Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 23 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Po 737/26

Uzasadnienie

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 21 listopada 2025 r., nr [...] nałożył na M. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: M. D. [...] z siedzibą w K. (dalej jako: "podatnik", "strona" lub "skarżący") karę pieniężną w wysokości 6.950 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 27 października 2025 r. podczas kontroli drogowej na drodze krajowej nr [...], w miejscowości B. został zatrzymany do kontroli pojazd członowy, w skład którego wchodził: ciągnik samochodowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony (36 000 kg). Pojazdem członowym kierował M. G.. Analiza okazanych dokumentów wykazała, że powyższym pojazdem wykonywany jest zarobkowy transport drogowy rzeczy z kraju do [...] na rzecz podatnika. Podczas kontroli kierowca okazał wypis z licencji, dokumenty przewozowe, dokumenty od pojazdów, prawo jazdy, kartę kierowcy, wydruk z dnia kontroli oraz pobrano dane cyfrowe z tachografu.

W wyniku analizy danych stwierdzono, że 6 września 2025 r. powyższy pojazd prowadzony był bez karty kierowcy łącznie przez 31 min. (przebyto 30 km, ze średnią prędkością 58,06 km/h), a w tachografie wpisano funkcję OUT. Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnych dokumentów uzasadniających używanie funkcji OUT w tachografie. Stwierdzono przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut; za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

Zdaniem organ nie można było zastosować w sprawie przepisów o umorzeniu postępowania, tj. art. 92b ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1490; w skrócie: "u.t.d.") ponieważ strona nie dostarczyła w toku postępowania żadnych dowodów pozwalających uznać, że nie miała wpływu lub nie godziła się na powstanie tego naruszenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o dopuszczenie wskazanych dowodów z dokumentów.

Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 23 lutego 2026 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.g. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; w skrócie: "k.p.a.") nie ma zastosowania w sprawie. Zastosowania nie znajdą również przepisy art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1.

Organ odwoławczy nie podzielił naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut; lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., a także zarzutu polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ podkreślił, że ustalenie naruszenia 6.2.1 wynika z konkretnego, stwierdzonego zapisu: w dniu 6 września 2025 r. pojazd o nr rej. [...] był prowadzony bez karty kierowcy łącznie przez 31 minut w przedziale 08:18-13:40 (przebyto 30 km, średnia prędkość 58,06 km/h), przy jednoczesnym wpisaniu w tachografie funkcji OUT. W toku kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających używanie funkcji OUT, a kierowca oświadczył do protokołu, że nie wie, kto prowadził pojazd. To oznacza, że w sprawie nie chodzi o ocenę "intencjonalności" czy rozważania motywów, tylko o wykazane nieprawidłowe użycie/obsługę tachografu skutkujące nierejestrowaniem wymaganych danych, co jest sankcjonowane wprost i w sposób sztywny w lp. 6.2.1. Powoływanie się na ogólny fakt awarii, gwarancji czy późniejszych czynności serwisowych nie obala samego ustalenia, że w oznaczonym czasie pojazd wykonywał przejazd bez karty kierowcy i przy zastosowaniu trybu, który nie został w żaden sposób uzasadniony dokumentacyjnie w toku kontroli.

Organ odwoławczy zaznaczył, że odwołanie nie wykazuje związku, który miałby prowadzić do wniosku, że przejazd bez karty kierowcy w dniu 06 września 2025 r. i użycie funkcji OUT było zdarzeniem, na które przedsiębiorca nie miał wpływu i którego nie mógł przewidzieć, ani że było ono w jakikolwiek sposób "usprawiedliwione" w rozumieniu obowiązków dokumentacyjnych wymaganych w tego typu sytuacjach.

Odnosząc się do argumentów strony dotyczących naruszenia z lp. 5.11.3 i powołania się na wykonywanie przewozu w załodze kilkuosobowej, organ wskazał, że w sprawie ustalono konkretny ciąg aktywności: w dniu 05 września 2025 r. kierowca prowadził pojazd przez 8 godzin i 1 minutę w okresie 07:09-18:29 i w tym okresie przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny i 31 minut, nie okazując przy tym dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Dla oceny naruszenia 5.11.3 rozstrzygające jest zatem to, że wymagana przerwa nie została zachowana w sposób wynikający z rejestracji tachografu i karty kierowcy, a strona nie przedstawiła w toku kontroli dokumentu, który uzasadniałby odstąpienie od tych norm.

