Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z 12 listopada 2025 r. Komendant Miejski Policji w [...] zwolnił asp. szt. M. O. (dalej: skarżąca) ze służby w Policji z dniem 12 listopada 2025 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej: organ, lub komendant) decyzją z 28 stycznia 2026 r. uchylił ww. rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił ją na 1 grudnia 2025 r. a w pozostałej części utrzymał w zaskarżony rozkaz w mocy.
Wskazano, że skarżąca od 23 marca 2023 r. do 19 maja 2024 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, od 20 maja do 18 lipca 2024 r. korzystała z urlopu zdrowotnego, a od 19 lipca do 10 października 2024 r. ponownie przebywała na zwolnieniu lekarskim. Wobec długotrwałej absencji 5 lipca 2024 r. została skierowana do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych w [...] (dalej: komisja) w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Z uwagi na to, że orzeczeniem z 1 października 2024 r., które stało się prawomocne 21 października 2024 r., komisja uznała skarżącą za trwale niezdolną do służby w Policji, spełniona została przesłanka zwolnienia ze służby wskazana w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636 ze zm.).
W kwestii zmiany terminu zwolnienia wskazano, że rozkaz został doręczony 1 grudnia 2025 r. i dopiero od tego dnia, stosownie do art. 110 § 1 k.p.a., wywołuje on skutki prawne.
Uzasadniając nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazano na interes społeczny, tożsamy z interesem służby, wynikający ze szczególnego statusu i zadań Policji oraz mający bezpośredni wpływ na funkcjonowanie jednostki organizacyjnej, co przekładało się na pilną potrzebę mianowania na stanowisko zajmowane przez skarżącą innego funkcjonariusza, który zapewniłby ciągłość wykonywania zadań służbowych.
W skardze skierowanej do sądu skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji.
Zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności:
- 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. art. 40 ustawy o Policji – poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony i nieskierowanie na badanie kontrolne przed terminem wskazanym w orzeczeniu z 1 października 2024 r., mimo że w czasie, gdy czynność ta powinna zostać dokonana, była funkcjonariuszką Policji i w raporcie z 24 października 2025 r. zwróciła przełożonemu uwagę na upływ tego terminu oraz wniosła o skierowanie na badanie kontrolne, jednak skierowanie takie nie nastąpiło, co w konsekwencji doprowadziło do wygaśnięcia z dniem 31 października 2025 r. uprawnień wynikających z przyznanej jej II grupy inwalidzkiej;
- 2) art. 9 k.p.a. – poprzez brak wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz czuwania nad tym, by osoba w nim uczestnicząca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa przez niepoinformowanie jej o niewłączeniu raportu o skierowanie na badanie kontrolne i podstawach takiego działania;
- 3) art. 108 § 1 k.p.a. – poprzez niezasadne utrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy za jego wprowadzeniem nie przemawiały ani względy mające uzasadnienie w ochronie zdrowia lub życia ludzkiego, ani zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, ani inny interes społeczny, biorąc pod uwagę, że podstawą zwolnienia ze służby była orzeczona trwała niezdolność do służby, a nie inne okoliczności;
- 4) art. 77 § 1 k.p.a. – poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, polegające na nieuwzględnieniu jej wniosków dowodowych w tym niewłączeniu do akt sprawy jej raportu z 24 października 2025 r. zawierającego wniosek o skierowanie na badania kontrolne;
- 5) art. 78 § 1 w zw. z art. 108 k.p.a. – poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych dotyczących okoliczności mających znaczenie dla sprawy, tj. dotyczących nieistnienia podstaw do nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, niedołączenia do akt raportu o skierowanie na badanie kontrolne, niezwrócenia się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o udzielenie informacji w sprawie wolnych stanowisk w Wydziale dw. z przestępczością Narkotykową KMP w [...], niezwrócenia się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o udzieleniu informacji w przedmiocie wolnych stanowisk w pionie kryminalnym w KMP [...] w październiku i listopadzie 2025 r. i niezwrócenia się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o udzielenie informacji, czy i ewentualnie kiedy mianowano innego funkcjonariusza na zajmowane przez nią stanowisko detektywa Zespołu do walki z Przestępczością Pseudokibiców Wydziału dw. z Przestępczością Narkotykową KMP w [...];
