Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 11

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 23 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1058/25

nieprawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Skład
Sędzia WSA Rafał Wolnik przewodniczący
Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska sprawozdawca
Sędzia WSA Aneta Majowska
Monika Rał protokolant
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 23 lipca 2026 r.
Sprawa
sprawy ze skargi M. S. (S.), Z. L. (L.), J. Z. (Z.) na uchwałę Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z dnia 14 maja 2025 r. nr XIII/210/2025 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.

Uzasadnienie

Pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. M. S., Z. L. i J. Z. (dalej: "Skarżący") wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. na uchwałę Nr XIII/210/2025 Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Dąbrowa Górnicza dla obszaru Śródmieścia - część A" (w skrócie oznaczoną dla potrzeb niniejszej sprawy jako: "Uchwała"), w części w jakiej wyznacza tereny zabudowy wielomieszkaniowej i usługowej, oznaczonej symbolem MN/MW/U, na dotychczasowym terenie oznaczonym w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Edycja II (zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z dnia 22 listopada 2017 r. Nr XXXIII/706/2017, dalej w skrócie jako: "Studium") symbolem MN2 (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna - małe domy mieszkalne), na którym znajduje się działka nr [...] przy ul. [...] (której współwłaścicielami są M. S. i Z. L.) oraz działka nr [...] przy ul. [...] (której właścicielem jest J. Z.).

Skarżący zarzucili organowi uchwałodawczemu naruszenie przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 1 ust. 2 pkt 14 w związku z art. 15 i art. 20 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.; aktualny publikator: Dz. U. 2026 r. 538, dalej w skrócie: "u.p.z.p.") oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez stwierdzenie, że Uchwała nie narusza ustaleń Studium. Ich zdaniem, dopuszczenie masywnej ciężkiej zabudowy wielorodzinnej pomiędzy domami jednorodzinnymi oraz jej posadowienie bezpośrednio przy granicy działki zabudowanej małym domem mieszkalnym lub w odległości 1,5 m od tej granicy (o czym stanowi § 7 ust. 13 Uchwały), na ujawnionych wyrobiskach biedaszybów i chodników poeksploatacyjnych, istniejących przy ul. [...], w pobliżu 15 m od istniejącego uskoku terenu (w stosunku do funkcjonującego od roku 2014 [...], po przeciwnej stronie ul. [...]), narusza § 204 ust. 5 w związku z § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w skrócie: "rozporządzenie").

Akcentowali również, iż doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzenie Uchwały oraz niezgodności określonych w niej parametrów urbanistycznych z ustaleniami Studium. To już powinno skutkować stwierdzeniem nieważności Uchwały w części objętej skargą. Chronologicznie Skarżący opisali działania związane z tworzeniem Uchwały i konsultacjami z mieszkańcami, oraz uwagi składane wielokrotnie do czterech wyłożeń projektu planu miejscowego, które nie zostały zaaprobowane. Przywołali i przeanalizowali treść wydanej w dniu 31 sierpnia 2022 r. przez Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla działek inwestora o nr [...] i [...] przy ul. [...], które graniczą z ich działkami. Podsumowując zarzuty i twierdzenia skargi Skarżący uznali, że przeznaczenie przedmiotowego terenu w Uchwale jest sprzeczne z podstawowym przeznaczeniem wskazanym w Studium.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej wniósł o jej oddalenie skargi. Wyjaśnił, że Wojewoda Śląski w trybie nadzoru nie zakwestionował zaskarżonej przez Skarżących w części Uchwały. Działania związane z jej podjęciem nie naruszyły również władztwa planistycznego oraz kompetencji związanych z uwzględnieniem interesu publicznego, zwłaszcza nie zmieniona została forma strefy, na której znajdują się nieruchomości Skarżących, czyli Śródmieście. Jednakże, tzw. "[...]" zmieniła się z charakteru podmiejskiego na duże miasto, a Uchwała została podjęta w ramach i w granicach przysługującego organowi uchwałodawczemu "władztwa planistycznego". Za przyjętym rozwiązaniem przemawiają wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury. Wzięto również pod uwagę argumentację mieszkańców w trakcie procedury wyłożenia projektu planu miejscowego, a także uzasadniono ten projekt w zakresie realizacji wymogów wynikających z art. 1 ust. 2-4 u.p.z.p.

