Spis treści ustawy
Art. 42b ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej
zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 7.08.2026 (Dz.U. 2026 poz. 986).
Co się zmieniło
… ust. 1 nie stosuje się do:
1) obowiązkowych szczepień ochronnych;
2) świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, jeżeli jejich celem jest wspieranie osób potrzebujących pomocywsparcia w zakresie wykonywania rutynowychpodstawowych czynności życia codziennego;
3) przydziału i dostępu do narządów …
Aktualne brzmienie
Art. 42b.
1.Świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zwanego dalej „zwrotem kosztów”.
1)obowiązkowych szczepień ochronnych;
2)świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, jeżeli ich celem jest wspieranie osób potrzebujących wsparcia w zakresie wykonywania podstawowych czynności życia codziennego;
3)przydziału i dostępu do narządów przeznaczonych do przeszczepów, obejmujących czynności, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1185).
3.Warunkiem otrzymania zwrotu kosztów jest uzyskanie przez świadczeniobiorcę, przed skorzystaniem ze świadczenia, o którym mowa w ust. 1, podlegającego zwrotowi kosztów, odpowiedniego skierowania lub zlecenia na przejazd środkami transportu sanitarnego, zgodnie z art. 32, art. 33 ust. 1, art. 33a ust. 1, art. 41 lub art. 57–59 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 31d.
4.Skierowanie lub zlecenie na przejazd środkami transportu sanitarnego, wymagane zgodnie z ust. 3, może być wystawione również przez lekarza wykonującego zawód w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zwanym dalej „państwem członkowskim UE lub EOG”. Takie skierowanie lub zlecenie traktuje się jak skierowanie lub zlecenie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego.
5.W przypadku świadczenia, o którym mowa w ust. 1, z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego, warunkiem otrzymania zwrotu kosztów jest potwierdzenie skierowania zgodnie z art. 33 ust. 2, w zakresie celowości leczenia uzdrowiskowego, przed skorzystaniem z tych świadczeń.
6.W przypadku świadczenia, o którym mowa w ust. 1, z zakresu określonego w art. 15 ust. 2 pkt 15, warunkiem otrzymania zwrotu kosztów jest:
1)zakwalifikowanie pacjenta przez świadczeniodawcę do danego programu lekowego;
2)niezaistnienie kryteriów wyłączenia z programu określonych w opisie programu lekowego.
7.W przypadku gdy w trakcie trwania leczenia świadczeniobiorcy w ramach programu lekowego zaistniały kryteria wyłączenia, o których mowa w ust. 6 pkt 2, zwrot kosztów obejmuje koszt świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych do momentu zaistnienia tych kryteriów.
8.W przypadku świadczenia, o którym mowa w ust. 1, udzielanego w ramach programów zdrowotnych, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 13, warunkiem otrzymania zwrotu kosztów jest spełnienie wymogów warunkujących udział pacjenta w danym programie.
9.W przypadku świadczenia, o którym mowa w ust. 1, zawartego w wykazie, o którym mowa w art. 42e ust. 1, warunkiem zwrotu kosztów jest uprzednie wydanie zgody przez Prezesa Funduszu na uzyskanie danego świadczenia opieki zdrowotnej w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE lub EOG. Uprzednia zgoda obejmuje także świadczenia opieki zdrowotnej, które nie były bezpośrednio przedmiotem tej zgody, jeżeli ich udzielenie okazało się konieczne w związku z udzielaniem świadczenia opieki zdrowotnej objętego zgodą.
10.Świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania zwrotu kosztów leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, zawartego w danym wskazaniu w wykazie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o refundacji, w zakresie dotyczącym leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o refundacji, lub mającego w tym wykazie swój odpowiednik refundowany w danym wskazaniu, w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o refundacji, który został zakupiony w aptece działającej na terytorium:
1)państwa członkowskiego UE lub EOG, na podstawie recepty wystawionej na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG przez osobę uprawnioną do wystawiania recept zgodnie z przepisami tego państwa;
2)innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG, na podstawie recepty transgranicznej.
11.Świadczeniobiorca jest uprawniony do uzyskania zwrotu kosztów zakupu lub naprawy wyrobu medycznego będącego świadczeniem gwarantowanym, który został zakupiony lub podlegał naprawie na terytorium:
1)państwa członkowskiego UE lub EOG, na podstawie zlecenia wystawionego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG przez osobę uprawnioną do jego wystawienia zgodnie z przepisami tego państwa;
2)innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG, na podstawie zlecenia wystawionego przez osobę uprawnioną, o której mowa w art. 2 pkt 14 ustawy o refundacji, na zasadach określonych w tej ustawie.
