Uzasadnienie
W. K. wnioskiem z dnia 14 grudnia 2007 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 7 stycznia 2008 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. A. i W. K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa nieruchomości przez gminę.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że ma 75 lat i jest osobą samotną, zamieszkującą we własnościowym mieszkaniu o pow. [...] m². Źródłem jej utrzymania jest emerytura powiększona o dodatek pielęgnacyjny w łącznej kwocie [...] złotych netto ([...] złotych brutto). Jest inwalidką II grupy, ze schorzeniem narządów ruchu, co wymaga systematycznego leczenia i rehabilitacji, a dwa razy w ciągu roku leczenia sanatoryjnego, co pociąga za sobą znaczne koszty. Wg. oświadczenia nie posiada ona żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W załączniku do pisma z dnia 14 grudnia 2007 r. oświadczyła, że wydatki na czynsz, energię elektryczną i gaz wynoszą [...] zł. miesięcznie, natomiast wydatki na leczenie i rehabilitację związane z II grupą inwalidztwa wynoszą [...] zł miesięcznie.
Postanowieniem wydanym przez Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1762/07 odmówiono przyznania W. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 31 stycznia 2008 r. W. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia.
W sprzeciwie podniosła, że wpłata wpisu od skargi w wysokości 200 zł przekracza jej możliwości finansowe, które z ledwością starczają na elementarne koszty utrzymania koniecznego i nie jest w stanie poczynić oszczędności. Podała ponadto, iż ze względu na stan zdrowia wymaga stałej opieki, którą może otrzymywać jedynie odpłatnie.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Prawo pomocy zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §1, §2 i § 3 ustawy).
W myśl art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2008 r. (Dz. U. Nr 171, poz. 1209) ustalone zostało od dnia 1 stycznia 2008 r. minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.126 zł.
Z danych zawartych we wniosku oraz z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika, że skarżąca uzyskuje stały, miesięczny dochód w postaci świadczeń emerytalnych i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości [...] złotych netto. Zaspokojone ma również potrzeby mieszkaniowe. Niemniej mając na uwadze wykazane miesięczne wydatki konieczne wynoszące [...] zł, bez wydatków na żywność, środki czystości itp. stwierdzić należy że nie jest ona w stanie uiścić kosztów sądowych w pełnej wysokości.
W ocenie Sądu okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że wnioskodawczyni nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi aby uiścić wpis od skargi w wysokości 200 zł. Natomiast w zasięgu jej możliwości finansowych jest, w ocenie Sądu, uiszczenie wpisu częściowego od skargi w wysokości 100 zł.
Podkreślić dodatkowo trzeba, że przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie stanowi charakter i złożoność danej sprawy. Sąd rozpoznając wniosek ocenia jedynie wskazaną we wniosku sytuację materialną wnioskodawcy.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.