Spis treści ustawy
Art. 25 ustawa o emeryturach i rentach z FUS
Aktualne brzmienie
Art. 25.
1.Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173–175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.
1a.Przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, dla osoby, która miała ustalone prawo do emerytury częściowej, nie uwzględnia się kwot zwiększeń składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego określonego w art. 173–175, uzyskanych w wyniku waloryzacji kwartalnej, o której mowa w art. 25a, przeprowadzonej w celu obliczenia emerytury częściowej.
1b.Jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę częściową lub emeryturę na podstawie przepisów art. 46, 50, 50a, 50e lub 184, a także art. 88 lub art. 88a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ustaloną zgodnie z ust. 1, pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.
1c.Przepis ust. 1b stosuje się również w przypadku, gdy ubezpieczony pobrał emeryturę górniczą, określoną w art. 34 lub w art. 48 i 49, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2006 r.
1d.Kwot zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, nie uwzględnia się przy ustalaniu wysokości emerytury, o której mowa w art. 184, oraz przy ustalaniu wysokości emerytury zgodnie z art. 183.
1e.Przepis ust. 1d stosuje się również w przypadku, gdy ubezpieczony złożył wniosek o okresową emeryturę kapitałową i spełnia warunki ustawowe do ustalenia prawa do tej emerytury.
1f.Przy ustalaniu wysokości emerytury, o której mowa w art. 24, dla osób, którym wcześniej ustalono prawo do emerytury na podstawie art. 46, art. 50, art. 50a, art. 50e lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, nie uwzględnia się kwot zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
3.Waloryzację składek przeprowadza się corocznie, od dnia 1 czerwca każdego roku, poczynając od waloryzacji za rok 2000, z uwzględnieniem art. 25a. W wyniku przeprowadzonej waloryzacji stan konta nie może ulec obniżeniu.
4.Waloryzacji podlega kwota składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego na dzień 31 stycznia roku, za który jest przeprowadzana waloryzacja, powiększona o kwoty z tytułu przeprowadzonych waloryzacji.
5.Waloryzacja składek polega na pomnożeniu zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego składek przez wskaźnik waloryzacji.
6.Wskaźnik waloryzacji składek jest równy wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji w stosunku do poprzedniego roku powiększonemu o wzrost realny sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji w stosunku do roku poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 9. Wskaźnik waloryzacji składek nie może być niższy niż wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji w stosunku do poprzedniego roku.
7.Wskaźnik wzrostu realnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne, o którym mowa w ust. 6, otrzymuje się poprzez podzielenie wskaźnika wzrostu nominalnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji w stosunku do roku poprzedniego przez wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ustalony dla analogicznego okresu.
8.Wskaźnik wzrostu nominalnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne, o którym mowa w ust. 7, stanowi iloraz sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji i w roku poprzednim.
9.Wskaźnik waloryzacji składek za rok 2000 jest równy wskaźnikowi wzrostu przeciętnego wynagrodzenia za 2000 r. w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia za 1999 r.
10.Wskaźnik waloryzacji składek ustala się z dokładnością do setnych części procentu.
11.Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, do 20. dnia pierwszego miesiąca każdego kwartału, wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem za poprzedni kwartał.
12.Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, do 25. dnia miesiąca poprzedzającego termin waloryzacji, wskaźnik waloryzacji składek za poprzedni rok i kwartał.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 21.04.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 4 pkt 2a definicjaokresowa emerytura kapitałowa – emeryturę, o której mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych;
- art. 4 pkt 4 definicjakonto ubezpieczonego – konto ubezpieczonego, na którym ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości składek na ubezpieczenie emerytalne, z wyłączeniem składek podlegających odprowadzeniu do otwartego funduszu …
- art. 4 pkt 13 definicjaubezpieczony – osobę podlegającą ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, określonym w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, a także osobę, która przed dniem wejścia w życie ustawy podlegała ubezpieczeniu społecz…
- art. 185 zastrzeżeniePrzy ustalaniu wysokości emerytury dla osób nabywających prawo do emerytury w wieku określonym w art. 184 kapitał początkowy podlega przeliczeniu poprzez dodanie do okresów składkowych okresu równego różnicy pomiędzy wie…
- art. 25b zastrzeżenieZakład informuje emeryta, który:
- Karta Nauczyciela art. 88a ust. 6 wyjątek z innego przepisuPodstawę obliczenia emerytury, o której mowa w ust. 1, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego…
