Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści ustawy

Art. 14 ustawa o emeryturach i rentach z FUS

Obowiązuje od 1.01.2005zmiana od 1.01.2027Stan prawny na 27.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗
Cała ustawa

zmiana od 1.01.2027 Uchwalona zmiana (Dz.U. 2026 poz. 26) jeszcze nie obowiązuje; poniżej brzmienie obowiązujące dziś.

Nowe brzmienie
Art. 14. 1. OcenyOcena niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustaleniaustalenie: 1) daty powstania niezdolności do pracy, 2) trwałości lub … samodzielnej egzystencji, 5) celowości przekwalifikowania zawodowego – dokonujejest dokonywana w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej „lekarzem orzecznikiem”wydanego na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. 2. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia daty powstania niezdolności … niezdolności przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie.2a. Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu, zwanej dalej „ …

Aktualne brzmienie

Art. 14.
1.Oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia:
1)daty powstania niezdolności do pracy,
2)trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy,
3)związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami,
4)trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji,
5)celowości przekwalifikowania zawodowego – dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej „lekarzem orzecznikiem”.
2.Jeżeli nie ma możliwości ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, natomiast ustalono okres, w którym niezdolność do pracy powstała, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia ani daty, ani okresu powstania niezdolności do pracy, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie.
2a.Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu, zwanej dalej „komisją lekarską”, w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia.
2b.Sprzeciw wnosi się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej Zakładu właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej.
2c.Komisja lekarska nie rozpatruje sprzeciwu wniesionego po terminie. W uzasadnionych przypadkach Zakład, na wniosek osoby zainteresowanej, może przywrócić termin na wniesienie sprzeciwu, w tym w szczególności w razie odrzucenia przez sąd odwołania od decyzji w przypadku określonym w art. 477⁹ § 3¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 i 1841 oraz z 2025 r. poz. 620, 1172 i 1302).
2d.Prezes Zakładu, w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika, może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia i przekazać sprawę do rozpatrzenia komisji lekarskiej. O zgłoszeniu zarzutu wadliwości orzeczenia jednostka organizacyjna Zakładu niezwłocznie zawiadamia osobę zainteresowaną.
2e.Komisja lekarska, rozpatrując sprzeciw lub zarzut wadliwości, dokonuje oceny niezdolności do pracy i jej stopnia oraz ustalenia okoliczności, o których mowa w ust. 1.
2f.Komisja lekarska dokonuje rozstrzygnięcia w formie orzeczenia.
3.Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji.
4.Nadzór nad wykonywaniem orzecznictwa o niezdolności do pracy sprawuje Prezes Zakładu.
5.Nadzór, o którym mowa w ust. 4, obejmuje:
1)kontrolę prawidłowości i jednolitości stosowania zasad orzecznictwa o niezdolności do pracy przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie;
2)udzielanie lekarzom orzecznikom i komisjom lekarskim wytycznych w zakresie stosowania zasad orzecznictwa o niezdolności do pracy;
3)prawo przekazania sprawy do rozpatrzenia przez komisję lekarską, jeżeli w wyniku kontroli, o której mowa w pkt 1, zostanie stwierdzony brak zgodności orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ze stanem faktycznym lub zasadami orzecznictwa o niezdolności do pracy.
6.Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określa, w drodze rozporządzenia, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego i sprawnego orzekania o niezdolności do pracy:
1)szczegółowe zasady i tryb orzekania o niezdolności do pracy przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie;
2)szczegółowe zasady organizacji orzekania o niezdolności do pracy, w tym w szczególności:
a)miejsce działania lekarzy orzeczników,
b)sposób tworzenia i znoszenia komisji lekarskich,
c)sposób określania siedziby komisji lekarskiej i ich właściwości terytorialnej,
d)skład komisji lekarskich;
3)szczególne kwalifikacje zawodowe wymagane od lekarzy orzeczników i lekarzy wchodzących w skład komisji lekarskiej;
4)szczegółowe zasady sprawowania nadzoru nad wykonywaniem orzekania o niezdolności do pracy.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 21.04.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Ważne pojęcia

Ten przepis definiuje: lekarzem orzecznikiem, komisją lekarską

Powiązane przepisy

  • art. 4 pkt 6 definicja
    organ rentowy – jednostkę organizacyjną Zakładu, określoną w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właś-ciwą do wydawania decyzji w sprawach świadczeń;
  • art. 4 pkt 4 definicja
    konto ubezpieczonego – konto ubezpieczonego, na którym ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości składek na ubezpieczenie emerytalne, z wyłączeniem składek podlegających odprowadzeniu do otwartego funduszu …
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 477⁹ § 3¹ odesłanie
    Sąd odrzuci odwołanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji albo stwierdzenia stałego lub …

Orzeczenia i interpretacje 680

Powołują ten przepis: 613 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 67 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (680) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści

Historia zmian

3 brzmień, obecne od 1.01.2005
od 1.01.2027zapowiedzianatekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
Art. 14. 1. OcenyOcena niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustaleniaustalenie: 1) daty powstania niezdolności do pracy, 2) trwałości lub … samodzielnej egzystencji, 5) celowości przekwalifikowania zawodowego – dokonujejest dokonywana w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej „lekarzem orzecznikiem”wydanego na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. 2. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia daty powstania niezdolności … niezdolności przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie.2a. Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu, zwanej dalej „ …
od 1.01.2005 do 1.01.2027obowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami, 4) trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji, 5) celowości przekwalifikowania zawodowego – dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej … niezdolności przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie.3. Orzeczenie lekarza orzecznika stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji. 2a. Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu, zwane …
od 1.01.1999 do 1.01.2005tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link

Odsyłają tu 5

Odsyła do 4