W ocenie organu sama teza odwołania, że w pojeździe był drugi kierowca i że przerwa mogła być realizowana w pojeździe prowadzonym przez innego kierowcę, nie jest wystarczająca do uchylenia ustalenia naruszenia, jeżeli dane z tachografu/karty kierowcy wykazują przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez wymaganej przerwy w przyjętym wymiarze.

Organ II instancji wskazał, że w sprawie stwierdzono dwa odrębne przekroczenia: w dniu 20 października 2025 r. o 6 minut oraz w dniu 09 października 2025 r. o 4 minuty. W obu przypadkach wskazano, że kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Argument o "niewielkości" przekroczeń nie może zatem skutecznie podważyć rozstrzygnięcia, ponieważ lp. 5.11.1 penalizuje przekroczenia "do mniej niż 30 minut" i ustawodawca przewidział dla nich konkretną sankcję, bez wprowadzenia progu bagatelności.

Organ wyjaśnił, że naruszenia w zakresie przerw wystąpiły, a dodatkowo w toku kontroli nie przedstawiono dokumentów uzasadniających odstąpienie od norm, co osłabia tezę o skutecznej dyscyplinie i organizacji pracy w rozumieniu art. 92b u.t.d. W zakresie powołania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. organ zauważył, że strona w odwołaniu nie wykazała kumulatywnie wymaganych przesłanek: braku wpływu przedsiębiorcy na powstanie naruszenia oraz tego, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. organ wskazał, że strona została prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania pismem z 30 października 2025 r., a z przysługującego jej prawa nie skorzystała. Podkreślono, że w sprawie podstawowe ustalenia opierają się na danych z tachografu i karty kierowcy, które mają charakter obiektywny i weryfikowalny, a więc nie wymagają "uzupełniania" dowodem osobowym dla samego potwierdzenia tego, co wynika z rejestracji. Zdaniem organu w sprawie nie wykazano podstaw do zastosowania mechanizmów wyłączających odpowiedzialność (art. 92b i 92c u.t.d.), natomiast same naruszenia zostały ustalone na podstawie danych z urządzeń rejestrujących oraz protokołu kontroli, z podaniem konkretnych dat, godzin i parametrów przejazdu oraz z odnotowaniem braku dokumentów uzasadniających odstępstwa.

W skardze z dnia 23 marca 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przyznanie skarżącemu od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów:

1. 1. wymienionych w odwołaniu skarżącego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 21 listopada 2025 r. na okoliczności tam wskazane;
2. 2. oświadczenie kierowcy M. G. z 21 marca 2026 r. na okoliczność dostarczenia w dniu 05 września 2025 r. ok. godziny 18:40 pojazdu marki [...] nr rej. [...] na parking A. Sp. z o.o. w O. W.. w związku z awarią;
3. 3. oświadczeń kierowcy M. G. z 23 grudnia 2024 r. na okoliczność zobowiązania do przestrzegania przepisów regulujących transport drogowy i czas pracy kierowców;
4. 4. oświadczenia A. Sp. z o.o. w O. W.. z 23 marca 2026 r. na okoliczność wykonania nieautoryzowanego przez skarżącego przejazdu pojazdem marki [...] nr rej. [...] i przejazdu w dniu 06 września 2025 r. w godzinach między 8:18 a 13:40 (przez 31 min.) w związku z wykonywaniem czynności serwisowo-naprawczych pojazdu.

Zaskarżanej decyzji zarzucono:

1. I. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie odwołania skarżącego, tj.:
2. a. art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez niewskazania skarżącemu, iż organ administracji w zakresie zastosowania przepisów art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.g. oczekuje od skarżącego dodatkowych wyjaśnień lub dowodów w zakresie umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej lub w zakresie wykazania okoliczności wyłączających nałożenie kary pieniężnej, pomimo obowiązku dla organu administracji wynikającego z powołanych przepisów prawa;
3. b. art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez:
4. - faktyczną odmowę przeprowadzenia dowodów z dokumentów, ewentualnie poprzez nienależytą ocenę materiału dowodowego z dokumentów, to jest: Karty kierowcy M. G. z 05 września 2025 r., Liniowego wydruku czasu pracy kierowcy M. G. z 05 września 2025 r. i Liniowego wydruku czasu pracy kierowcy K. G. z 05 września 2025 r. oraz Protokołu kontroli drogowej nr [...] z 27 października 2025 r., czyli dowodów wykazujących, iż w dniu 05 września 2025 r. pojazd marki [...] nr rej. [...] prowadzony był przez M. G. i K. G. jako zespół kierowców, co wyklucza uznanie, iż tego dnia M. G. prowadził ten pojazd w czasie przekraczającym czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3h i 31 min.;
5. c. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w następstwie tego poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, iż:
6. - wykonywanie przejazdu w dniu 05 września 2025 r. przez dwuosobową załogę pojazdu marki [...], to jest M. G. i K. G., nie stanowiło przejazdu w tzw. zespole kierowców;

