Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] stycznia 2026 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Ł. K. (dalej Skarżący) od decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2025 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. A, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej k.p.a.) oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1226, dalej jako u.k.p.) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Starosta M. zaskarżoną decyzją odmówił wydania Skarżącemu prawa jazdy potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że Skarżący [...].04.2025 r. złożył w Starostwie Powiatowym w G. wniosek o wydanie prawa jazdy kat. A. Organ zauważył, że egzamin teoretyczny kat. A Skarżący zdał [...] kwietnia 2025 r., a [...] września 2025 r. egzamin praktyczny.
Z uzasadnienia decyzji Starosty wynika również, że wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z [...] czerwca 2025 r. wydanym w sprawie III W 359/25 wobec Skarżącego orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 1 roku. Organ powołał się na zawiadomienie o wykonaniu środka karnego, którego początek liczy się od dnia uprawomocnienia się tego wyroku, tj. od [...] lipca 2025 r. do [...] lipca 2026 r. włącznie, a ponadto na wydaną przez siebie [...] października 2025 r. decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B wydaną na podstawie art. 182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy. W dalszej części uzasadnienia swojej decyzji organ I powołał się na regulacje art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. i stwierdził, że nie można wydać Skarżącemu prawa jazdy kat. A, ponieważ obowiązuje w stosunku do niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat.
B. Starosta zauważył również, że zakaz ten odnosi się nie tylko do kierowców ubiegających się po raz pierwszy o prawo jazdy danej kategorii (innej niż kat. B), w czasie trwania zakazu, ale dotyczy również kierowców posiadających już takie uprawnienia - przez wstrzymanie możliwości ich wykonywania na czas trwania zakazu sądowego.
Odwołanie od decyzji Starosty [...] złożył Skarżący, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem. Argumentacja odwołania przedstawiona w jego uzasadnieniu odwołania została oparta na powołaniu się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 23/21.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując wniesione odwołanie, wskazało, że w myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei w art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. ustawodawca przesądził, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Dalej SKO wskazało, że Skarżący zdał egzamin teoretyczny kat. A [...] kwietnia 2025 r., a [...] września 2025 r. egzamin praktyczny.
Do Starostwa Powiatowego w M. wpłynął odpis prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. Wydział III Karny z [...] czerwca 2025 r. w sprawie o sygn. akt III W 359/25, w którym orzeczono wobec Skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 1 roku. Decyzją z [...] października 2025 r. znak: [...] Starosta M. cofnął Skarżącemu uprawnienia kat. B od [...] lipca 2025 r. do [...] lipca 2026 r.
Kolegium zauważyło w dalszej kolejności, że wyrokiem z [...] lipca 2023 r. sygn. akt SK 23/21 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zakresie, w jakim pozbawia osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Podkreślenia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż ze względu na zakresowy charakter wyroku jego skutkiem nie jest utrata mocy obowiązującej art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., ale wyeliminowanie treści normatywnej, która została wskazana w sentencji jako niekonstytucyjna.
W konsekwencji organ administracji nie może pozbawić osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia.
Przekładając powyższe na okoliczności przedmiotowej sprawy, Kolegium zauważyło zatem, że Skarżący nie posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. A, zaś przedmiotem jego wniosku nie było prawo do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnienia. Z kolei tego zakresu dotyczyło wydane przez Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnięcie (zakresowy charakter wyroku).
Wobec tego złożony przez Skarżącego wniosek, mając na uwadze zakresowy charakter wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 23/21 i regulację prawną zawartą w art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., słusznie spotkał się z odmową Starosty [...]. W niniejszej sprawie nie chodzi bowiem o odzyskanie dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. A, czego dotyczył zakres wyroku Trybunału Konstytucyjnego, lecz w istocie o wydanie uprawnienia w zakresie tej kategorii prawa jazdy. Nie jest (nie może być) z kolei rolą Kolegium ocena zgodności przepisu art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. we wskazanym zakresie z ustawą zasadniczą.
