Spis treści ustawy

Art. 15a ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej

Obowiązuje od 14.02.2025Stan prawny na 27.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗

Art. 15a.

1.W ramach samodzielnego wykonywania świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych pielęgniarka i położna posiadające dyplom ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo oraz pielęgniarka i położna posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa mają prawo samodzielnie:

1)ordynować leki zawierające określone substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawiać na nie recepty,

2)ordynować określone wyroby medyczne, w tym wystawiać na nie zlecenia albo recepty

–jeżeli ukończyły kurs specjalistyczny w tym zakresie.

1a.W przypadku leków określonych w wykazach, o których mowa w art. 37 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 907 i 1192), zwanej dalej „ustawą o refundacji”, objętych refundacją w ramach kategorii dostępności refundacyjnej określonej w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, dla których istnieją refundowane odpowiedniki, pielęgniarka i położna, o których mowa w ust. 1 i 2, wystawiając receptę, może przyjąć jako zakres zarejestrowanych wskazań wskazania określone dla wszystkich odpowiedników refundowanych w ramach tej kategorii dostępności refundacyjnej.

2.W ramach realizacji zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji pielęgniarka i położna posiadające dyplom ukończenia studiów co najmniej pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo oraz pielęgniarka i położna posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa mają prawo wystawiać:

1)recepty na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do kontynuacji leczenia, jeżeli ukończyły kurs specjalistyczny w tym zakresie;

2)zlecenia na wyroby medyczne.

3.Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, obejmują również wystawianie recept osobom, o których mowa w art. 43–46 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie o refundacji, z wyjątkiem uprawnienia do wystawiania recept przez:

1)położną – świadczeniobiorcom, o których mowa w art. 43a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;

2)pielęgniarkę – świadczeniobiorcom, o których mowa w art. 43b ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1.

3a.Pielęgniarka i położna, o których mowa w ust. 1 i 2, wystawiają recepty na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne na zasadach określonych w art. 95b, art. 96a i art. 96b ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 750, 905, 924, 1416 i 1537).

4.W przypadku wystawiania recept na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne określone w wykazach, o których mowa w art. 37 ustawy o refundacji, pielęgniarka i położna są obowiązane do odnotowania na recepcie, w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie ust. 8, odpłatności, jeżeli lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny występuje w tych wykazach w co najmniej dwóch odpłatnościach, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o refundacji.

4a.Określenie odpłatności na recepcie w postaci elektronicznej może nastąpić przy wykorzystaniu narzędzia informatycznego, o którym mowa w art. 9b ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2025 r. poz. 302, 779 i 1537).

4b.Pielęgniarka lub położna oraz świadczeniodawca nie ponoszą odpowiedzialności za skutki błędnego działania narzędzia informatycznego, o którym mowa w art. 9b ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, polegającego na nieprawidłowym określeniu odpłatności w związku z rozbieżnością danych zawartych w narzędziu a przepisami prawa, w szczególności z wykazami, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o refundacji.

5.Pielęgniarka i położna wystawiając receptę są obowiązane do szczegółowego uzasadnienia w dokumentacji medycznej przyczyn dokonania adnotacji, o której mowa w art. 44 ust. 2 zdanie drugie ustawy o refundacji.

6.Pielęgniarka i położna posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dyplom ukończenia studiów co najmniej pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo mają prawo wystawiać skierowania na wykonanie określonych badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, z wyjątkiem badań wymagających metod diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta.

7.Obowiązek ukończenia kursu specjalistycznego, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie dotyczy pielęgniarek i położnych, które w ramach kształcenia w szkołach pielęgniarskich i w szkołach położnych lub w ramach szkolenia specjalizacyjnego nabyły wiedzę objętą takim kursem.

8.Minister właściwy do spraw zdrowia po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Aptekarskiej określi, w drodze rozporządzenia:

1)wykaz:

a)substancji czynnych zawartych w lekach, o których mowa w ust. 1,

b)środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, o których mowa w ust. 1,

c)wyrobów medycznych, o których mowa w ust. 1,

2)wykaz badań diagnostycznych, o których mowa w ust. 6

3) (uchylony)

4) (uchylony)

5) (uchylony)

6) (uchylony)

–biorąc pod uwagę niezbędne kwalifikacje oraz wymagany zakres umiejętności i obowiązków pielęgniarki i położnej.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 16.09.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Ważne pojęcia