- art. 24 odesłanieUbezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a…
- art. 173 odesłanieDla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początk…
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 40a odesłanieW ramach konta ubezpieczonego Zakład prowadzi subkonto, na którym ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości wpłaconych składek, o których mowa w art. 22 ust. 3 pkt 1 lit. b i pkt 2, wraz z wyegzekwowanymi o…
- art. 25a odesłaniePrzy ustalaniu wysokości emerytury kwota składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu 31 stycznia roku, za który przeprowadzono ostatnią waloryzację, o której mowa w art. 25, je…
- Karta Nauczyciela art. 46 odesłanie
- Karta Nauczyciela art. 50 odesłanie
Wartości ogłoszone w Monitorze Polskim
- Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 14 października 2026 r. ↗M.P. 2026 poz. 1010, na podstawie art. 25 ust. 11wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w trzecim kwartale 2026 r. w stosunku do drugiego kwartału 2026 r. wyniósł 100,8 (wzrost cen o 0,8 %).Wcześniej: M.P. 2026 poz. 710 ↗, M.P. 2026 poz. 384 ↗, M.P. 2025 poz. 1062 ↗, M.P. 2025 poz. 653 ↗
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 września 2026 r. ↗M.P. 2026 poz. 904, na podstawie art. 25 ust. 12wskaźnik waloryzacji składek na ubezpieczenie emerytalne za II kwartał 2026 r. wynosi 101,00 %.Wcześniej: M.P. 2025 poz. 1008 ↗, M.P. 2024 poz. 817 ↗, M.P. 2023 poz. 1004 ↗, M.P. 2022 poz. 900 ↗, M.P. 2021 poz. 836 ↗
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 czerwca 2026 r. ↗M.P. 2026 poz. 625, na podstawie art. 25 ust. 12wskaźnik waloryzacji składek na ubezpieczenie emerytalne za I kwartał 2026 r. wynosi 110,50 %.Wcześniej: M.P. 2025 poz. 583 ↗, M.P. 2024 poz. 459 ↗, M.P. 2023 poz. 591 ↗, M.P. 2022 poz. 585 ↗, M.P. 2021 poz. 553 ↗
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 maja 2026 r. ↗M.P. 2026 poz. 506, na podstawie art. 25 ust. 12wskaźnik waloryzacji składek na ubezpieczenie emerytalne za 2025 r. wynosi 109,81 %.Wcześniej: M.P. 2025 poz. 449 ↗, M.P. 2024 poz. 382 ↗, M.P. 2023 poz. 497 ↗, M.P. 2022 poz. 471 ↗, M.P. 2021 poz. 436 ↗
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 marca 2026 r. ↗M.P. 2026 poz. 298, na podstawie art. 25 ust. 12wskaźnik waloryzacji składek na ubezpieczenie emerytalne za IV kwartał 2025 r. wynosi 100,20 %.Wcześniej: M.P. 2025 poz. 224 ↗, M.P. 2024 poz. 214 ↗, M.P. 2023 poz. 259 ↗, M.P. 2022 poz. 323 ↗, M.P. 2021 poz. 273 ↗
- Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. ↗M.P. 2026 poz. 85, na podstawie art. 25 ust. 11wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w IV kwartale 2025 r. w stosunku do III kwartału 2025 r. wyniósł 100,2 (wzrost cen o 0,2 %).Wcześniej: M.P. 2025 poz. 50 ↗, M.P. 2024 poz. 30 ↗, M.P. 2023 poz. 73 ↗, M.P. 2022 poz. 28 ↗, M.P. 2021 poz. 53 ↗
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 grudnia 2025 r. ↗M.P. 2025 poz. 1253, na podstawie art. 25 ust. 12wskaźnik waloryzacji składek na ubezpieczenie emerytalne za III kwartał 2025 r. wynosi 100,30 %.Wcześniej: M.P. 2024 poz. 1052 ↗, M.P. 2023 poz. 1285 ↗, M.P. 2022 poz. 1192 ↗, M.P. 2021 poz. 1155 ↗, M.P. 2020 poz. 1171 ↗
- Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 kwietnia 2025 r. ↗M.P. 2025 poz. 325, na podstawie art. 25 ust. 11wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w I kwartale 2025 r. w stosunku do IV kwartału 2024 r. wyniósł 101,4 (wzrost cen o 1,4 %).Wcześniej: M.P. 2024 poz. 296 ↗, M.P. 2023 poz. 416 ↗, M.P. 2022 poz. 411 ↗, M.P. 2021 poz. 378 ↗, M.P. 2020 poz. 356 ↗
- Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 października 2024 r. ↗M.P. 2024 poz. 881, na podstawie art. 25 ust. 11wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w III kwartale 2024 r. w stosunku do II kwartału 2024 r. wyniósł 101,6 (wzrost cen o 1,6 %).Wcześniej: M.P. 2023 poz. 1116 ↗, M.P. 2022 poz. 993 ↗, M.P. 2021 poz. 946 ↗, M.P. 2020 poz. 965 ↗
- Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 lipca 2024 r. ↗M.P. 2024 poz. 644, na podstawie art. 25 ust. 11wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w II kwartale 2024 r. w stosunku do I kwartału 2024 r. wyniósł 101,4 (wzrost cen o 1,4 %).Wcześniej: M.P. 2023 poz. 712 ↗, M.P. 2022 poz. 697 ↗, M.P. 2021 poz. 659 ↗, M.P. 2020 poz. 624 ↗
Orzeczenia i interpretacje 2069
Powołują ten przepis: 2055 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 14 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 22 września 2026 r., VIII U 2259/26
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 8 września 2026 r., VIII U 1034/26
- Wyrok SO w Łodzi z 1 września 2026 r., VIII U 1034/26
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 1 września 2026 r., VIII U 740/26
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 26 sierpnia 2026 r., VIII U 2385/26
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 24 sierpnia 2026 r., VIII U 998/26
- Wyrok SO w Łodzi z 20 sierpnia 2026 r., VIII U 740/26
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 20 sierpnia 2026 r., VIII U 2344/26