Skoro art. 12 ust. 2 u.k.p. w sposób jednoznaczny dotyczy zarówno sytuacji wydania po raz pierwszy w drodze decyzji administracyjnej prawa jazdy określonej kategorii, jak i zwrotu prawa jazdy już posiadanego przez kierowcę i zatrzymanego, a także przywrócenia uprawnienia, z kolei zgodnie ze wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim pozbawia osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia, to Kolegium, rozpatrując odwołanie, zobligowane było zatem, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 k.p.a., zastosować regulację art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. W przeciwnym razie Kolegium w istocie wykroczyłoby poza swoje kompetencje, gdyż ocena zgodności ustawy z Konstytucją nie należy do kompetencji organów administracji.
Skargę na ww. decyzję złożył Skarżący, zarzucając jej:
- 1) naruszenie przepisów postępowania:
- - art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 23/21 i niewyczerpujące wyjaśnienie stanu prawnego przejawiające się zawężającą interpretacją sentencji wyroku jako dotyczącej wyłącznie odzyskania uprawnień, podczas gdy Skarżący spełniał przesłanki do uzyskania prawa jazdy kat. A;
- - art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę zaufania do organów państwowych, utrwalającej niekonstytucyjny stan prawny;
- - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności wyjaśniających stan prawny w sposób wyczerpujący;
- 2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
- - art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy wyrokiem w sprawie SK 23/21 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 u.k.p. jest niezgodny z art. 2 oraz 45 ust. 1 Konstytucji w zakresie odmowy wydania prawa jazdy kategorii nieobjętej sądowym zakazem prowadzenia pojazdów; art. 2 Konstytucji poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej, prowadzące do nieproporcjonalnego, podwójnego ukarania Skarżącego za ten sam czyn zabroniony;
- - art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez niezastosowanie się do zasady ne bis in idem, a tym samym naruszenie prawa Skarżącego do sprawiedliwego procesu.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga była zasadna.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że stan faktyczny sprawy nie był kwestionowany. Skarżący został uznany za winnego popełnienia wykroczeń i prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. III Wydział Karny z [...].06.2025 r. sygn. akt III W 359/25 został m.in. ukarany zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych w kategorii B na okres 1 roku. Skarżący [...].04.2025 r. złożył w Starostwie Powiatowym w G. wniosek o wydanie prawa jazdy kat. A i zdał egzamin teoretyczny na prawo jazdy kat. A [...] kwietnia 2025 r., a [...] września 2025 r. egzamin praktyczny. Z kolei decyzją z [...] października 2025 r. znak: [...] Starosta M. cofnął Skarżącemu uprawnienia kat. B od [...] lipca 2025 r. do [...] lipca 2026 r.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W myśl art. 12 ust. 2 pkt 1-3 u.k.p., przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
- 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
- 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
- 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Zważyć należy, że mocą wyroku z 4 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt SK 23/21 Trybunał Konstytucyjny uznał przepisy art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. za niezgodne z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim pozbawiano osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. Odnosząc się do zgodności art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. z art. 2 Konstytucji RP i wynikającą z niej zasadą ne bis in idem, Trybunał wskazał, że zasada ta jest fundamentalną zasadą prawa karnego i elementem zasady państwa prawnego, stanowiąc jednocześnie jeden z elementów prawa do sądu przejawiający się w zapewnieniu rzetelnej i sprawiedliwej procedury sądowej. Odnosząc się do zgodności kontrolowanych przepisów z art. 45 Konstytucji, który stanowi, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, Trybunał uznał, że z mocy zaskarżonych przepisów osoba, wobec której sąd powszechny zawęził środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do kategorii B, nie będzie mogła zatem prowadzić, w okresie obowiązywania tego zakazu, nie tylko pojazdów objętych tą kategorią, lecz także innych w zakresie kategorii wskazanych w zaskarżonych przepisach. Brak prawa jazdy stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania określonym pojazdem oznacza w