ii. w następstwie poczynienia błędnego ustalenia w punkcie jak wyżej dokonanie błędnego ustalenia, iż w dniu 05 września 2025 r. kierowca M. G. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 h i 31 min., tj. że prowadził pojazd przez 8 h i 1 min. w okresie od godz. 07:09 do godz. 18:29;

iii. w dniu 27 października 2025 r. podczas kontroli drogowej kierowca M. G. miał obowiązek oraz możliwość przedstawienia dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków dotyczącego dnia 05 września 2025 r., w okolicznościach faktycznych polegających na tym, iż okoliczność prowadzenia pojazdu w dniu 05 września 2025 r. w zespole kierowców wynikała z dokumentacji dotyczącej innego kierowcy, to jest K. G. i M. G. nie był zobowiązany i nie mógł posiadać takich dokumentów, a zatem ustalenia protokołu kontroli z 27 października 2025 r. były obiektywnie błędne;

iv. w sprawie nie zachodzą okoliczności wykluczające nałożenie na skarżącego kary pieniężnej albo okoliczności skutkujące umorzeniem postępowania w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych, tj.:

1. 1. w przedsiębiorstwie skarżącego nie zapewniono właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia (UE) nr 165/2014, Umowy AETR, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2. 2. skarżący stosuje zasady wynagradzania zachęcające do naruszania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, w tym stosuje składniki wynagrodzenia lub premię zachęcające do takich naruszeń lub zachęcające do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego;
3. 3. w okolicznościach sprawy i materiale dowodowym brak wskazań, iż skarżący nie miał wpływu na ustalone przez organ pierwszej instancji naruszenia, a naruszenia te nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, które skarżący mógł przewidzieć;
4. II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.:
5. a. art. 7 zd. czwarte Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 poprzez jego niezastosowanie w sprawie do oceny czy w dniu 05 września 2025 r. praca kierowcy M. G. naruszyła przepisy o czasie pracy kierowców, w szczególności czy doszło do przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 h i 31 min.;
6. b. art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. poprzez niezastosowanie tych przepisów w sprawie lub błędne przyjęcie, że nie mają one w sprawie zastosowania z uwagi na nie wykazanie przez skarżącego okoliczności i dowodów mających uzasadniać ich zastosowanie, w sytuacji, w której organ administracji naruszając przepisy art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. nie może zasadnie powoływać się na niewykazanie przez skarżącego tych okoliczności lub nie wskazanie na nie dowodów.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację poszczególnych zarzutów zaznaczając, że na żadnym etapie postępowania organy nie wskazały ani nie wyjaśniły skarżącemu, iż może lub powinien skorzystać z określonych instytucji prawnych umożliwiających mu doprowadzenie do nienałożenia na skarżącego kary pieniężnej lub wykazania, iż postępowanie w tym przedmiocie powinno być umorzone. Podkreślono, że skoro organ II instancji miał obowiązek prowadzić postępowanie odwoławcze z uwzględnieniem przepisów art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. to zobowiązany był do wskazania skarżącemu, iż rozważenie przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. wymaga określonego działania ze strony skarżącego.

W ocenie skarżącego organ administracji pomijając faktycznie wnioski dowodowe skarżącego lub ewentualnie przyjmując, że doszło do jakiejkolwiek oceny dowodów zgłoszonych przez skarżącego, nie oceniając ich w kontekście całokształtu materiału dowodowego przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów i dokonał ich oceny w sposób wybiórczy i dowolny. Podkreślono, że z dowodów przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania wynika, że w dniu 05 września 2025 r. pojazd marki [...] prowadzony był przez zespół dwóch kierowców. Organ administracji faktycznie nie podważa tej okoliczności "obchodząc" niejako ten fakt i nie odnosząc się do niego w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji. Podkreślono, że kierowca nie musi mieć w chwili kontroli wszelkich dokumentów związanych z użytkowaniem przedmiotowego pojazdu przez innych kierowców. Organ bezpodstawnie uważa, że nieposiadanie w chwili kontroli dokumentów dotyczących pracy w zespole kierowców w dniu 05 września 2025 r. oznacza, że skarżący w toku dalszego postępowania nie może już okoliczności pracy w zespole kierowców wykazywać.

