Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2013r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2010r. Nr 243 poz. 1623, ze zm.) nakazał Państwu E. i M. M. rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w G., która została zlokalizowana na podstawie decyzji starosty z [...] grudnia 2012r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego.
Na skutek wniesionego odwołania przez E. i M. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2013r. uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, tj. "na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 lipca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267)" i w tym zakresie orzekł "na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej: K.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: prawo budowlane)", a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że w dniu 30.07.2012 r. do siedziby PINB wpłynęło podanie Pana F. M., stanowiące wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania naprawczego w ramach art. 51 Prawa Budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 17.08.2012 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w G. przy ul. [...] będącego własnością Państwa M. i E. M., w związku z uchyleniem decyzji Starosty nr [...] z dnia [...]10.12.2012 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego.
Kolejno w dniu 30.08.2012 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], w trakcie której ustalili, iż na powyższej nieruchomości Państwo M. zrealizowali rozbudowę budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 3,05m x 5,1m i wysokości maksymalnej 3,35m. Ponadto ustalono, iż obiekt posiada dach jednospadowy w konstrukcji drewnianej, belkowej z pokryciem blachodachówką i spadku w kierunku wschodnim z odprowadzeniem wody na pokrycie istniejącego wcześniej budynku gospodarczego. Rozbudowa polegała na rozebraniu ogrodzenia murowanego z cegły i pustaków o grubości 25 cm i wysokości ok. 210 cm. Pozostałości fundamentów ogrodzenia zostały wzmocnione na potrzeby nowej ściany, która została zrealizowana z bloczków z betonu komórkowego gr. 24 cm.
PINB po uprzednim zawiadomieniu o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów (art. 10 Kpa), w dniu [...].10.2012 r. wydal decyzję którą umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczące rozbudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w G. należącego do Państwa M. i E. M., w związku z brakiem przesłanek i podstaw prawnych do kontynuacji wszczętego postępowania.
Powyższą decyzję w wyniku odwołania Pana F. M., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2013 r. uchylił w całości, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po uprzednim zawiadomieniu o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów (art. 10 Kpa), w dniu [...].03.2013 r. wydał decyzję, którą odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego zrealizowanej przez Państwa M. i E. M. na działce nr ewid. gruntu [...] w związku z uchyleniem decyzji Starosty z dnia [...].12.2012 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego przez WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Po 189/1 1).
Powyższą decyzję w wyniku odwołania Państwa T. i F. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2013 r. uchylił w całości, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował o fakcie zwłoki w załatwieniu przedmiotowej sprawy, z uwagi na fakt wystąpienia przez PINB do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wnioskiem o udzielnie upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w sprawie rozbudowy spornego budynku gospodarczego.
W dniu 05.07.2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystosował do Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej Departament Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wniosek, o którym mowa powyżej.
Organ odwoławczy następnie odniósł się do rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08.12.2011 r., w którym Sąd wskazał, że organ II jak i I instancji dokonali wadliwej interpretacji § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odnoszącym się do zagospodarowania działki i rozbudowy budynku gospodarczego uznając, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany oraz projekt zagospodarowania terenu nie narusza warunków określonych w tym przepisie, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji Wojewody, a także decyzję Starosty z dnia [...]12.2010 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Państwu M. i E. M. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego, położonego w G. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Departament Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z wnioskiem na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy Prawo budowlane o upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących lokalizacji rozbudowy budynku gospodarczego w granicy z działką sąsiednia, położonego w G. przy ul. [...].
W odpowiedzi na powyższe Minister Transport. Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia 16.07.2013 r. poinformował, że w związku z faktem, że z wnioskiem o upoważnienie w sprawie odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych może wystąpić wyłącznie starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu, oraz toczącym się postępowaniu naprawczym przed organem nadzoru budowlanego w zakresie wydania decyzji na podstawie przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane, na tym etapie nie ma możliwości uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając ponownie sprawę dotyczącą rozbudowy spornego budynku gospodarczego stwierdził iż realizacja przedmiotowej inwestycji narusza § 12 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690: ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych.
Wobec powyższego z uwagi na fakt, że powyższa inwestycja jest niezgodna z przepisami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobligowany był do zastosowania w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez nakazanie Państwu M. i E. M. rozbiórki rozbudowy spornego budynku gospodarczego wykonanej na podstawie decyzji Starosty z dnia [...].12.2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego mieszczącego się na wyżej wymienionej nieruchomości.