W procesie jego tworzenia dokonano uzgodnienia z Okręgowym Urzędem Górniczym w K., który teren i obszar wskazany w skardze nie uwzględnił w oddziaływaniu zakładów górniczych, co wyklucza ryzyko katastrofy budowlanej o podłożu geologicznym. Dodatkowo, Uchwała nie zawiera wad prawnych a tym samym nie narusza interesu prawnego Skarżących, bowiem przyjęte w niej rozwiązania są zgodne ze Studium.

W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 1 września 2025 r. Skarżący odnieśli się do treści odpowiedzi na skargę. Zaznaczyli, że Uchwała musi respektować utrzymanie "ładu przestrzennego" i kontynuować Strategię Rozwoju Miasta, opracowaną przed rokiem 2007, która była podstawą opracowania Studium. Przywołali definicję "małe domy mieszkalne", zawartą w Studium i uznali, że są to budynki mieszkalne mieszczące samodzielne lokale mieszkalne (por. ustawa prawo lokalowe i ustawa o podatku od spadków i darowizn). Poinformowali również, że na sesji w dniu 14 maja 2025 r., na której podjęto Uchwałę jeden ze Skarżących został dopuszczony do głosu dopiero po jej przegłosowaniu, po prawie 10-godzinnym oczekiwaniu na sali sesyjnej. Ponownie podkreślili wiążący charakter Studium przy zapisach postanowień Uchwały oraz uznali, że doszło do przekroczenia "władztwa planistycznego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. 2026 r. poz. 143, dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Sąd dokonuje zatem kontroli legalności aktów prawa miejscowego pod względem ich zgodności z prawem, jak i procedurą ich podjęcia, w świetle przepisów szczególnych, jednak nie ocenia celowości podjętych w nich przez organ uchwałodawczy rozwiązań.

W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że Skarżący są właścicielami lub współwłaścicielami działek nr [...] i nr [...], w obszarze Śródmieścia w Dąbrowie Górniczej, położonych na terenie oznaczonym w Uchwale symbolem "[...]", co wynika również z rysunku planu miejscowego. Z tego powodu, w świetle normy zawartej w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, dalej w skrócie: "u.s.g."), Skarżący są legitymowani do wniesienia skargi na Uchwałę i zaistniały warunki do kontroli jej legalności przez Sąd.

W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g., tylko uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Analizując prawidłowość realizacji przyznanych gminie kompetencji prawotwórczych, Sąd miał na uwadze zasadę legalizmu, nakazującą organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). W myśl tej zasady, w państwie praworządnym wszelka działalność władcza wymaga podstaw prawnych, tzn. legitymacji w prawnie nadanym upoważnieniu do działania. Sposób wykorzystywania kompetencji przez organy państwowe nie jest wyrazem arbitralności ich działania, lecz wynikiem realizacji przekazanych im uprawnień. Działania wykraczające poza ramy tych uprawnień pozbawione są legitymacji. Oznacza to, że organ uchwałodawczy nie ma prawa do samoistnego, czyli nie znajdującego podstawy w normie ustawowej, kształtowania prawa na obszarze gminy. Poza tym każda norma kompetencyjna musi być interpretowana i realizowana tak, aby nie naruszała innych przepisów aktów prawnych wyższego rzędu.

Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa, z uwzględnieniem przepisów regulujących daną dziedzinę. Do Uchwały, jako aktu prawa miejscowego, odnosi się zasada wyrażona w art. 94 Konstytucji RP, zgodnie z którą, akty prawa miejscowego stanowione są na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

Zważywszy na powyższe dla uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu miejscowego, w ramach przesłanki określonej w art. 101 ust. 1 u.s.g., zasadnicze znaczenie ma to, czy naruszenie interesu prawnego Skarżących postanowieniami Uchwały znajduje umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa.

Kwestionowane postanowienia muszą zostać uznane za niezgodne z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, wpisując się w formułę nieważności, rozumianą jako naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 28 u.p.z.p. Ewentualne stwierdzenie nieważności Uchwały wymaga zastosowania przepisów materialnoprawnych z daty jej podjęcia oraz przepisów proceduralnych aktualnych w chwili orzekania (składania skargi). Skarżący wezwali organ uchwałodawczy do usunięcia naruszenia prawa, co oznacza, że wyczerpali środki prawne poprzedzające możliwość wniesienia skargi, wynikające z przepisów prawa obowiązujących w dniu złożenia skargi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 2602/23).