Świadczy o tym wprost zignorowanie, nie odniesienie się przez organ do dowodów odnoszących się do pracy w dniu 05 września 2025 r. drugiego z kierowców tego zespołu (K. G.). Zdaniem skarżącego dokonaną przez organ ocenę możliwości umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej lub ocenę czy zachodzą okoliczności wyłączające nałożenie takiej kary, należy uznać za błędną, a odmowę zastosowania wskazanych przepisów za ich naruszenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2026 r. WSA w Poznaniu na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; w skrócie; "p.p.s.a."), przeprowadził w sprawie dowód z dokumentu, załączonego do skargi oświadczenia A. Sp. z o.o. w O. W. (karta [...] akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wiąże się z tym, że w sprawie nie jest przeprowadzana – celem jej merytorycznego rozpoznania – rozprawa, bowiem sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał zasadność stanowiska organów, zgodnie z którym, w ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych znajdzie zastosowanie art. 92a ust. 1, 7 i 11 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.g., uzasadniający nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 6.950 zł. Jednocześnie organy uznały, że w sprawie nie znajdą zastosowania art. 92b ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 92c ust. 1, a skarżący nie przedłożył w toku postępowania żadnych dowodów pozwalających uznać, że nie miał wpływu lub nie godził się na powstanie opisanych w zaskarżonych decyzjach naruszeń.

Na wstępie niniejszych rozważań zaznaczyć należy, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 579/16; wyrok ten i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: publ. CBOSA).

Dokonując oceny wskazanych zarzutów kwalifikowanych jako naruszenia przepisów postępowania, Sąd miał na uwadze wyrażony w piśmiennictwie pogląd, według którego, chodzi tu o pewne wady stosowania przez organy regulacji proceduralnych, które mogą polegać na:

1. - niedopełnieniu przez organy obowiązków wynikających z tych regulacji,
2. - uniemożliwieniu stronie skorzystania z zawartych w tych regulacjach uprawnień,
3. - błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 529).

Wszystkie wymienione wyżej postaci naruszeń, muszą mieć jednak wspólną cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 363/12, wyrok NSA z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11). Podkreśla się także, że aby jednoznacznie uznać, że tego rodzaju naruszenie wystąpiło, nieodzowne jest wykazanie przez stronę, że wytykane naruszenie taki wpływ mogło mieć.

Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się z kolei do zastosowanych przez organy przepisów prawa materialnego wyjaśnić należy, zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że:

1. 1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 złotych do 1.000.000 złotych za każde naruszenie;
2. 2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120.000 złotych za każde naruszenie.

Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12.000 złotych, z tym że:

1. 1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości do 1.000.000 złotych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej;
2. 2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120.000 złotych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej.

W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1. 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2. 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
3. - załącznika nr 3 do ustawy.

Jak stanowi art. 92b ust. 1 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1. 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
2. b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
3. c) Umowy AETR,
4. d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
5. 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1. 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2. 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3. 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające m.in. z przepisów ustawy oraz:

1. b) rozporządzenia WE nr 561/2006 i
2. h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz.UE.L.2014.60.1, dalej jako: "rozporządzenie nr 165/2014"), lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014:
3. - rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/799 z dnia 18 marca 2016r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 ustanawiającego wymogi dotyczące budowy, sprawdzania, instalacji, użytkowania, naprawy tachografów oraz elementów składowych (Dz. Urz. UE L 139 z 26.05.2016, zm.),
4. - rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/548 z dnia 23 marca 2017r. ustanawiający standardowy formularz pisemnego oświadczenia w sprawie usunięcia lub naruszenia plomby tachografu (Dz. Urz. UE L 79 z 24.03.2017, str. 1).

Mając na uwadze stanowisko organów wyjaśnić ponadto należy, że zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. W myśl ust. 2 kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy. Jak stanowi ust. 3, jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a. jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b. jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu.

Z kolei przepis art. 32 ust. 1 zd. pierwsze rozporządzenia 165/2014 stanowi, że przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy, a w ust. 3 z kolei, że zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu; każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona; w pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.

W myśl art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Załącznik nr 3 do u.t.g. zawiera wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.d.t., wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grypy naruszeń oraz waga naruszeń.

