Uzasadnienie
Skarżący L.G. i E. G. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 sierpnia 2017r. wystąpili z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku uiszczenia tej opłaty (k. 532 akt sąd.). Dołączyli formularz wniosku o prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Przyjąć należy, że skarżący domagają się zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia oraz dalszych kosztów sądowych których obowiązek zapłacenia powstanie w przyszłości. Oznacza to także, że skarżący wystąpili z wnioskiem o prawo pomocy w innym zakresie niż w poprzednio składanych wnioskach o prawo pomocy, gdzie domagali się prawa pomocy w całości. Ocenie w zakresie możliwości płatniczych skarżących podlega ich obecna sytuacja finansowa i majątkowa.
W uzasadnieniu aktualnego wniosku złożonego na formularzu PPF skarżący podali, że są osobami starszymi i schorowanymi. Uiszczenie wszystkich opłat wiązałoby się ze znacznym uszczerbkiem dla rodziny. Oświadczyli, że do czasu wykończenia mieszkania, które kupili na kredyt w stanie deweloperskim zmuszeni są "koczować na terenie ogródków działkowych", a zimą wynajmują kwatery, co pozbawia ich oszczędności. Po opłaceniu należnych opłat rodzinie pozostaje niewielka kwota na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, które nie są w pełni zaspokajane. Zmuszeni są prosić o pomoc obce osoby ponieważ nie wystarcza im środków na wyżywienie. Oświadczyli, że utrzymują się z renty E. G. w wysokości [...]zł. oraz wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości [...] zł, co łącznie daje [...]zł netto miesięcznie.
Nadto oświadczyli, że posiadają samochód o wartości [...]zł. Wskazali, że nie posiadają żadnych innych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Wyszczególnili stałe miesięczne koszty koniecznego utrzymania, na które składa się spłata kredytu mieszkaniowego z miesięczną ratą w wysokości [...]zł oraz spłata kredytu z ratą [...]zł, czynsz najmu [...] zł, opłaty działkowe [...] zł, opłata za media [...] zł, koszty leczenia [...] zł, koszty dojazdów do pracy [...] zł, utrzymanie samochodu [...] zł, abonament telefoniczny [...] zł, łącznie [...]zł.
Skarżący zainicjowali dwie kolejne sprawy w tutejszym Sądzie i w oparciu o dołączone do akt tych spraw dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące ich sytuacji finansowej i majątkowej aktualna sytuacja wnioskodawców przedstawia się w następujący sposób. Skarżący utrzymują się z renty i wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości [...]zł netto miesięcznie, z ich oświadczeń wynika, że są to jedyne dochody rodziny. Nie prowadzą działalności gospodarczej. Aktualnie rozpoczęli spłacanie rat kredytu mieszkaniowego w kwocie [...]zł miesięcznie, nie posiadają żadnej inne nieruchomości, jedynie użytkują ogródek działkowy w ROD, który nie przynosi żadnych dochodów. Ponoszą nakłady na jego utrzymanie oraz remonty altany i na doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem.
Skarżący wskazali, że ponoszą koszty utrzymania samochodu z 2000r. na paliwo i naprawy w wysokości [...]zł miesięcznie, środków czystości [...]zł, wydatki na leki [...] zł. Oświadczyli, że często nie wystarcza im na pokrycie kosztów życia codziennego, oszczędności które posiadali wydali na prywatne leczenie skarżącej. Na altanę wydali oszczędności życia, jej budowa prowadzona była systemem gospodarczym. Skarżący ma problemy ze zdrowiem. Po opłaceniu należnych opłat rodzinie pozostaje niewielka kwota na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, zmuszeni są prosić o pomoc osoby trzecie. Za prąd w nowym mieszkaniu zapłacili [...]zł. Z przedłożonej kserokopii PIT-u 37 za 2016r. obojga skarżących wynika, że osiągnęli dochód w łącznej wysokości około [...]zł, ponoszą wszystkie koszty utrzymania oraz spłacają zadłużenie na dwóch kartach kredytowych.
Na posiadany rachunek bankowy skarżących wpływa jedynie wynagrodzenie skarżącej w wysokości około [...]zł oraz renta skarżącego w wysokości [...]zł; saldo miesięczne na tym rachunku wynosi [...]zł na koniec marca 2017r., [...]zł na koniec kwietnia 2017r., [...]zł na koniec maja 2017r., [...]zł na koniec czerwca 2017r., [...]zł na koniec lipca 2017r., [...]zł na koniec sierpnia 2017r.
Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017r., poz. 1369 - dalej "P.p.s.a."). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 §1 P.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania skarżących i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcach ubiegających się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że skarżący nie dysponują środkami, które mogliby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych niniejszego postępowania chociażby w części.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że aktualna sytuacja wnioskodawców nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie chociażby częściowo. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa rodziny i możliwości płatnicze wnioskodawców oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący wspólnie utrzymują się z renty skarżącego i wynagrodzenia za pracę skarżącej w łącznej wysokości około [...]zł netto miesięcznie. Z oświadczenia wynika, że wspólnie ponoszą konieczne koszty swojego utrzymania oraz domu i samochodu w łącznej wysokości około [...]zł miesięcznie, a nadto ratę kredytu który zaciągnęli za zakup mieszkania ([...]zł). Pozostałą kwotę przeznaczają na wyżywienie. Wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala zatem jedynie na poniesienie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżących.
Koszty utrzymania skarżących zwiększyły się z uwagi na konieczność poniesienia zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu mieszkaniowego. Potwierdzają tą okoliczność wyciągi z rachunku bankowego, gdzie miesięczne salda wprawdzie są dodatnie, ale na poziomie kilku złotych. Wynika z tego, że skarżący po zaspokojeniu koniecznych i podstawowych kosztów swojego utrzymania nie dysponują już wolnymi środkami, które mogliby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części. Wspomagają się dodatkowymi środkami z kart kredytowych, które na bieżąco spłacają.
Zauważyć przy tym należy, że skarżący prowadzą jeszcze dwie inne sprawy w tutejszym Sądzie. Uwzględnić zatem należy wysokość wszystkich przewidywanych kosztów sądowych we wszystkich tych sprawach i łączne obciążenie skarżących z tego tytułu.
Z istoty prawa pomocy wynika, bowiem możliwość przyznania prawa pomocy jedynie w sytuacji, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżących, nie pozostają im już żadne wolne środki. Złożone oświadczenia co do uzyskiwanych dochodów zostały potwierdzone dokumentami i wynika z nich, że dochody wystarczają jedynie na poniesienie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżących. W konsekwencji przyjąć należy, że przedstawiona sytuacja finansowa skarżących pozwala na przyznanie im prawa pomocy w żądanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska