Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł (k.352) skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (k.357). Oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, gdyż na skutek oszustwa TK stracił wszelkie oszczędności i rzeczy osobiste, a poprzez wymianę zamków w mieszkaniu przy ul. [.] w [.] stracił również dostęp do niego. Jest uczestnikiem licznych postępowań sądowych, które nie poprawiają jego sytuacji. Z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości 550 zł. Posiada akcje [.] (2110 sztuk) o wartości 0 zł.
W piśmie z dnia 26 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy wezwała skarżącego do uzupełnienia informacji o jego sytuacji materialno-bytowej i osobistej (k.360). W odpowiedzi z dnia 14 września 2015 r. i 18 września 2015 r. (k.352 i 370) zażądał udzielenia wyjaśnień względem skierowanego do niego wezwania oraz zobowiązania jego żony oraz teściów do złożenia oświadczeń majątkowych. Zakwestionował także zgodność z prawem skierowanego do niego wezwania. Podał jednak, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, a udaje mu się przeżyć dzięki siostrze i matce. Posiada samochód, z którego nie korzysta z powodu braku środków. Wydatki na telefon są znikome, "kilka złotych w 2015 r.". W piśmie z dnia 18 września 2015 r. sprecyzował też, że domaga się prawa pomocy w zakresie częściowym. Podkreślił, że w niniejszej sprawie wydatkował już na koszty sądowe 300 zł, a sprawa nie została jeszcze zakończona.
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówiła wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Od orzeczenia tego skarżący z zachowaniem ustawowego terminu wniósł sprzeciw (k.478). Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, jednak na skutek jego zażalenia orzeczenie to zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. II OZ 646/16 z przyczyn procesowych, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą, dlatego też – w myśl art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z nim, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od zażalenia wynoszącego 100 zł. Dlatego też, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analiza wniosku skarżącego nie pozwala na przyjęcie, że wykazał on przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wyjaśnił bowiem swej rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej i nie udzielił informacji na wezwanie z dnia 26 sierpnia 2015 r. pomimo, że jego wystosowanie znajdowało oparcie w art. 255 Ppsa. Starał się jedynie zakwestionować jego legalność. Z tego też powodu Sąd nie dysponuje informacjami o bieżących, codziennych wydatkach wnioskodawcy, jak chociażby przeznaczanych na żywność, środki czystości, ubrania czy tzw. media w miejscu zamieszkania (woda, gaz, energia elektryczna, telefon, czynsz itp.), i z jakiego źródła pokrywa takie należności. Nie wyjawił, w jakim zakresie otrzymuje wsparcie od rodziny. Przedstawione wydruki z rachunków bankowych ukazują zaś wpływy (których źródło pochodzenia nie jest Sądowi znane), z których możliwe jest poczynienie oszczędności w kwocie 100 zł na pokrycie wpisu, o którym mowa w zarządzeniu z dnia 30 lipca 2015 r. (k.352).
Poprzez uchylenie się od współdziałania w wyjaśnieniu sytuacji materialno-bytowej i osobistej wnioskodawcy Sąd uznał, że nie wykazał on, aby zachodziły wobec niego przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa. Z tego też powodu na podstawie powołanego przepisu odmówiono przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Sam bowiem fakt poniesienia już pewnych kosztów postępowania nie stwarza samoistnie podstawy do zwolnienia strony od kosztów w pozostałym zakresie. Zasadą wynikającą z art. 199 Ppsa jest bowiem ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Brak było również podstaw do kierowania przez Sąd wezwań do złożenia oświadczeń majątkowych do innych osób niż osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, choćby podmioty te były stronami postępowania sądowego.