- Wyrok SO w Piotrkowie Trybunalskim z 19 sierpnia 2026 r., V U 1092/26
- Wyrok SO w Piotrkowie Trybunalskim z 19 sierpnia 2026 r., V U 1035/26
Wszystkie (2069) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
6 brzmień, obecne od 1.09.2024
… częściową lub emeryturę na podstawie przepisów art. 46, 50, 50a, 50e lub 184, 184a także art. 88 lub art. 8888a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. -– Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2016 r. poz. 1379), podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ustaloną …
… 24, dla osoby, która miała ustalone prawo do emerytury częściowej na podstawie art. 26b, nie uwzględnia się kwot zwiększeń składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego określonego w art. 173-–175, uzyskanych w wyniku waloryzacji kwartalnej, o której mowa w art. … emerytury częściowej.
1b. Jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturęczęściową lub emeryturę na podstawie przepisów art. 26b, 46, 50, 50a, 50e, 184 lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 20062016 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm.1379), podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ustaloną …
… poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-–175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.
1a. Przy ustalaniu … w art. 48 i 49, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2006 r.2. Kwota, o której mowa w ust. 1, nie podlega dziedziczeniu.
1d. Kwot zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, nie uwzględnia się przy ustalaniu wysokości emerytury, o której mowa w art. …
Art. 25.
1. Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175, z zastrzeżeniem art. 185.
1. Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego …
Art. 25.
1. Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zaewidencjonowanychzewidencjonowanychna koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, … 185.
2. Kwota, o której mowa w ust. 1, nie podlega dziedziczeniu.
3.Waloryzacji podlega:
1) w terminie od dnia 1 marca danego roku kwota zaewidencjonowanychWaloryzację składek na dzień 31 lipca poprzedniego roku powiększona o kwotę waloryzacji od dnia 1 grudnia poprzedniego roku oraz kwota składek zaewidencjonowanych w okresie od dnia 1 sierpnia poprzedniego roku do dnia 31 października poprzedniego rokuprzeprowadza się corocznie,
2) …
Odsyłają tu 13
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25a ust. 1
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25b ust. 3 do art. 25 ust. 1
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 26 ust. 1
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 108 ust. 2
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 173 ust. 5 do art. 25 ust. 10, art. 25 ust. 3, art. 25 ust. 4, art. 25 ust. 5, art. 25 ust. 9
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 173 ust. 5a do art. 25 ust. 10, art. 25 ust. 3, art. 25 ust. 4, art. 25 ust. 5, art. 25 ust. 6, art. 25 ust. 7, art. 25 ust. 8
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 194i do art. 25 ust. 1b
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 194j ust. 1 do art. 25 ust. 1b
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 195 pkt 3
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 40 ust. 2 pkt 13 do art. 25 ust. 1
- Karta Nauczyciela art. 88a ust. 6 do art. 25 ust. 1b
- ustawa o emeryturach pomostowych art. 14 ust. 1
- ustawa o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych art. 5 ust. 1
Odsyła do 29
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 24 odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 173 odesłanie
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 40a odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 1a zastrzeżenie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 1b zastrzeżenie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 185 zastrzeżenie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25a odesłanie
- Karta Nauczyciela art. 46 odesłanie
- Karta Nauczyciela art. 50 odesłanie
- art. 50a odesłanie
- art. 50e odesłanie
- art. 184 odesłanie
- Karta Nauczyciela art. 88 odesłanie
- Karta Nauczyciela art. 88a odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 1 odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 34 odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 48 odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 49 odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 184 odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 183 odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 1d stosowanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 1f stosowanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 1c odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25b zastrzeżenie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 9 zastrzeżenie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 6 odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 7 odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 174 odesłanie
- ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 175 odesłanie