Uzasadnienie
K. T. w dniu 24 grudnia 2008 r. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2008 r. o odmowie ustanowienia adwokata i radcy prawnego.
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "ppsa"), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ppsa).
Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Z kolei art. 255 ppsa stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie w tym zakresie.
Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej tego prawa.
Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z dorosłym synem. Oświadczyła, że dochód we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi 250 zł i kwota ta stanowi wysokość uzyskiwanych alimentów. W rubryce nr 7 dotyczącej majątku skarżąca wymieniła:
1/3 nieruchomości stanowiącej spadek, mieszkanie o powierzchni 64 m2 oraz 1/3 innej nieruchomości stanowiącej spadek (około 1000 m2). Podała, że innego majątku, w tym oszczędności nie posiada.
W związku z tym, iż oświadczenie wnioskodawcy zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie były wystarczające, tj. brak było danych niezbędnych do dokonania pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, Sąd pismem z dnia 21 listopada 2008 r. wezwał K. T. do złożenia dokumentów źródłowych potwierdzających jej sytuację materialną i rodzinną. W odpowiedzi skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów. Oświadczyła jedynie, że poza kwotą 250 zł z tytułu alimentów nie osiąga żadnych dochodów, jak również żadnych dochodów nie osiąga jej dorosły syn.
Należy podkreślić, iż ustalenie, czy skarżąca może samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika bez uszczerbku dla zaspokojenia podstawowych potrzeb, możliwe jest tylko w oparciu o ocenę stosownych dokumentów źródłowych. Warunkiem koniecznym do dokonania takiej oceny jest ich złożenie przez wnioskodawcę.
Powyższe pismo skarżącej nie stanowi należytego wykonania wezwania Sądu, bowiem K. T. nie przedstawiła dokumentów wskazujących na okoliczność, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów opłacenia wynagrodzenia adwokata.
Odstępując od złożenia wymaganych dokumentów nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niedopełnienie obowiązku przesłania pełnej dokumentacji dotyczącej stanu majątkowego uniemożliwiło dokonanie właściwej oceny jej sytuacji majątkowej, a w konsekwencji przesądziło o odmowie przyznania adwokata i radcy prawnego.
Nieuzupełnienie wniosku o dodatkowe informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej Sąd potraktował jako niewykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Z tych względów Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.