12.Zwrot kosztów leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, o którym mowa w ust. 10 pkt 1, dotyczy wyłącznie leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych ordynowanych zgodnie z potwierdzonymi w dokumentacji medycznej wskazaniami, odpowiadającymi zakresowi wskazań objętych refundacją dla danego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, określonemu w wykazie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o refundacji.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 3.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Ważne pojęcia
Ten przepis definiuje: zwrotem kosztów, państwem członkowskim UE lub EOG, państwem członkowskim UE, EOG
Powiązane przepisy
- art. 1 pkt 6 definicjazasady funkcjonowania, organizację i zadania Narodowego Funduszu Zdrowia, zwanego dalej „Funduszem”;
- art. 2 ust. 1 pkt 3 lit. c definicjapobierające rentę rodzinną, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), zwanego dalej „państwem cz…
- art. 2 ust. 1 (część wspólna) definicjazwane dalej „świadczeniobiorcami”.
- art. 5 pkt 2 definicjaapteka – aptekę ogólnodostępną lub punkt apteczny, z którymi Fundusz zawarł umowę na wydawanie leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego objętych refundacją;
- art. 5 pkt 14 definicjalekarz ubezpieczenia zdrowotnego – lekarza, lekarza dentystę będącego świadczeniodawcą, z którym Fundusz zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, albo lekarza, lekarza dentystę, który jest zatrudniony lub w…
- art. 5 pkt 30 definicjaprogram zdrowotny – zespół zaplanowanych i zamierzonych działań z zakresu opieki zdrowotnej ocenianych jako skuteczne, bezpieczne i uzasadnione, umożliwiających osiągnięcie w określonym terminie założonych celów, polegaj…
- art. 5 pkt 33a definicjatransport sanitarny – przewóz osób albo materiałów biologicznych i materiałów wykorzystywanych do udzielania świadczeń zdrowotnych, wymagających specjalnych warunków transportu;
- art. 5 pkt 33b definicjaśrodek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego – środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego w rozumieniu ustawy o refundacji;
- art. 5 pkt 34 definicjaświadczenie opieki zdrowotnej – świadczenie zdrowotne, świadczenie zdrowotne rzeczowe i świadczenie towarzyszące;
- art. 5 pkt 35 definicjaświadczenie gwarantowane – świadczenie opieki zdrowotnej finansowane w całości lub współfinansowane ze środków publicznych na zasadach i w zakresie określonych w ustawie;
- art. 5 pkt 46 definicjawyroby medyczne – wyroby medyczne, wyposażenie wyrobów medycznych, systemy i zestawy zabiegowe, w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyro…
- art. 5 pkt 26a definicjapodmiot kontrolowany – świadczeniodawcę, osobę uprawnioną w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2025 r…
Orzeczenia i interpretacje 330
Powołują ten przepis: 329 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 1 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Postanowienie o nadaniu biegu TK z 8 stycznia 2025 r., Ts 290/23
- Wyrok WSA w Olsztynie z 12 grudnia 2024 r., II SA/Ol 755/24
- Wyrok NSA z 7 listopada 2024 r., II GSK 1662/24
- Wyrok WSA w Gdańsku z 8 sierpnia 2024 r., III SA/Gd 239/24
- Wyrok WSA w Łodzi z 14 czerwca 2024 r., III SA/Łd 116/24
- Wyrok WSA w Łodzi z 5 czerwca 2024 r., III SA/Łd 113/24
- Wyrok WSA w Łodzi z 26 kwietnia 2024 r., III SA/Łd 110/24
- Wyrok WSA w Łodzi z 24 kwietnia 2024 r., III SA/Łd 52/24
- Wyrok WSA w Łodzi z 23 kwietnia 2024 r., III SA/Łd 115/24
- Wyrok WSA w Łodzi z 22 kwietnia 2024 r., III SA/Łd 51/24
Wszystkie (330) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
8 brzmień, obecne od 7.08.2026
… ust. 1 nie stosuje się do:
1) obowiązkowych szczepień ochronnych;
2) świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, jeżeli jejich celem jest wspieranie osób potrzebujących pomocywsparcia w zakresie wykonywania rutynowychpodstawowych czynności życia codziennego;
3) przydziału i dostępu do narządów …
… terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UEUnii Europejskiej lub EOGpaństwa będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zwanego dalej „zwrotem kosztów”.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się … zawód w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskimUnii Europejskiej lub państwie będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zwanym dalej „państwem członkowskim UE lub EOG”. Takie skierowanie lub zlecenie traktuje się jak …
… ust. 1, warunkiem zwrotu kosztów jest uprzednie wydanie zgody przez dyrektora oddziału wojewódzkiegoPrezesa Funduszu na uzyskanie danego świadczenia opieki zdrowotnej w innym …
… zawód w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii EuropejskiejUE lub EOG”. Takie skierowanie lub zlecenie traktuje się jak skierowanie lub … zdrowotnej w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskimUnii EuropejskiejUE lub EOG. Uprzednia zgoda obejmuje także świadczenia opieki zdrowotnej, które …
… terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii EuropejskiejUE lub EOG, zwanego dalej „zwrotem kosztów”.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się … w aptece działającej na terytorium:
