Spis treści ustawy
Art. 42 Kodeks karny
zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 29.01.2026 (Dz.U. 2025 poz. 1872).
Co się zmieniło
… pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w:
1) art. 177 § 2a, art. 178b, art. 178c § 1 pkt 2, art. 178d lub art. 180a;
2) art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
§ 2. Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia … w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznychlub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w … albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub 2a lub art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem śr …
Aktualne brzmienie
Art. 42.
§ 1.Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
§ 1a.Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 177 § 2a, art. 178b, art. 178c § 1 pkt 2, art. 178d lub art. 180a.
§ 2.Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177 lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający.
§ 3.Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub 2a lub art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 26.10.2026, tekst z 28.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 177 § 2a odesłanieJeśli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 2, uczestnicząc w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych albo w warunkach określonych w art. 178d, albo w czasie obowiązywania środka karnego, o którym mowa w art. 39…
- art. 178b odesłanieKto, pomimo wydania przez osobę uprawnioną do kontroli ruchu drogowego, poruszającą się pojazdem lub znajdującą się na statku wodnym albo powietrznym, przy użyciu sygnałów dźwiękowych i świetlnych, polecenia zatrzymania …
- art. 178c § 1 pkt 2 odesłaniejako prowadzący pojazd mechaniczny uczestniczy w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
- art. 178d odesłanieKto prowadzi pojazd mechaniczny rażąco przekraczając prędkość oraz rażąco naruszając inne zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym i przez to naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie …
- art. 180a odesłanieKto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, podlega grzywnie, karze og…
- art. 173 odesłanieKto sprowadza katastrofę w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zagrażającą życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
- art. 174 odesłanieKto sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
- art. 177 odesłanieKto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1, podlega karze po…
- art. 178a § 4 odesłanieJeżeli sprawca czynu określonego w § 1 był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, art. 174…
- art. 244 odesłanieKto nie stosuje się do orzeczonego przez sąd zakazu zajmowania stanowiska, wykonywania zawodu, prowadzenia działalności, zajmowania stanowiska lub wykonywania zawodu lub pracy w organach i instytucjach państwowych i samo…
- art. 177 § 2 odesłanieJeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
- art. 355 § 2 odesłanieJeżeli następstwem wypadku określonego w § 1 jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Orzeczenia i interpretacje 8965
Powołują ten przepis: 8907 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 46 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 12 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok SR dla m. st. Warszawy w Warszawie z 12 października 2026 r., V K 1270/25
- Wyrok SR w Kętrzynie z 6 października 2026 r., II K 174/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 24 września 2026 r., II K 324/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 18 września 2026 r., II K 409/26
- Wyrok SR w Toruniu z 17 września 2026 r., II K 630/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 11 września 2026 r., II K 433/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 11 września 2026 r., II K 432/26
- Wyrok SR w Bełchatowie z 10 września 2026 r., II K 324/26
- Wyrok SR w Bełchatowie z 10 września 2026 r., II K 521/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 10 września 2026 r., II K 521/26
Wszystkie (8965) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
8 brzmień, obecne od 29.01.2026
… pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w:
1) art. 177 § 2a, art. 178b, art. 178c § 1 pkt 2, art. 178d lub art. 180a;
2) art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
§ 2. Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia … w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznychlub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w … albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub 2a lub art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem śr …
… z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177 lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający.
§ 3. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych … w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lubw art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odu …
… pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
§ 1a. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w:
1) art. 178b lub art. 180a;
2) art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
§ 2. Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia …
… przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
§ 2. Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata,zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego … odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173,art. 174 lub art. 177.
§ 3. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze,dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lubjeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. … 4. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznychna zawszedożywotnio w razie ponownego skazania osoby prowadzącej pojazd mechaniczny w warunkach określonych w § 3.
… z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177.
§ 3. Sąd może orzecorzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173 lub 174, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek … w art. 177 § 2 lub w art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości, lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
§ 4. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych …
… w komunikacji.
§ 2. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów mechanicznych określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia …
… lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177.
§ 3. Sąd może orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173 lub 174, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub w art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia.
§ 4. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze w razie ponownego skazania osoby prowadzącej pojazd mechaniczny w warunkach określonych w § 3.
Odsyłają tu 3
- Kodeks karny art. 84 § 2 do art. 42 § 2
- Kodeks karny art. 355 § 3
- Kodeks karny wykonawczy art. 182a § 1 do art. 42 § 3, art. 42 § 4
Odsyła do 14
- Kodeks karny art. 177 § 2a odesłanie
- Kodeks karny art. 178b odesłanie
- Kodeks karny art. 178c § 1 pkt 2 odesłanie
- Kodeks karny art. 178d odesłanie
- Kodeks karny art. 180a odesłanie
- Kodeks karny art. 42 § 1 odesłanie
- Kodeks karny art. 173 odesłanie
- Kodeks karny art. 174 odesłanie
- Kodeks karny art. 177 odesłanie
- Kodeks karny art. 178a § 4 odesłanie
- Kodeks karny art. 244 odesłanie
- Kodeks karny art. 177 § 2 odesłanie
- Kodeks karny art. 355 § 2 odesłanie
- Kodeks karny art. 42 § 3 odesłanie