Uzasadnienie
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r., odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stwierdzając że kwota należnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł. znajduje pełne pokrycie w bieżących miesięcznych dochodach samej skarżącej, a wysokość wpisu od skargi kasacyjnej możliwa była do ustalenia znacznie wcześniej i skarżąca świadoma kosztów prowadzenia postepowania sądowego, miała możliwość poczynienia odpowiednich oszczędności. Referendarz sądowy zwrócił również uwagę na majątek skarżącej, w postaci udziałów w sp. z o.o. o wartości 345 tys. zł. stwierdzając, że skarżąca będzie w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W uzasadnieniu sprzeciwu, skarżąca podniosła, że zbycie posiadanych udziałów w spółce kapitałowej, w celu uzyskania dodatkowych środków pieniężnych, nie jest możliwe z uwagi na ich zajęcie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wskazała również, że zajęcie dotyczy też świadczeń emerytalnych skarżącej i jej męża, w związku z czym faktycznie pobierane świadczenia są znacznie niższe od ich nominalnej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718) zwanej dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz"; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554).
Jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji instytucja prawa pomocy zarezerwowana została dla osób znajdujących w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, tj. osiągających bardzo niskie dochody oraz nie posiadających dużego majątku, w celu umożliwienia im dochodzenia swoich praw przed sądem. W związku z tym nie może ona stanowić źródła uprzywilejowania osób, dla których konieczność poniesienia tego rodzaju wydatków, nie będzie wiązała się z pozbawieniem ich samych oraz ich domowników środków koniecznych do utrzymania.
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku, skarżąca na dzień 1 sierpnia 2016r. zadeklarowała dochody bieżące dwuosobowej rodziny na poziomie 2700 zł. netto, oraz podkreśliła, iż posiadane udziały w spółce kapitałowej nie przynoszą dywidendy, gdyż są przedmiotem zabezpieczenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że wykazana sytuacja majątkowa skarżącej nie uprawnia jej do występowania o wsparcie ze środków publicznych. Dysponuje ona bowiem majątkiem oraz dochodami bieżącymi o wartości przewyższającej kwotę żądanego wpisu. Zawarte w treści sprzeciwu twierdzenia o niemożności dysponowania posiadanym majątkiem oraz świadczeniami emerytalnymi z uwagi na ich zajęcie, nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, wobec czego nie sposób wnioskować, że mimo iż skarżąca zadeklarowała uzyskiwanie świadczeń emerytalnych w kwocie 2700 zł. netto miesięcznie, to faktycznie kwoty tej nie uzyskuje.
Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza sądowego o odmowie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.