Stwierdzenie formalnej dopuszczalności skargi obliguje Sąd do dokonania kontroli legalności Uchwały.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że Sąd uprawniony był wyłącznie do oceny tych ustaleń zaskarżonej części Uchwały, które mogły wywierać bezpośredni wpływ na nieruchomości Skarżących.

W niniejszej sprawie wzorem normatywnym dla oceny legalności Uchwały są przepisy prawa w brzmieniu obowiązującym w dacie jej podjęcia, czyli w dniu 14 maja 2025 r., a więc przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 527, zwanej dalej, tak jak dotychczas w skrócie: "u.p.z.p.").

Przechodząc do oceny merytorycznej zasadności skargi, należy podkreślić, że stwierdzenia naruszenia interesu prawnego Skarżących przez postanowienia Uchwały nie można utożsamiać z naruszeniem prawa (w znaczeniu przedmiotowym: jako obiektywnego porządku prawnego), skutkującego "automatycznie" nieważnością jej postanowień. Innymi słowy, samo stwierdzenie naruszenia interesu prawnego nie oznacza jeszcze konieczności uwzględnienia skargi. Obowiązek taki powstaje dopiero wtedy, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie tzw. "władztwa planistycznego", w którego ramach rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. jedynie istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie trybu ich sporządzania powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Uchwała, aby uznać ją za nielegalną, musi nie tylko naruszać interes prawny, ale też naruszać go nielegalnie, bądź poprzez nieuzasadnione, nieproporcjonalne ingerowanie w prawo własności, bądź poprzez nieprawidłowości związane z procedurą planistyczną - wadliwym trybem uchwalania planu miejscowego, na skutek których to uchybień, interes prawny wnoszących skargę zostałby naruszony. Nie każde zatem naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego będzie podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę w przedmiocie uchwalenia bądź zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wniesionej na podstawie art. 101 u.s.g., a tylko takie, które wpływa na sferę prawną stron skarżących (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 1413/18 i 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 2296/19).

Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego" (zwanego potocznie "procedurą planistyczną"), którego zachowanie stanowi przesłankę formalnoprawną zgodności z przepisami prawa, odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego", których uwzględnienie stanowi przesłankę materialnoprawną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa należy wiązać z samym sporządzeniem (merytorycznym opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA z dnia: 11 września 2008 r. sygn. akt II OSK 215/08; 25 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1778/08; 18 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 3746/18; 12 października 2016 r. II OSK 3317/14).

Do zasad sporządzenia planu miejscowego, wedle przyjętej w przepisach u.p.z.p. regulacji, należy zasada granic władztwa planistycznego ograniczona ochroną prawa własności. Granice te kształtuje art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 6 i 7 w związku z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. Przy realizacji władztwa planistycznego dopuszczalna jest zatem ingerencja w prawo własności o czym stanowi art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 140 Kodeksu cywilnego, wskazując, że granice korzystania z prawa własności określają ustawy i zasady współżycia społecznego. Dla ochrony prawa własności w art. 6 ust. 2 u.p.z.p. ustawodawca zapewnia uprawnienia materialnoprawne jego ochrony.

Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem (art. 15 ust. 1 zd. 1 u.p.z.p.). Stosownie do art. 20 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. W ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego gmina może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów gminy, ale tylko w granicach zakreślonych ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Równocześnie należy podkreślić, że o istotnym naruszeniu art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p., warunkującym uwzględnienie skargi (art. 28 ust. 1 u.p.z.p.), można mówić wówczas, gdy w planie miejscowym przyjęto przeznaczenie terenu całkowicie odmienne od wskazanego w studium. Sam stopień związania planów ustaleniami studium zależy w dużej mierze od brzmienia ustaleń studium oraz może być, w zależności od szczegółowości ustaleń, silniejszy lub słabszy. Jednakże ustalenia studium nie muszą być przeniesione wprost do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale nie mogą również być ze sobą sprzeczne (por. wyroki NSA z dnia: 7 listopada 2023 r. sygn. akt II OSK 172/21; 5 lipca 2023 r. sygn. akt akt II OSK 2628/20; 20 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1616/21).