- 6) art. 40 ustawy o Policji – poprzez jego niezastosowanie i nieskierowanie jej na badanie kontrolne zgodnie z zaleceniem zawartym w orzeczeniu z 1 października 2024 r., w którym termin tego badania określono na październik 2025 r., wskazując, że w czasie, w którym czynność ta powinna zostać dokonana była funkcjonariuszką Policji, a mimo zwrócenia przełożonemu w raporcie z 24 października 2025 r. uwagi na upływ terminu, skierowanie takie nie nastąpiło
- 7) art. 26 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 25 ust 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych – poprzez jego niezastosowanie i nieskierowanie jej na badanie kontrolne, pomimo że zgodnie z orzeczeniem z 1 października 2024 r. termin tego badania przypadał na październik 2025 r., a w czasie, w którym czynność ta powinna zostać dokonana, była funkcjonariuszką Policji, którą – stosownie do wskazanej regulacji – do komisji kieruje przełożony właściwy w sprawach osobowych, przy czym zwróciła przełożonemu uwagę na upływ terminu, składając 24 października 2025 r. raport, w którym wniosła o skierowanie jej na badanie kontrolne, jednak pomimo tego skierowanie takie nie nastąpiło.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o jej oddalenie. Wniósł również o oddalenie zgłoszonych w niej wniosków dowodowych wobec tego, że wskazane w nich dokumenty znajdują się w aktach administracyjnych.
Na rozprawie dopuszczony został na wniosek pełnomocnika skarżącej dowód z pisma Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z 22 czerwca 2026 r. Pozostałe wnioski zawarte w skardze zostały oddalone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., w skr. p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrola legalności decyzji wydanych przez organy obu instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest to, że [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z 1 października 2024 r. uznała skarżącą za trwale niezdolną do służby w Policji. Powyższe twierdzenie zawarte w części A pkt 12 tego orzeczenia jest jednoznaczne w swej treści. Orzeczenie to stało się prawomocne 21 października 2024 r.
Art. 41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji (Dz.U. z 2025 r., poz. 636) stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.
Z przepisu tego wynika, że zastosowanie przewidzianej w nim instytucji nie zależy od uznania organu. Ustawodawca używając zwrotu "policjanta zwalnia się ze służby" przesądził, że w określonej sytuacji właściwy przełożony nie ma innego wyboru, lecz jest zobowiązany do rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego. Zwolnienie policjanta ze służby może być skuteczne wtedy, gdy zaistniały wszystkie warunki wymagane ustawą. Niedopuszczalne jest wydanie decyzji zwolnieniowej zanim przesłanki te nie zostaną spełnione. Warunkiem zastosowania trybu, o jakim mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, jest trwała niezdolność funkcjonariusza do służby stwierdzona przez komisję lekarską. Wydanie decyzji zwolnieniowej na omawianej podstawie jest zatem możliwe wówczas, gdy komisja lekarska wyda stosowne orzeczenie stwierdzające trwałą niezdolność policjanta do służby oraz gdy takie orzeczenie stanie się ostateczne (por. wyrok NSA z 29 października 2020 r. o sygn. I OSK 4376/18; wyrok NSA z 7 czerwca 2024 r. o sygn. III OSK 2657/23).
W konsekwencji słuszne jest stanowisko organu odwoławczego przedstawione w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym zarzuty skargi, zmierzające w istocie do zakwestionowania zasadności zwolnienia ze służby, mimo istnienia ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej, nie mogą odnieść skutku.
W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zarzuty te dotyczą w znacznej mierze nie kwestii zwolnienia skarżącej ze służby, a braku skierowania skarżącej na badanie kontrolne. Jednak ta kwestia o charakterze czynności materialno-technicznej może podlegać ocenie w odrębnym postępowaniu, sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarga na czynność Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 30 października 2025 r. polegającą na nieskierowaniu skarżącej na komisję lekarską została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 14 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Ol 272/26).
