Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. II SA/Rz 692/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "WSA w Rzeszowie") odmówił przyznania M.W. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r. sygn. I OZ 306/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawczyni na ww. postanowienie WSA w Rzeszowie. Wnioskiem z dnia 30 stycznia 2015 r. M.W. zwróciła się o ustanowienie adwokata, wskazując na dotychczasowego zawodowego pełnomocnika przez nią ustanowionego. W następstwie rozpoznania powyższego wniosku postanowieniem z dnia 4 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił zmiany postanowienia z dnia 18 lutego 2013 r. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącej - adwokatowi J.J. w dniu 23 marca 2015 r.
W dniu 17 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie wraz z tym zażaleniem.
Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że uchybienie terminu do złożenia zażalenia wynikało z przyczyn niezależnych od niej. W dniu 1 kwietnia 2015 r. zwróciła się do WSA w Rzeszowie o doręczenia jej rozstrzygnięcia w sprawie jej wniosku 31 stycznia 2015 r. o "przydzielenie pełnomocnika z urzędu do występowania w jej imieniu przed NSA w Warszawie w sprawie ze skargi kasacyjnej, sygn. akt I OSK 2236/14". Z treści pisma doręczonego jej w dniu 10 kwietnia 2015 r. przez WSA w Rzeszowie dowiedziała się o treści rozstrzygnięcia, jakie zapadło w dniu 4 marca 2015 r. oraz o tym, że orzeczenie doręczono jej pełnomocnikowi - adwokatowi J.J. mimo, że pełnomocnictwo obejmowało tylko sporządzenie i podpisanie skargi kasacyjnej z uwagi na przymus adwokacki. Wskazała, że nie zna treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sprawy, gdyż nie otrzymała jego kopii, a jej wniosek o udostępnienie akt sprawy I OSK 2236/14 nie został uwzględniony i nie wydano w tym przedmiocie postanowienia. Wniosła o przywrócenie terminu uchybionego bez jej winy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym.
Zgodnie z art. 86 p.p.s.a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, natomiast art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wraz z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Jak podkreśla się w orzecznictwie, braku winy u zainteresowanego w uchybieniu terminu nie potwierdza jednak np. zwolnienie lekarskie od pracy, bowiem nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Braku winy nie stanowi również nieznajomość prawa oraz wybranie innej drogi obrony interesu prawnego (wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, LEX nr 36902; wyrok NSA z dnia 29 listopada 1997 r., sygn. akt III SA 101/96, LEX nr 30857). Oznacza to, że okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminu muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny i być niezależne od wnioskodawcy. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony.
Stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Fakt, że korespondencję zawierającą odpis postanowienia z dnia 4 marca 2015 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej – adwokatowi J.J. był bezpośrednią konsekwencją ustanowienia go przez skarżącą pełnomocnikiem z wyboru (art. 67 § 5 P.p.s.a.) i wynikał z zakresu udzielonego mu pełnomocnictwa z dnia 29 lipca 2014 r. Pełnomocnictwo to obejmowało bowiem sporządzenie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 2 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 692/12, wniesienie jej w sprawie oraz reprezentowanie skarżącej w ramach postępowania przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Rzeszowie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Z obowiązku doręczenia postanowienia pełnomocnikowi nie zwalniała Sądu okoliczność, że wniosek w wyniku rozpoznania którego zostało wydane postanowienie z dnia 4 marca 2015 r. został złożony przez stronę osobiście.
Istota profesjonalnej reprezentacji strony przed sądem polega nie tylko na zapewnieniu sobie zastępstwa w sensie merytorycznym, ale także formalnego prowadzenia sprawy. Oznacza to, że w przypadku reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711).
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.