Uzasadnienie
B. G. obwiniony został o to, że:
- 1. będąc pracodawca - właścicielem firmy (...) w T. w okresie od 01.01.2012r. do 11.10.2012r. zawierał z 6 osobami umowy zlecenia w warunkach, w których zgodnie z art. 22§1kodeksu pracy powinny być zawarte umowy o pracę, w tym z: B. B., Ł. B., A. K., B. K., M. N. i P. N., tj. o wykroczenie z art. 281pkt.1 ustawy z dn. 26.06.1974r. kodeks pracy w zw. z art. 22§1,§1¹, §1² ustawy z dn. 26.06.1974r. kodeks pracy 2. będąc pracodawca - właścicielem firmy (...) w T. w okresie od 01.01.2012r. do 11.10.2012r. dopuszczał pracownika G. K. do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego ze wstępnych badań profilaktycznych, stwierdzającego brak przeciwskazań do pracy na zajmowanym stanowisku, tj. o wykroczenie z art. 283§1 ustawy z dn. 26.06.1974r. kodeks pracy w zw. z art. 229 §1i4 ustawy z dn. 26.06.1974r. kodeks pracy, 3. będąc pracodawcą - właścicielem firmy (...) w T. w okresie od 28.09.2012r. do 11.10.2012r. dopuszczał pracownika K. B. do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego z okresowych badań profilaktycznych, stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na zajmowanym stanowisku tj. o wykroczenie z art. 281§1 ustawy z dn. 26.06.1974r. kodeks pracy w zw. z art. 229 §2i4 ustawy z dn. 26.06.1974r. kodeks pracy, 4. będąc pracodawcą – właścicielem firmy (...) w T., w okresie co najmniej od 01.06.2012r. do 11.10.2012r. nie poddał 2 pracowników, w tym K. B. i J. W. szkoleniu okresowemu z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, utrzymując stan bezprawny od 16.05.2011r., tj. o wykroczenie z art. 283§1 ustawy z dn. 26.06.1974r. kodeks pracy w zw. z art. 237³§2 ustawy z dn. 26.06.1974r. kodeks pracy.
Sąd Rejonowy w Busku Zdroju VI Zamiejscowy Wydział Karny w Kazimierzy Wielkiej wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2013r. uznał obwinionego B. G. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów tj. wykroczeń z art. 281pkt.1 ustawy z 26.06.1974r. kodeks pracy w zw. z art. 22§1, §1¹ i §1² ustawy z 26.06.1974r. kodeks pracy, z art. 281§1 ustawy z 26.06.1974r. kodeks pracy w związku z art. 229 §2i4 ustawy z 26.06.1974r. kodeks pracy i art. 283§1 ustawy z 26.06.1974r. kodeks pracy w związku z art. 237 ³§2 ustawy z 26.06.1974r. kodeks pracy z tym, że co do wykroczenia z pkt. 1 przyjął, że tylko z dwoma osobami tj. Ł. B. i M. N. zawierał umowy zlecenia w warunkach, w których zgodnie z art.22§1 kodeksu pracy powinny być zawarte umowy o pracę i za to na podstawie art. 281pkt.1 kp w zw. z art. 9§2 kw wymierzył obwinionemu łączną karę grzywny w kwocie 1.500 zł. Na podstawie art. 118§1kpw zasądził od obwinionego B. G. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 250 zł tytułem kosztów postepowania w sprawie.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca obwinionego, który zaskarżył wyrok w części odnoszącej się do uznania B. G. za winnego tego, że w okresie od 1 stycznia 2012r. do dnia 11 października 2012r. będąc właścicielem Firmy (...) w T. zawierał umowy zlecenia z Ł. B. oraz M. N. w warunkach w których zgodnie z art. 22§1kp powinien zawrzeć umowy o pracę tj. o wykroczenie z art. 281pkt.1 ustawy z 26.06.1974r. kodeks pracy w zw. z art. 22§1,§1 ¹ i §1² kodeksu pracy, w tym zakresie zarzucił rozstrzygnięciu błędne ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, polegające na tym, że organ pierwszej instancji przyjął za udowodnione okoliczności stanowiące podstawę oceny, iż stosunek prawny łączący obwinionego ze wskazanymi wyżej osobami nie nosił znamion stosunku pracy, jak też nie ustalił innych faktów będących podstawą sformułowania oceny w tej mierze, czemu jednak przeczy prawidłowo oceniony i ustalony stan faktyczny, wynikający ze zgromadzonego materiału dowodowego, poddanego właściwej weryfikacji.
Nadto skarżący zarzucił rozstrzygnięciu błędną wykładnię, w efekcie nieprawidłowe zastosowanie przepisu prawa materialnego w postaci normy art. 22kp – co miało polegać na przyjęciu przez Sąd, że stosunek prawny między obwinionym, a wskazanymi wyżej osobami miał charakter stosunku pracy, mimo, że taka ocena prawna jest zupełnie nieuprawniona w świetle przesłanek wynikających z powołanego przepisu.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, że obwiniony nie był winny zarzucanych mu czynów, bądź uchylenie orzeczenia w tym zakresie i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Apelacja obrońcy obwinionego zasługuje na uwzględnienie.