Istnienia przesłanki materialnoprawnej zwolnienia ze służby nie mógł też podważyć zarzut nieuwzględnienia wniosków dowodowych dotyczących wolnych stanowisk w poszczególnych komórkach organizacyjnych, ewentualnego mianowania innego funkcjonariusza czy przebiegu korespondencji w przedmiocie badań kontrolnych.
Skarżąca winna zdać sobie sprawę z tego, że z orzeczenia Komisji z 1 października 2024 r. jednoznacznie wynika, że jest ona trwale niezdolna do służby w Policji. Powyższe orzeczenie zostało przez skarżącą zaakceptowane, ponieważ pomimo stosownego pouczenia nie odwoływała się ona do Centralnej Komisji Lekarskiej. Tajemnicą skarżącej pozostanie zapewne to jak chciałaby wykonywać obowiązki policjanta skoro od 23 marca 2023 r. w sposób ciągły przebywała na zwolnieniu lekarskim lub urlopie zdrowotnym.
Tak jak to już wyżej zaznaczono kwestia skierowania skarżącej na badanie kontrolne w celu ewentualnego potwierdzenia jej inwalidztwa nie ma nic wspólnego ze sprawą dotyczącą zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji. Jedynie na marginesie zauważyć należy, że w przypadku wystąpienia przesłanki z art. 41 ust. 1 pkt 1 komendant zobowiązany jest zwolnić policjanta ze służby, zaś skierowanie do komisji lekarskiej jest fakultatywne, co wynika z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o Policji.
Odnośnie do oddalenia na rozprawie wniosków dowodowych zawartych w skardze należy wskazać, że znaczna część wskazanych dokumentów wchodzi w skład akt administracyjnych, a pozostałe nie dotyczą okoliczności mających jakiekolwiek znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie odnoszą się do materialnoprawnej przesłanki zwolnienia ze służby, tj. ostatecznego orzeczenia trwałej niezdolności do służby.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że wszystkie zarzuty podniesione w skardze, dotyczące naruszenia prawa procesowego jak i materialnego są pozbawione słuszności. Raz jeszcze stwierdzić należy, że dokumentem nakazującym wręcz zwolnienie skarżącej ze służby było orzeczenie komisji z 1 października 2024 r.
Podobnie rzecz się ma z powoływanym przez pełnomocnika skarżącej pismem Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z 22 czerwca 2026 r. Zawarcie w nim stwierdzenia, że "orzeczenie (...) z dnia 1.10.2024 r., w którym wyznaczono termin badania kontrolnego na październik 2025 r., utraciło ważność przed zwolnieniem [skarżącej] ze służby w Policji w dniu 01.12.2025 r." wynika z tego, że ze względu na upływ terminu badania kontrolnego Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA potrzebował "aktualnego orzeczenia Komisji Lekarskiej", aby rozpoznać wniosek o przyznanie renty inwalidzkiej oraz "zwiększenia do emerytury z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą". Wiąże się to z tym, że oprócz trwałej niezdolności do służby w Policji Komisja stwierdziła u skarżącej częściowe ograniczenie zdolności do innej pracy, co pozwoliło na zaliczenie jej do drugiej grupy inwalidzkiej tylko na okres roku.
Z żadnego przepisu nie wynika natomiast, żeby niedokonanie badania kontrolnego miało znaczenie dla ważności orzeczenia o trwałej niezdolności do służby.
W ocenie sądu zasadnie postąpił organ I instancji nadając rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności oraz organ odwoławczy utrzymując to rozstrzygnięcie w mocy, przemawiał bowiem za tym ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem policji i zadaniami wykonywanymi przez policjantów. Z pewnością w tego typu sprawach w sposób bezwzględny należy przedłożyć interes społeczny nad interesem indywidualnym. W żaden sposób na możliwość oceny zasadności zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności nie może wpłynąć to czy w danej jednostce policji pozostają etaty, które nie są obsadzone, gdyż zatrudnianie policjantów jest procesem ciągłym. Natomiast rzeczą pewną, że skarżąca od marca 2023 r. zajmowała etat w strukturach policji pomimo tego, że nie była w stanie wykonywać w niej żadnej pracy i tę sytuację należało jak najszybciej zmienić.
W tym stanie rzeczy skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.