Nieruchomości Skarżących znajdują się w obrębie terenu [...] (por. wyrys mapy, stanowiący załącznik nr 1 do Uchwały), dla którego Uchwała dopuszcza jako przeznaczenie podstawowe lokalizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz wielorodzinnej (§ 17 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a i b) oraz przeznaczenie uzupełniające wyszczególnione w § 17 ust. 2 pkt 2 oraz jego parametry (§ 17 ust. 3-5). Oś sporu w niniejszej sprawie dotyczy możliwości lokalizacji na tym terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej a nie jednorodzinnej. Okolicznością istotną dla oceny Uchwały jest według Skarżących także fakt, że wcześniej inwestor otrzymał odmowę ustalenia warunków zabudowy dla terenu, który graniczy z ich nieruchomościami, oznaczonego w Uchwale symbolem [...], a więc odmiennym niż obejmujący działki Skarżących. Zdaniem Skarżących o wadliwości Uchwały świadczy także sposób odniesienia się organu do składanych uwag do projektu planu miejscowego.

Zgodnie z przywołanym już wcześniej art. 20 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia planu miejscowego nie mogą być sprzeczne z ustaleniami Studium. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się jednak, że zgodność ta ma charakter funkcjonalny i kierunkowy, a nie literalny czy szczegółowy (por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2298/15). Studium wyznacza bowiem ogólne ramy polityki przestrzennej gminy, pozostawiając organowi planistycznemu istotny margines swobody w konkretyzacji przeznaczenia terenów. Z rysunku Studium (pkt 1 i 3 tabeli str. 141) wynika, że tereny o symbolu MN2 miały jako przeznaczenie podstawowe również zabudowę mieszkaniową wielorodzinną o wysokości do 3 kondygnacji z poddaszem użytkowym.

Analiza całości postanowień Studium prowadzi do wniosku, że dopuszcza się na tym obszarze zarówno funkcje mieszkaniowe jedno, jak i wielorodzinne. Z uwagi na objęcie Studium obszaru Gminy jego postanowienia są formułowane w sposób ogólny. W Uchwale natomiast wprowadzono podział na poszczególne tereny, które w różny sposób ale jednak realizują ustalenia Studium.

W okresie podejmowania Uchwały obowiązywał art. 9 ust. 1-5 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. wskazujące nie tyle na "zgodność", co na "nie naruszanie" ustaleń Studium. Plan miejscowy nie jest kopią studium, a jego realizacją w oparciu o szczegółowe ustalenia. Studium sporządzane było dla obszaru w granicach administracyjnych gminy (ówczesny art. 9 ust. 3 u.p.z.p.). Plany miejscowe mogą z kolei obejmować teren mniejszy. Studium jednak z założenia ma być aktem elastycznym, który zawiera nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania przestrzennego. Stąd w niniejszej sprawie postanowienia Studium (które nie są przedmiotem skargi) zostały sformułowane w taki sposób, aby dla poszczególnych obszarów zachować pewną elastyczność, by możliwy był do realizacji pewien katalog możliwości, w zależności od potrzeb Gminy i mieszkańców, mając na uwadze także konieczność ochrony interesu publicznego oraz interesów osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.).

Organ uchwałodawczy może więc spośród dopuszczalnych przeznaczeń wybrać te, które w konkretnymi miejscu, uwzględniając uwarunkowania sąsiedztwa, będą najlepiej wpisywały się w koncepcję przestrzenną obszaru Gminy. Studium zatem nie dawało żadnej gwarancji, że będący przedmiotem skargi teren działek Skarżących będzie miał konkretne przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, co również nie miało miejsca w Studium.

Studium teren oznaczony symbolem MN2 przeznaczyło na zabudowę jedno- i wielorodzinną (małe domy mieszkalne - por. Kierunki zagospodarowania przestrzennego. Rysunek nr 2.1. Załącznik nr 6). Nie można zatem koncentrować się na wybranych zapisach Studium, pomijając inne. Należy także uwzględnić ustalenia ogólne kierunków i wskaźników zagospodarowania terenów.

Zapisy Uchwały odnoszące się do tej części terenu, w granicach którego można mówić o realizacji interesu prawnego Skarżących nie są zatem sprzeczne z zapisami Studium.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że prawo własności nie stanowi prawa absolutnego, ani naczelnej wartości, której należy dawać prymat nad innymi w trakcie procesu sporządzania planu miejscowego. Może ono podlegać ograniczeniom w granicach wyznaczonych obowiązującym porządkiem prawnym. Jednym ze źródeł takich ograniczeń mogą być ustalenia planu miejscowego, ingerujące w uprawnienie właściciela do rzeczy. Prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jak również art. 1 Protokołu nr 1 nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności.

Z kolei, stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia.

Wbrew twierdzeniom Skarżących, w niniejszej sprawie ich interes jednostkowy musiał zostać skonfrontowany z polityką przestrzenną Gminy Dąbrowa Górnicza.