Ten przepis definiuje: ustawą o refundacji

Powiązane przepisy

ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych art. 37 odesłanie
Minister właściwy do spraw zdrowia ogłasza, w drodze obwieszczenia, wykazy refundowanych:
ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a odesłanie
w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń,
ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 43 odesłanie
Świadczeniobiorcy, który posiada tytuł „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu” i przedstawi legitymację „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”, przysługuje…
ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 43a ust. 1 odesłanie
Świadczeniobiorcom:
Prawo farmaceutyczne art. 95b odesłanie
Recepta jest wystawiana w postaci elektronicznej albo papierowej.
Prawo farmaceutyczne art. 96a odesłanie
Recepta zawiera następujące informacje:
Prawo farmaceutyczne art. 96b odesłanie
W przypadku wystawienia recepty w postaci elektronicznej pacjent otrzymuje informację o wystawionej recepcie zawierającą następujące dane:
ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych art. 6 ust. 2 odesłanie
Lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny, dla którego wydana została decyzja administracyjna o objęciu refundacją w zakresie nadanej kategorii dostępności refundacyjnej, o której mowa …
ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia art. 9b odesłanie
Jednostka podległa ministrowi właściwemu do spraw zdrowia właściwa w zakresie systemów informacyjnych ochrony zdrowia udostępnia nieodpłatnie narzędzie informatyczne przeznaczone do określania odpłatności, o których mowa…
ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych art. 37 ust. 1 odesłanie
Minister właściwy do spraw zdrowia ogłasza, w drodze obwieszczenia, wykazy refundowanych:
ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych art. 44 ust. 2 odesłanie
Osoba wydająca leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne objęte refundacją ma obowiązek, na żądanie świadczeniobiorcy, wydać lek, o którym mowa w ust. 1, którego cena detaliczna j…
ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 43a odesłanie
Świadczeniobiorcom:

Historia zmian

7 brzmień, obecne od 14.02.2025

od 14.02.2025 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link

… z wyjątkiem uprawnienia do wystawiania recept przez: 1) położną -– świadczeniobiorcom, o których mowa w art. 43a ust. 1 ~~i 1a~~ ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej …

Dz.U. 2025 poz. 129 ↗

od 1.07.2020 do 14.02.2025z tekstu nowelizacjipotwierdzonestały link

… obejmują również wystawianie recept osobom, o których mowa w art. 43-–46 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki … publicznych, na zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie~~z dnia 12 maja 2011 r.~~ o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 345, 1830 i 1991 oraz z 2016 r. poz. 652), zwanej dalej „ustawą o refundacji”, z wyjątkiem uprawnienia do wystawiania recept przez: 1) położną - świadczeniobiorcom, o których mowa w art. 43a ust. 1 i 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; 2) pielęgniarkę – świadczeniobiorcom, o któ …

Dz.U. 2020 poz. 945 ↗

od 7.09.2019 do 1.07.2020z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link

… wyroby medyczne, w tym wystawiać na nie zlecenia albo recepty ~~– - jeżeli ukończyły kurs specjalistyczny w tym zakresie.~~ – jeżeli ukończyły kurs specjalistyczny w tym zakresie. 1a. W przypadku leków określonych w wykazach, o których mowa w art. 37 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 907 i 1192), zwanej dalej „ustawą o refundacji”, objętych refundacją w ramach kategorii dostępności refundacyjnej określonej w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, dla których istnieją refundowane odpowiedniki, pielęgniarka i położna, o których mowa w ust. 1 i 2, wystawiając receptę, może prz …

Dz.U. 2019 poz. 1590 ↗

od 11.01.2019 do 7.09.2019tekst jednolity (obwieszczenie)potwierdzonestały link

… tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa mają prawo wystawiać: 1) recepty na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, ~~oraz~~ środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do kontynuacji leczenia, jeżeli ukończyły kurs specjalistyczny w tym zakresie; 2) zlecenia na wyroby medyczne. 3. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, obejmują również …

Dz.U. 2018 poz. 2429 ↗

od 12.06.2016 do 11.01.2019z tekstu nowelizacjipotwierdzonestały link

… przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. ~~Nr 122,~~z 2017 r. poz. ~~696~~1844, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o refundacji”, z wyjątkiem uprawnienia do wystawiania recept przez położną świadczeniobiorcom, o których mowa w art. 43a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. 3a. Pielęgniarka i położna, o których mowa w ust. 1 i 2, wystawiają …

Dz.U. 2016 poz. 652 ↗

od 12.12.2015 do 12.06.2016z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link

… Nr 122, poz. 696, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o refundacji”. 3a. Pielęgniarka i położna, o których mowa w ust. 1 i 2, wystawiają recepty na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne na zasadach określonych w art. 95b, art. 96a i art. 96b ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2211, z późn. zm.). 4. W przypadku wystawiania recept na leki, środki spożywcze … w ust. 1, 2) wykaz badań diagnostycznych, o których mowa w ust. 6~~3) sposób i tryb wystawiania recept, o których mowa w ust. 1 i 2, 4) wzór recepty, o której mowa w ust. 1 i 2, 5) sposób zaopatrywania w druki recept, o których mowa w ust. 1 i 2, i spos …~~

Dz.U. 2015 poz. 1991 ↗

od 3.11.2015 do 12.12.2015niepełneniepotwierdzonestały link

Dz.U. 2015 poz. 1640 ↗