W podstawie prawnej decyzji I instancji umknął ust. 7, wedle którego - przepis ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeśli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 prawa budowlanego. Jednak brak wskazania w podstawie prawnej ust. 7 art. 51 ust. 1 prawo budowlane nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, dlatego WINB skorzystał z kompetencji reformacyjnych i orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. doprecyzowując podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli E. i M. M. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i udzielenia zezwolenia na rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego na garaż, jako zgodnej z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący wnieśli o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wskazali, że organ odwoławczy powinien zwrócić się do właściwych organów, aby te uzyskały zgodę Ministra Transportu i Budownictwa na odstępstwo od przepisów technicznych w niniejszej sprawie. Zatem domagają się uzupełnienia postępowania przed I instancja w powyższym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na uzasadnienie decyzji odwoławczej wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie przed Sądem strony postępowania podtrzymały swoje stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Decyzja organu II instancji opowiada prawu. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił ustalenia faktyczne sprawy przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że decyzja Wojewody z [...] stycznia 2011r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty z [...] grudnia 2010r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku gospodarczego położonego w G. przy ul. [...]., na działce ewidencyjnej nr [...] zostały prawomocnie uchylone. Oznacza to, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę spornego budynku gospodarczego została w toku instancji wyeliminowana z obrotu prawnego. Istotą niniejszej sprawy jest zatem ustalenie, czy możliwe jest doprowadzenie dokonanej rozbudowy budynku gospodarczego do stanu zgodne z prawem.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zawiera ustawa z 7 lipca 1994r. – Prawo budowane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Skarżący nie podważyli skutecznie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który dawał podstawę do zastosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Z materiału sprawy wynika, że inwestor na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przeprowadził rozbudowę budynku gospodarczego w granicy z działka sąsiednią. Właściciele nieruchomości sąsiadującej oponowali wznoszeniu tego obiektu w granicy z ich nieruchomością. Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego przez sąd administracyjny. Inwestorowi w takiej sytuacji nie można zarzucić samowoli budowlanej o jakiej mowa w art. 48 Prawa budowlanego, lecz organy nadzoru budowlanego w takich przypadkach mają obowiązek zbadać czy wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem.
Organy nadzoru budowanego prawidłowo zatem ustaliły, że usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego w granicy sąsiedniej działki jest niezgodne z przepisem § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia. Trafnie uznały, że w takim wypadku nie jest możliwe doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie nie miał miejsca wyjątek opisany w powyższym przepisie, mianowicie, że dopuszcza się w zabudowie jednorodzinnej rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Z powyższego przepisu wynika zatem, że warunkiem koniecznym umożliwiającym rozbudowę budynku już istniejącego jest ustalenie, iż na skutek rozbudowy nie dojdzie do zmiany wymiarów budynku istniejącego w pasie przygranicznym o szerokości 3 m. Planowana rozbudowa nie może bowiem powodować, aby rozbudowywana część budynku była zlokalizowana w odległości mniejszej niż 3 m od nieruchomości sąsiedniej.
W przedmiotowej sprawie natomiast inwestycja polega właśnie na rozbudowie budynku gospodarczego zlokalizowanego między dwoma istniejącymi budynkami: gospodarczym i garażem i to w granicy z działką [...], w której to granicy zlokalizowany jest obecnie murek ogniowy. Inwestor dokonał rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego wzdłuż granicy, co powoduje, że w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy, nie zachowano dotychczasowych wymiarów rozbudowywanego budynku. Słusznie zatem przyjęły organy administracji, że taka rozbudowa jest niedopuszczalna, albowiem narusza warunki określone w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Warunek powyższy nie został w przedmiotowej sprawie dochowany, bowiem rozbudowa umiejscowiona została właśnie w pasie 3 m od granicy z działką skarżącego, przez co w pasie tym nie zostaną zachowane dotychczasowe parametry rozbudowywanego budynku gospodarczego.
Ratio legis przepisu § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie pozwala na taką rozbudowę budynku posadowionego w granicy z działką sąsiednią, aby w jej wyniku doszło do dalszego zabudowywania tej granicy. W tym miejscu ponownego podkreślenia wymaga, że rozwiązania wynikające z § 12 rozporządzenia mają charakter odstępstwa od generalnej zasady nakazującej lokalizację nowych obiektów w oddaleniu od nieruchomości sąsiednich i jako takie powinny być interpretowane w sposób zawężający.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarówno organ II jak i organ I instancji dokonały prawidłowej interpretacji § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odnoszącym się do zagospodarowania działki i rozbudowy budynku gospodarczego uznając, że dokonana przez skarżących rozbudowa jest nie do pogodzenia z warunkami technicznymi określonymi tymi przepisami. Podejmując decyzje na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nakazując rozbiórkę tego obiektu organy nadzoru budowanego słusznie przyjęły, że obiekt zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona nie może być uznany za przedmiot samowoli budowlanej, ale nie oznacza to, że nie może być nakazana rozbiórka jeśli wybudowano go z naruszeniem prawa, a brak jest możliwości doprowadzenia go stanu zgodnego z prawem.
Taka właśnie sytuacja ma miejsce w realiach tej sprawy. Ponieważ, jak to wyżej wskazano skarżący nie podważyli ustalonego w sprawie stanu faktycznego, to organy prawidłowo dokonały jego subsumcji uznając, że ustalony stan faktyczny odpowiada hipotezie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 48b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7 Prawa budowanego).
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 9 ust. 1-4 Prawa budowanego, zgodnie z którym w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art.
7. Właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. W toku postępowania organ nadzoru budowanego I instancji (k. 23 akt adm. I inst.) wystąpił z pismem o tej sprawie, ale zgody nie uzyskał (k. 25 akt adm.).
Reasumując, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa materialnego, a wydana została po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego, w tym zgodnie z przepisem art. 138 §1 pkt 2 kpa.
Mając powyższe na uwadze, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle tego przepisu Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 10 kpa, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jako nieuzasadnioną.