Prawo własności nie ma bowiem charakteru bezwzględnego i w pewnych warunkach może ulec ograniczeniu. W związku z powyższym nie sposób uznać, iż doszło do naruszenie art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., poprzez określenie przeznaczenia terenu oraz jego potencjalnego sposobu zagospodarowania bez jakiegokolwiek wyważenia interesu publicznego i interesu prywatnego oraz bez uzasadnienia.

W konkretnej sytuacji przestrzennej określonego terenu nie można jednak wykluczyć kolizji pomiędzy różnymi wartościami. Brak jest przy tym podstaw prawnych, aby prawu własności z góry przypisywać prymat nad pozostałymi wartościami i jak wyżej wskazano, funkcja planowania przestrzennego polega na wyważaniu różnorodnych wartości, jak również interesu publicznego i prywatnego. Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też art. 140 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Nie doszło również do naruszenia prawa procesowego, tj. art. 20 § 1 u.p.z.p., poprzez brak rzetelnego i racjonalnego uzasadnienia dla rozstrzygnięcia o złożonych przez mieszkańców uwagach dla przedmiotowego terenu, czy też ich całkowitego zignorowania. Jak wynika z obszernych akt podstawą Uchwały było podjęcie wcześniej uchwały z dnia 24 czerwca 2020 r. nr XXI/436/2020 o przystąpieniu do sporządzenia na wniosek Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej planu miejscowego. Jeżeli chodzi o przedstawione przez Skarżących działania związane z nie uzyskaniem warunków zabudowy na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z parkingiem podziemnym, to należy wskazać, że Studium dopuszczało możliwość realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej.

Skarżący pominęli istotną okoliczność, że decyzja o warunkach zabudowy jest wydawana, w porównaniu z procedurą uchwalania planów miejscowych, w innym porządku prawnym oraz, że zgodnie z art. 63 ust. 2 u.p.z.p., nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Ustalenie warunków zabudowy następuje przede wszystkim na podstawie art. 60 i art. 61 u.p.z.p. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Procedura wydawania decyzji o warunkach zabudowy nie odsyła do wymagań obowiązujących przy uchwalaniu planów miejscowych, do których stosuje się głównie art. 15 u.p.z.p. oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego stopień szczegółowości jest obszerniejszy. Ponadto, zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy, decyzja o warunkach zabudowy wygasa w przypadku, gdy dla tego terenu uchwalano plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji.

Podkreślić należy, że przesłanką do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy jest istotna sprzeczność uchwały z prawem, do których należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Nie jest natomiast taką przesłanką stan i sposób prowadzenia indywidualnego postępowania administracyjnego, w którym następuje wykładnia i stosowanie innego niż zaskarżony planu zagospodarowania przestrzennego lub studium. Co do zarzutów skargi przekroczenia granic władztwa planistycznego, rozumianego jako uprawnienie organów planistycznych gminy do kształtowania przeznaczenia terenów zgodnie z obowiązującymi zasadami ustawowymi i konstytucyjnymi, oraz zasad równości i proporcjonalności, a także nadużycia uprawnienia wynikającego z art. 3 u.p.z.p., to zdaniem Sądu, nie są one uzasadnione.

Argumentacja skargi koncentruje się na propagowaniu odmiennej wizji planistycznej terenu objętego Uchwały w obrębie jednostki [...], w którym znajdują się między innymi działki inwestycyjne wymienione w załączonej do skargi decyzji o warunkach zabudowy.

Tymczasem to Gmina posiada kompetencję do ustalania przeznaczenia terenu i warunków jego zagospodarowania. Fakt, że ustalenia planistyczne nie odpowiadają oczekiwaniom Skarżących, nie decyduje jeszcze o niedozwolonym naruszeniu prawa własności, ani jakichkolwiek innych przepisów prawa.

Trzeba jednoznacznie stwierdzić, że ustalenia Uchwały zostały poprzedzone prawidłowo przeprowadzoną procedurą planistyczną i są zgodne z zasadami ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju, co potwierdza treść odpowiedzi na skargę. Natomiast z treści art. 36 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że sam ustawodawca zakłada, iż plan miejscowy może negatywnie wpływać na dotychczasowy sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, gdyż przewiduje odpowiednie roszczenia odszkodowawcze na wypadek, gdy w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone.

Ze względu na powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.qov.pl.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.