Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] w B. w likwidacji wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżące Stowarzyszenie [...] w B. w likwidacji nie posiada zdolności sądowej z uwagi na jego likwidację, to zaś powoduje brak możliwości dalszego wykonywania przez wymienione Stowarzyszenie zadań statutowych.
Zgodnie z art. 243 § 1 in principio ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego przepisu wprost wynika, że prawo pomocy przysługuje wyłącznie stronie postępowania sądowoadministracyjnego. Stroną w tym postępowaniu, a więc podmiotem mającym zdolność do występowania przed sądem administracyjnym, mogą być, jak stanowi art. 25 § 1 tej ustawy, osoby prawne lub osoby fizyczne (zdolność sądowa). W konsekwencji należy stwierdzić, że podmiot nieposiadający zdolności sądowej nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie może też skutecznie ubiegać się o przyznanie w tym postępowaniu prawa pomocy.
Wyjaśnienia wymaga, że ze znanych Sądowi z urzędu innych spraw rozpoznawanych z udziałem Stowarzyszenia [...] w B. w likwidacji, Stowarzyszenie to, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. akt [...], zostało rozwiązane oraz zarządzono jego likwidację z jednoczesnym wyznaczeniem likwidatora w osobie R. K. Orzeczenie to jest prawomocne wobec oddalenia przez Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., [...] wywiedzionej od niego apelacji.
Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza w istocie zakończenie wszelkiej jego działalności statutowej. Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm.) działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia, albowiem stowarzyszenie w likwidacji nie może prowadzić działalności określonej w statucie (zob. P. Suski, Stowarzyszenia i fundacje, Warszawa 2011, s. 302).
W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację nie działa w imieniu stowarzyszenia, ale w imieniu własnym, wypełniając pewną funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego, a jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. W związku z tym, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy majątku likwidowanego Stowarzyszenia i nie jest związana z procesem jego likwidacji, przyjąć należy, że wnioskodawca nie posiada zdolności sądowej i nie może być stroną postępowania w niniejszej sprawie (tak: NSA w postanowieniach: z dnia 12 lipca 2012 r., II OZ 600/12; z dnia 12 grudnia 2012 r., II OZ 1086/12; z dnia 16 maja 2013 r., II OZ 367/13; z dnia 5 lipca 2013 r., II OZ 541/13; z dnia 5 lipca 2013 r., II OZ 542/13; z dnia 8 stycznia 2014 r., II OZ 1194/13; z dnia 30 stycznia 2014 r., II OZ 77/14 – wszystkie dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji, skoro wnioskujące o prawo pomocy Stowarzyszenie obecnie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a więc nie może być stroną w tym postępowaniu, brak jest podstaw do merytorycznej oceny jego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wnioskiem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne, wobec tego nie mógł mieć zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 powołanej ustawy, dlatego z powyższych względów, na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.