Zgodnie z lp.5.11.1. ww. załącznika za przekroczenie maksymalnego czasu pracy prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut wysokość kary pieniężnej wynosi 100 zł, a za wskazane w lp. 5.11.3 przekroczenie za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut wysokość kary pieniężnej wynosi 350 zł.

Według lp.6.2.1. za niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi wysokość kary pieniężnej wynosi 5000 zł.

W kontekście powołanych przepisów na wstępie tej części rozważań zaznaczyć należy, że - co do zasady - odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem na gruncie art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, jest ona bezwzględna, obiektywna, co oznacza, że powstaje przez sam fakt zaistnienia bezprawności - naruszenia zakazu lub nakazu określonego w przepisie prawa administracyjnego (wyrok NSA z 12 lutego 2026 r., II GSK 2068/22, i powołane tam orzecznictwo). Obiektywny charakter tej odpowiedzialności oznacza, że nie jest ona uzależniona od winy. Dla ustalenia tejże odpowiedzialności wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, zatem określona w art. 92a u.t.d. kara pieniężna jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Ma ona przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a jej istotą jest wyegzekwowanie respektowania nakazów i zakazów dotyczących przewozów drogowych.

Celem tej kary jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy u.t.d. stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę uznaną przez ustawodawcę za szczególnie istotną. Z powyższego jednoznacznie wynika, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy odpowiedzialność ponosi co do zasady to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Powyższy przepis ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 2 i 3 u.t.d. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 26 listopada 2025 r, III SA/Po 506/25, i powołane tam orzecznictwo; Wyrok NSA z 25 marca 2026 r., II GSK 2274/22).

Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Przed przystąpieniem do oceny, czy w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające stosowanie w tej sprawie w art. 92b i art. 92c u.t.d., Sąd w pierwszej kolejności badał, czy organy orzekające prawidłowo ustaliły stan faktyczny w niniejszej sprawie i dokonały prawidłowej jego subsumcji do zastosowanych przepisów art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w związku z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d.

Podkreślić należy, że skarżący nie kwestionował ustaleń dotyczących samego faktu prowadzenia w dniu 6 września 2025 r. przedmiotowego pojazdu bez karty kierowcy łącznie przez 31 min. (przebyto 30 km), a w tachografie wpisano funkcję OUT. Na etapie postępowania odwoławczego skarżący powołał okoliczność odstawienia tego pojazdu do naprawy serwisowej w dniu 5 września 2025 r. Organ II instancji uznał jednak, że powoływanie się przez skarżącego na ogólny fakt awarii, gwarancji, czy późniejszych czynności serwisowych nie obala samego ustalenia, że w oznaczonym czasie pojazd wykonywał przejazd bez karty kierowcy i przy zastosowaniu trybu, który nie został w żaden sposób uzasadniony dokumentacyjnie w toku kontroli. Organ odwoławczy zaznaczył, że odwołanie nie wykazuje związku, który miałby prowadzić do wniosku, że przejazd bez karty kierowcy w dniu 6 września 2025 r. i użycie funkcji OUT było zdarzeniem, na które przedsiębiorca nie miał wpływu i którego nie mógł przewidzieć, ani że było ono w jakikolwiek sposób "usprawiedliwione" w rozumieniu obowiązków dokumentacyjnych wymaganych w tego typu sytuacjach.

Z załączonego do skargi dokumentu – oświadczenia (bez daty) A. sp. z o.o. w O. W.. wynika, że w dniu 5 września 2025 r. około godz. 18.40 pojazd został przyjęty do naprawy serwisowej, a w dniu 6 września 2025 r. w godzinach 8.45-13.40 zostały wykonane czynności serwisowe. W ich trakcie została przeprowadzona jazda testowa około 30 km w czasie 31 minut przez pracownika firmy Aret z użyciem tachografu w trybie OUT. Wydruku nie wygenerowano. Z oświadczenia wynika ponadto, że jazda testowa tym pojazdem została przeprowadzona bez wiedzy właściciela pojazdu, nie został on powiadomiony o jej przeprowadzeniu, nie miał na nią wpływu, nie mógł jej przewidzieć.

Z powyższego wynika, że przejazd pojazdem z użyciem tachografu w trybie OUT nie został wykonany jako świadczenie usługi przewozu w ramach przedsiębiorstwa skarżącego i przez jego kierowcę. W świetle treści ww. oświadczenia trudno przypisać skarżącemu odpowiedzialność za tę sytuację (jazda testowa wykonana przez pracownika spółki A.. W tym zakresie ustalenia organów okazały się niepełne, a przez to wadliwe, co do doprowadziło do przedwczesnego zastosowania przepisów prawa materialnego. W tym zakresie zasadne okazały się zarzuty skargi co do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d. (lp. 6.2.1.).