praktyce niemożność legalnego kierowania nim (por. art. 3 ust. 1 u.k.p.). Przewidziany w zaskarżonych przepisach zakaz wydania, zwrotu lub przywrócenia prawa jazdy osobie, wobec której orzeczony został prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonych kategorii, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, C1, C, D1 lub D, następuje na podstawie decyzji administracyjnej i ma charakter obligatoryjny. Organ administracji wydający decyzję na podstawie zaskarżonych przepisów nie ma możliwości brania pod uwagę różnych okoliczności mogących wpływać na jej zakres. Wykluczone jest zatem uznanie administracyjne, a organ administracji po stwierdzeniu orzeczenia przez sąd powszechny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagane jest prawo jazdy określonych kategorii, stosuje sankcję administracyjną wyznaczoną w art. 12 ust. 2 u.k.p. Jednocześnie zauważono, że zarówno w art. 42 Kodeksu karnego jak i w art. 29 Kodeksu wykroczeń ustawodawca pozostawił sądowi rozstrzygnięcie, czy wobec sprawcy, w konkretnym stanie faktycznym, należy orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów, czy też z uwagi na stwierdzone w konkretnej sprawie okoliczności ograniczyć zakres tego zakazu. Sądy powszechne z takiej możliwości korzystają, wskazując, że z uwagi na ratio legis art. 42 § 2 Kodeksu karnego w powiązaniu z okolicznościami sprawy nie w każdej sprawie jest konieczne orzekanie zakazu w pełnym zakresie. W konkretnej zatem sprawie karnej to sąd powszechny dokonuje oceny, w jakim zakresie należy orzec wobec sprawcy czynu zabronionego obligatoryjny albo fakultatywny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Orzekając środek karny zakazu prowadzenia pojazdu, sąd powszechny ma zatem obowiązek brać pod uwagę również zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zakaz prowadzenia pojazdu pełni zarówno funkcję prewencyjną, jak i represyjną. W ramach tej pierwszej chodzi o wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają jego bezpieczeństwu. Jednocześnie orzeczony środek karny zakazu prowadzenia pojazdu, zgodnie z zasadami wymiaru kary i środków karnych nie może być nadmiernie dolegliwy dla sprawcy przestępstwa czy wykroczenia, a także dla jego rodziny. Trybunał zaznaczył, że ustanawiając art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., ustawodawca w istocie rozszerzył orzekany przez sąd powszechny zakaz prowadzenia pojazdów, których dotyczy prawo jazdy kategorii B, C1, C, D1 lub D na prawo jazdy innych kategorii określonych w tej regulacji. W konsekwencji dochodzi do zaostrzenia wymierzonej przez sąd powszechny sankcji karnej, jaką jest środek karny zakazu prowadzenia pojazdów. Zaskarżone przepisy prowadzą zatem do sytuacji, w której niezależnie od treści orzeczenia sądu powszechnego wymierzającego sprawcy przestępstwa albo wykroczenia środek karny zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, sprawca z mocy zaskarżonych przepisów pozbawiony będzie możliwości legalnego kierowania również innymi pojazdami. Na zakończenie Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ze względu na zakresowy charakter wyroku Trybunału Konstytucyjnego jego skutkiem nie jest utrata mocy obowiązującej art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., ale wyeliminowanie treści normatywnej, która została wskazana w sentencji jako niekonstytucyjna.
Sąd stwierdza, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co wynika z art. 190 ust. 1 Konstytucji. Ponadto zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W uchwale składu siedmiu sędziów NSA w sprawie I OPS 9/09 (publ.: ONSAiWSA 2010/2/16) zauważono, że z art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji wynika norma prawna, zgodnie z którą w toku postępowania sądy związane są powszechną mocą obowiązującą orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które są elementem kształtującym stan prawny oceniany przez sąd.
Sąd dostrzega, że w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego orzeczono o niezgodności z Konstytucją art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zakresie, w jakim pozbawia osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, należy mieć na względzie to, że wyrok Trybunału dotyczy takiej samej sytuacji prawnej, w której organ administracji nie orzeka o odzyskaniu dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień, lecz, tak jak w niniejszej sprawie, odmawia wydania prawa jazdy kat. A w sytuacji, kiedy Skarżący nabył te uprawnienia już po wydaniu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, do których wymagane jest prawo jazdy kat.
