Uzasadnienie
Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. C. z dnia [...] lutego 2007 r., powołując się na art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), odmówił wnioskodawcy przyznania renty specjalnej.
W uzasadnieniu podał, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach Prezes Rady Ministrów może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej, aniżeli określone w ustawie. Wskazał, iż świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, niezdolnej do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia, o ile w sprawie występują też inne okoliczności wskazujące na jej szczególny charakter. Zdaniem organu, okoliczności wynikające z wniosku oraz nadesłanych dokumentów nie uzasadniały przyznania J. C. renty specjalnej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu organ podał, iż przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana w trybie tego przepisu. W związku z powyższym wniosek jest rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności uzasadniających potraktowanie sprawy w sposób szczególny. Jednakże, zdaniem organu, poczynione w sprawie ustalenia nie uzasadniają jej szczególnego charakteru. J. C. wskazuje na okoliczność prześladowań i represji wobec jego osoby z powodów politycznych. Posiada status osoby pokrzywdzonej (zaświadczenie Instytutu Pamięci Narodowej nr [...]) oraz jest uznany za osobę niepełnosprawną (inwalidztwo [...] grupy).
Wnioskodawca podał, iż jedynym źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości [...] zł, z czego musi płacić alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie. Organ podkreślił, iż poza szeroką krytyką wobec burmistrza miasta, sądów i innych osób oraz instytucji, J. C. nie przedstawił żadnych informacji i danych świadczących o jego szczególnej sytuacji, zasługach na rzecz kraju i społeczeństwa oraz trudnych warunkach życiowych i zdrowotnych, a także nie umożliwił przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. C. wyraził swoje niezadowolenie z wymienionej decyzji Prezesa Rady Ministrów i wniósł o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w wydanych w sprawie decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, upoważniający Prezesa Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, do przyznania emerytury lub renty na warunkach i w wysokości innej, niż określone w ustawie. Konstrukcja tego przepisu wskazuje na uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na jego podstawie. Co do zasady sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona. Sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru właściwego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, oraz czy przeprowadził prawidłową ocenę dowodów i użył trafnych argumentów, uzasadniających decyzję.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ zbadał wszystkie aspekty sprawy, zwłaszcza sytuację bytową i szczególne okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, uzasadniające w jego ocenie przyznanie świadczenia. Prezes Rady Ministrów wyjaśnił w sposób wyczerpujący powody podjęcia decyzji odmownej oraz wskazał na materiał dowodowy jako podstawę rozstrzygnięcia. Decyzja została prawidłowo uzasadniona, jak również, zdaniem Sądu, organ nie podjął jej w sposób dowolny. Także przeprowadzone postępowanie administracyjne nie zawiera uchybień, które skutkowałyby uchyleniem decyzji. Dokonując wykładni "szczególnie uzasadnionego przypadku", orzecznictwo łączy znaczenie użytego określenia z wybitnymi zasługami na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej, czy też politycznej, a nadto ze zdarzeniami losowymi, które w przedmiotowej sprawie nie występują.
Wskazać należy, że na temat rent specjalnych wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/2005. Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż chodzi tu o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne", zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Dlatego też zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, iż skarżący nie wykazał okoliczności mogących stanowić podstawę do przyznania mu świadczenia specjalnego.
Podkreślenia wymaga również fakt, iż świadczenia takie nie stanowią żadnego odszkodowania, czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy, cierpienia i represje, na co powołuje się skarżący.
Jak już wskazano, w toku przeprowadzonego postępowania ustalono wszystkie istotne okoliczności sprawy i prawidłowo przyjęto, iż brak jest podstaw do przyznania świadczenia specjalnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w wyroku.