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, w zestawieniu z pisemnym uzasadnieniem zaskarżonego wyroku, prowadzi do wniosku, że zasadny jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych na podstawie których Sąd Rejonowy przyjął, iż B. G. – jako pracodawca zawarł w okresie od 1.01.2012r. do 11.10.2012r. z Ł. B. i M. N. umowy zlecenia w warunkach, w których zgodnie z art. 22§1 kodeksu pracy powinny być zawarte umowy o pracę. W istocie zaś z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika w oparciu o jakie dowody Sąd Rejonowy uznał, iż charakter obowiązków wykonywanych przez Ł. B. i M. N., różnił się od tych wykonywanych przez B. B., A. K., B. K. i P. N., co do których uznał, iż z obwinionym łączyła ich umowa cywilnoprawna tj. umowa zlecenie. Ustalenia faktyczne w zakresie charakteru stosunku prawnego łączącego B. B., A. K., B. K. i P. N. z obwinionym, Sąd Rejonowy ustalił na podstawie zeznań tych osób, z których wynikało, że świadkowie mieli pełną świadomość tego, że wykonują pracę na podstawie umowy zlecenie, jak też to, że nie byli poddani rygorom charakterystycznym dla stosunku pracy, a więc nie podpisywali listy obecności, nie było obowiązku osobistego wykonywania pracy - mogli korzystać z zastępstw, nie wykonywali jej również pod nadzorem pracodawcy.
Uznając te zeznania za wiarygodne Sąd Rejonowy przyjął, iż osoby te świadomie zawarły umowę zlecenie z obwinionym i warunki wskazane w tej umowie realizowały. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, by Sąd Rejonowy powziął jakiekolwiek wątpliwości co do wiarygodności zeznań M. N. i Ł. B., a zatem nie do końca są jasne motywy, którymi kierował się tenże Sąd, czyniąc ustalenia faktyczne wbrew rzeczywistej wymowie tych dowodów. Zauważyć bowiem należy, że z zeznań M. N. składanych w toku niniejszego postepowania oraz w toku postepowania prowadzonego przed Sądem Pracy (k. 140 i 125) w sposób jednoznaczny wynika, że ona również miała pełną świadomość tego, że zawarła z obwinionym umowę zlecenie, wykonywała czynności, które były wskazane w umowie, miała swobodę w kształtowaniu godzin pracy, obwiniony nie nadzorował jej w wykonywaniu obowiązków, jak też nie ingerował w czas pracy, który M. N. ustalała z jeszcze jedną zatrudnioną koleżanką.
Z akt sprawy niniejszej wynika, że M. N. wykonywała obowiązki w sklepie w S. wspólnie z B. K., z której to zeznań wynika, iż była zastępowana w wykonywaniu pracy przez koleżankę z pracy. Biorąc pod uwagę zatem zeznania zarówno M. N., jak też B. K. brak jest podstaw do uznania, że B. K. nie musiała osobiście wykonywać pracy, mogła być zastępowana przez koleżankę, zaś M. N. musiała tą pracę wykonywać osobiście, które to kryterium, jak wynika z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, było decydującym o uznaniu, iż M. N. w istocie świadczyła pracę w warunkach w których winna być zawarta umowa o pracę.
Sąd Rejonowy w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego przyjął, iż spośród osób zatrudnionych w tym samym sklepie, wykonujących podobne czynności, jedna tj. B. K. realizowała umowę zlecenie, druga zaś tj. M. N. umowę o pracę, tym bardziej, że powołana w uzasadnieniu okoliczność, iż nie organizowała sobie zastępstw, nie wynika z jej zeznań.
Również Sąd Rejonowy nie zakwestionował wiarygodności zeznań Ł. B., choć ustalenia faktyczne poczynił sprzecznie z ich rzeczywistą treścią. Z dowodu tego (k. 112 i 138) wynika bowiem, że Ł. B. nie podpisywał listy obecności, pracę wykonywał bez nadzoru, miał swobodę w kształtowaniu czasu pracy, jak skończył wykonywać zlecone czynności mógł iść do domu, w wykonywaniu obowiązków mógł go również zastępować kolega z pracy. Brak jest podstaw do kwestionowania powyższych zeznań świadka, a w konsekwencji nie ma również podstaw do tego, by uznać, iż stosunek prawny łączący go z obwinionym wynikał nie z umowy zlecenie, a umowy o pracę, tym bardziej wbrew twierdzeniom Ł. B., iż miał on pełną świadomość tego, że zawarł z obwinionym taką właśnie umowę i ją realizował.
Zwrócić uwagę należy także na konsekwencję zeznań M. N. i Ł. B., którzy w toku postepowania zainicjowanego pozwem wniesionym przez Inspektora Pracy, a domagającym się ustalenia istnienia stosunku pracy, wycofali pozwy, które to postepowania: wobec Ł. B. zakończyło się umorzeniem, podobnie jak w przypadku M. N. - choć tam na skutek zawartej ugody (k. 205-207).
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane argumenty Sąd Okręgowy uniewinnił B. G. od popełnienia przypisanego mu wykroczenia z art. 281 pkt.1 w zw. z art. 22§1 ustawy z dnia 26.06.1974r. kodeks pracy związanego z zatrudnieniem Ł. B. i M. N., a kosztami w tej części na podstawie art. 118§2kpw obciążył Skarb Państwa.
Konsekwencją uniewinnienia B. G. od jednego z zarzucanym mu czynów była konieczność złagodzenia orzeczonej wobec niego kary grzywny do 1000 złotych, a więc do wysokości przewidzianej jako ustawowe minimum za pozostałe przypisane mu wykroczenia.
Mając na uwadze powyższe argumenty należało na podstawie art. 109§2kpw w zw. z art. 437§1kpk orzec jak w wyroku.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 119kpw w zw. z art. 634kpk w zw. §1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10.10.2001r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. nr118 poz.1269 z 2001r.).
SSO Krzysztof Sójka