B. Wprawdzie bowiem formalnie kontroli Trybunału Konstytucyjnego podlega akt prawny lub jego część, tj. konkretny przepis, to faktycznie jednak przedmiotem kontroli są określone w danym akcie normy prawne zawarte w poszczególnych jednostkach redakcyjnych takiego aktu. Choć formalnie przepis tożsamy treściowo nie został uznany przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją, to istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności z Konstytucją normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p., czemu Skarżący dał wyraz zarówno w odwołaniu, jak i skardze.
W ocenie Sądu w takiej sytuacji zachodzi przypadek tzw. "oczywistej niekonstytucyjności" normy prawnej kształtującej, co oznacza, że porównywane przepisy, będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji, dotyczą tej samej materii, co przepisy, odnośnie których Trybunał stwierdził ich niekonstytucyjność, z tym zastrzeżeniem, że aktualnie mamy do czynienia z odmową wydania, a nie zwrotu, prawa jazdy. W takim przypadku oczywistość niezgodności przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. z Konstytucją oraz z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy zastosowania tego przepisu. W tak bowiem oczywistej sytuacji trudno oczekiwać, żeby sąd uruchamiał procedurę kolejnych pytań prawnych (por. R. Hauser, A. Kabat, Glosa do wyroku NSA z 14 lutego 2002 r. I SA/Po 461/01, OSP 2003/2 s. 73-75, M. Wiącek, "Pytania prawne do Trybunału Konstytucyjnego", Warszawa 2011 r.s. 269, uchwała NSA z 16 października 2006 r. I FPS 2/06, wyroki NSA z 24 września 2008 r. I OSK 1369/07, z 10 marca 2010 r. I OSK 1447/09, z 15 lutego 2018 r. I FSK 1523/17, z 6 czerwca 2018 r. II FSK 1454/16, publ.: [...]).
Zaakceptowanie takiej wykładni art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p., która nakazuje w trybie administracyjnym odmówić wydania prawa jazdy, przy której zastosowano wobec Skarżącego szerszy zakaz niż określony w wydanym wobec niego wyroku skazującym (którym nie objęto pozbawienia skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B), oznaczałoby naruszenie jednej z fundamentalnych zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), tj. zasady ne bis in idem, będącej jednocześnie jednym z elementów prawa do sądu przejawiającego się w zapewnieniu rzetelnej i sprawiedliwej procedury sądowej (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Wielokrotne karanie tej samej osoby za ten sam czyn narusza zasadę proporcjonalności reakcji państwa na niepodporządkowanie się przez obywatela obowiązkowi prawnemu (por. wyrok TK z 3 listopada 2004 r., sygn. K 18/03, publ.: OTK-A 2004/10/103).
Sankcja w postaci odmowy decyzją administracyjną wydania prawa jazdy i sankcja w postaci środka karnego zakazu prowadzenia pojazdu mają charakter sankcji represyjnych. Należy zatem uznać, że taka interpretacja przepisu art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. dotyczącego zasad odmowy wydania dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, która prowadziłaby do obligatoryjnego rozszerzenia zakresu dolegliwości za ten sam czyn poza granice środka karnego określone prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, oznaczałaby, że za ten sam czyn dwukrotnie nałożona byłaby sankcja będąca w istocie sankcją karną (represyjną). Byłoby to niezgodne z wynikającą z zasady państwa prawnego zasadą ne bis in idem.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organ administracji nie mógł pozbawić Skarżącego posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A prawa do uzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec niego środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej powoływana jako "ppsa"), orzeczono jak w sentencji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ na mocy art. 153 ppsa zobowiązany będzie do uwzględnienia oceny prawnej przyjętej w niniejszym wyroku, czego konsekwencją będzie wydanie Skarżącemu dokumentu prawa jazdy uprawniającego do prowadzenia pojazdów kat. A. Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) z uwzględnieniem uiszczonych przez Skarżącego wpisu w kwocie 200 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.