Uzasadnienie
[...] Sp. z o.o. z/s w R. wniosła o wezwanie przez Sąd do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika Starosty R. jako organu, który wydał decyzję z dnia [...] maja 2003 r. o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą. We wniosku Spółka wskazała, że wynik niniejszego postępowania dotyczy interesu prawnego Starosty R., gdyż w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, po stronie Starosty powstanie odpowiedzialność odszkodowawcza na podstawie art. 417 Kodeksu cywilnego. Wydając decyzję o pozwoleniu na budowę Starosta R. uznał, że inwestycja objęta wnioskiem nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Późniejsze odmienne interpretacje organów administracji w zakresie wymagań środowiskowych dla tej samej inwestycji nie mogą przesadzać, że wcześniej wydana decyzja o pozwoleniu na budowę dotknięta jest wadą nieważności. Spółka przytoczyła orzecznictwo potwierdzające zaprezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Natomiast stosownie do treści art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Pojecie interesu prawnego nie zostało zdefiniowane w ustawie. Powszechnie w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny to prawo jednostki do określonego postępowania zmierzające do wydania decyzji administracyjnej mające umocowanie w normie prawa materialnego. Interes prawny musi być dodatkowo osobisty, własny, indywidualny i znajdujący uzasadnienie w normie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Z kolei interes faktyczny, który jest pojęciem odmiennym, należy kwalifikować jako stan, w którym obywatel jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej tak jak w przypadku interesu prawnego, ale nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji publicznej.
Innymi słowy o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny.
Wnioskodawca wystąpił o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika Starosty R., a więc organu, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, badaną w postępowaniu administracyjnym w trybie nieważnościowym. Decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym stała się następnie przedmiotem skargi do Sądu i zawisła pod niniejszą sygnaturą.
W orzecznictwie ukształtował się pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego. Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona, jako osoba prawna, stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., wtedy będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie.
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek, jako osób prawnych (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 kwietnia 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pi).
W niniejszej sprawie Starosta R. występuje jako organ administracji, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...], badaną następnie w postępowaniu nieważnościowym. Starosta R. nie ma w niniejszej sprawie indywidualnego interesu prawnego, gdyż działa jako organ administracji władczo orzekający o prawach i obowiązkach stron postępowania.
Ewentualna późniejsza odpowiedzialność Starosty o jakiej mowa w art 417 Kodeksu cywilnego ma charakter cywilnoprawny i nie ma wpływu na zmianę statusu Starosty w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę wydanego przez ten organ.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.