1) państwa członkowskiegoUnii EuropejskiejUE lub EOG, na podstawie recepty wystawionej na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii EuropejskiejUE lub EOG przez osobę uprawnioną do wystawiania recept zgodnie z przepisami tego państwa;
2) innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii EuropejskiejUE lub EOG, na podstawie recepty transgranicznej, o której mowa w art. 95b ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
11. Świadc …
… Europejskiej, na podstawie recepty transgranicznej, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4595b ust. 52 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 19966 września 2001 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634, z późn. zm.), wystawionej przez osobę uprawnioną w rozumieniu ustawy o refundacji, na prośbę pacjenta, który zamierza ją zrealizować w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, zwanej dalej „receptą transgraniczną”- Prawo farmaceutyczne.
11. Świadczeniobiorca jest uprawniony do uzyskania zwrotu kosztów …
… Unii Europejskiej, na podstawie zlecenia wystawionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnegoosobę uprawnioną, felczera ubezpieczenia zdrowotnego, pielęgniarkę ubezpieczenia zdrowotnego lub położną ubezpieczenia zdrowotnegoo której mowa w art. 2 pkt 14 ustawy o refundacji, na zasadach określonych w tej ustawie o refundacji.
12. Zwrot kosztów leku, środka spożywczego specjalnego …
Odsyłają tu 25
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42a pkt 1
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42c ust. 3 do art. 42b ust. 1
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42c ust. 4 do art. 42b ust. 1
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42c ust. 13 do art. 42b ust. 1
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 2 pkt 1 do art. 42b ust. 1, art. 42b ust. 10, art. 42b ust. 11, art. 42b ust. 12
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 2 pkt 2 do art. 42b ust. 2
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 2 pkt 3 do art. 42b ust. 10 pkt 1, art. 42b ust. 11, art. 42b ust. 3, art. 42b ust. 4, art. 42b ust. 5
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 2 pkt 4 do art. 42b ust. 6, art. 42b ust. 8
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 2 pkt 5 do art. 42b ust. 9
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 3 do art. 42b ust. 9
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 5 pkt 3 lit. a do art. 42b ust. 3, art. 42b ust. 4, art. 42b ust. 5
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 5 pkt 3 lit. b do art. 42b ust. 10 pkt 1
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 5 pkt 3 lit. c do art. 42b ust. 11
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 9 do art. 42b ust. 10 pkt 1
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42d ust. 11 do art. 42b ust. 9
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42e ust. 1 do art. 42b ust. 9
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42f ust. 1 do art. 42b ust. 9
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42f ust. 2 do art. 42b ust. 9
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42g
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42h ust. 1
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 97 ust. 3 pkt 3c do art. 42b ust. 2
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 97a ust. 10 pkt 4 do art. 42b ust. 9
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 97a ust. 11
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 118 ust. 2 pkt 1 lit. d
- rozporządzenie w sprawie wykazu świadczeń opieki zdrowotnej wymagających uprzedniej zgody Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia § 1 do art. 42b ust. 1, art. 42b ust. 9
Odsyła do 21
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42b ust. 1 wyłączenie
- ustawa o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów art. 3 ust. 3 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 32 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 33 ust. 1 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 33a ust. 1 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 41 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 57 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 31d odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42b ust. 3 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 33 ust. 2 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 15 ust. 2 pkt 15 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42b ust. 6 pkt 2 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 15 ust. 2 pkt 13 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42e ust. 1 odesłanie
- ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych art. 37 ust. 1 odesłanie
- ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych art. 6 ust. 1 pkt 1 odesłanie
- ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych art. 2 pkt 13 definicja
- ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych art. 2 pkt 14 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 42b ust. 10 pkt 1 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 58 odesłanie
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 59 odesłanie