kompetentne) do rozpoznania tego zażalenia. Kolegium zaznaczyło przy tym, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzył już powyższe zażalenie, wydając w dniu [...] r. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa – postanowienie nr[...], którym utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wskazując na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło, że zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania (to jest postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy), która skutkuje koniecznością umorzenia postępowania zażaleniowego.
Na powyższe postanowienie D. W., M. W., M. W. i J.W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Przedstawiając w złożonej skardze szereg zarzutów, w tym nie tylko dotyczących zaskarżonego postanowienia, skarżący wnieśli m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zażądali merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przedstawili merytoryczne argumenty odnoszące się do bezprawnego naruszenia ich własności i związanego z tym bezprawnego przesunięcia granic działek. Wywodzili, że "Decyzja organu II instancji o umorzeniu postępowania w sprawie nie zakończonej jeszcze decyzją organu I instancji rażąco narusza art. 138 kpa", a oni nie wyrażają zgody na "uznanie bezprzedmiotowości decyzji" i żądają merytorycznego rozpoznania sprawy, bo mają w tym interes prawny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej (jego) nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego, czyli rozstrzygnięcia kwestii proceduralnej, nie zaś merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy odnoszącej się do bezprawnego naruszenia własności skarżących, związanego z tym bezprawnego przesunięcia granic działek oraz innych okoliczności nie związanych z tym, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. było upoważnione do rozpatrzenia przedmiotowego zażalenia skarżących z dnia [...] r. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. i czy słusznie organ ten uczynił umarzając postępowanie zażaleniowe. Tak więc Sąd w niniejszym postępowaniu nie może zajmować się merytoryczną oceną argumentów skarżących domagających się ochrony ich własności, gdyż w tym postępowaniu upoważniony jest jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.
Rzeczą Sądu jest zatem stwierdzenie, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. było upoważnione do rozpatrzenia zażalenia skarżących na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. oraz czy organ ten prawidłowo uczynił umarzając postępowanie zażaleniowe.
Dokonując kontroli jedynie we wskazanym wyżej zakresie stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie było upoważnione do rozpatrzenia zażalenia skarżących na postanowienie Wojewody z dnia [...]r., bowiem organem właściwym do jego rozpatrzenia był Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zauważyć przy tym należy, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzył zażalenie D. W., M.W., M. W. i J.W. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. postanowieniem z dnia [...] r. nr[...], a zatem w chwili podejmowania zaskarżonego postanowienia sprawa tego zażalenia była już ostatecznie rozstrzygnięta.
Słusznie więc w tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało, że postępowanie zażaleniowe toczące się przed tym organem stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 144 kpa oraz art. 105 § 1 kpa podlegało umorzeniu. Zaznaczyć trzeba, że nie tylko Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego zażalenia, ale ponadto w chwili orzekania przez Kolegium zażalenie D. W., M. W., M. W. i J.W. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. było już rozpatrzone przez organ właściwy, to jest przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zgodności z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego, bez wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy mają argumenty skarżących dotyczące innych kwestii, a podnoszone przez nich zarówno w skardze, jaki i w innych pismach, odnoszące się do bezprawnego naruszenia własności skarżących, związanego z tym bezprawnego przesunięcia granic działek oraz innych okoliczności mogących mieć znaczenie w innych sprawach. W szczególności nie dotyczą przedmiotu niniejszej sprawy wnioski dowodowe skarżących o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uzupełnienie materiału dowodowego o wypisy i wyrysy map z działki nr [...] i [...] w N. D. z [...] i [...], [...],[...]", a w przypadku nie złożenia do akt powyższych dokumentów "o przeprowadzenie przez Sąd dowodów uzupełniających (...) z dokumentów z wypisów i wyrysów map geodezyjnych z działki nr[...], [...], [...], [...] z[...], [...]r, [...], [...], [...], [...], [...][...]", ani też inne pisma składane w toku postępowania sądowego.
Zauważyć wypada, że również dokumenty złożone przez skarżącą D.W.w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. w przeddzień rozprawy, które zostały dołączone do akt niniejszej sprawy bezpośrednio po rozprawie, nie mogły mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.