W świetle tych okoliczność za usprawiedliwione ponadto uznać należy oczekiwanie skarżącego co do stwierdzenia przez organ przesłanek uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 92c ust. 1 u.d.t.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1. 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2. 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3. 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że regulacja zawarta w art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i dotyczy sytuacji ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący czynności przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Ponadto podkreśla się, że przesłanki stosowania ww. przepisu aktualizują się w sytuacji, gdy "okoliczności i dowody wskazują na brak wpływu na powstanie naruszenia", które nastąpiło "wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć". Wobec treści przywołanego przepisu prawa za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że mowa jest w nim nie tylko o braku możliwości przewidzenia określonych zdarzeń i okoliczności – w odniesieniu do których przyjmuje się, że są to wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot nie był w stanie przewidzieć nawet przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, ale również o braku wpływu na powstanie naruszenia, co wobec operowania przez ustawodawcę funktorem koniunkcji – a mianowicie przeciwstawnym spójnikiem "a" – wymaga łącznego zaktualizowania się tak określonych przesłanek jego stosowania.

Zwraca się także uwagę, że to na podmiocie, o którym mowa w art. 92c ust. 1a u.t.d. spoczywa w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że rzeczywiście nie miał on wpływu na powstanie naruszenia, a więc innymi słowy ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że uczynił wszystko zgodnie z prawem, że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa. (np. wyrok NSA z 14 kwietnia 2026 r., II GSK 235/23; i powołane tam orzecznictwo; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 5 marca 2026 r., II SA/Go 718/25).

Z przedłożonego przez skarżącego oświadczenia jasno wynika, że nie miał on żadnego wpływu na powstanie naruszenia, nie ma też uzasadnionych podstaw do zarzucenia skarżącemu braku należytej staranności co do nie przewidzenia możliwości wykonania przez spółkę A. przejazdu z wyłączonym tachografem.

Ponadto Sąd uznał za zasadny zarzut skargi dotyczący dokonanych ustaleń, które były podstawą do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie lp. 5.11.3 załącznika nr [...] do u.t.d. Skarżący konsekwentnie podnosi, że 5 września 2025 r. pojazd marki [...] nr rej. [...] prowadzony był przez M. G. i K. G. jako zespół kierowców, co wyklucza uznanie, iż tego dnia M. G. prowadził ten pojazd w czasie przekraczającym czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3h i 31 min. Skarżący załączył do odwołania dokumenty (m.in. kartę kierowcy M. G. oraz liniowy wykres czasu pracy) uznając, że mają one istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia okoliczności dotyczących prowadzenia pojazdu z zastosowaniem wymaganych okresów przerw. Ze stanowiska organu II instancji wynika, że w sprawie ustalono konkretny ciąg aktywności, przy czym organ odwoławczy nie odniósł się do przedłożonych przez skarżącego dowodów, co trafnie zarzuca skarżący.

W tym zakresie zaskarżona decyzja jest wadliwa w jej warstwie argumentacyjnej, ponieważ organ nie wypowiedział się w kwestii wiarygodności tych dowodów, ani nie uzasadnił dlaczego nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec takiego uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie tylko skarżący nie zna stanowiska organu, ale i także sądowa kontrola decyzji w tej części jest znacznie utrudniona. Stanowiska organu nie można domniemywać, musi ono jasno wynikać z uzasadnienia decyzji. W tym zakresie organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a., a brak oceny dowodów narusza art. 80 k.p.a.

W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego, odpowiadają konkretnym fragmentom normy prawnej zastosowanej w sprawie. To z uzasadnienia decyzji strona winna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji winno być sporządzone w taki sposób, by możliwym było poznanie toku rozumowania organu i kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia. Motywy wydania decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje bowiem również rękojmię, że organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie powinno zatem zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu, a także powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione. Uzasadnienie rozstrzygnięcia, stanowiące jego obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji (lub postanowienia) i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Uzasadnienie winno spełniać rolę edukacyjno-perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji (postanowienia), powinno również umożliwiać kontrolę poprawności rozstrzygnięcia. Z tego względu motywy decyzji (postanowienia) powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.

Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia lecz również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem własnych ustaleń w sprawie, ale poddaje ocenie poprawność ustaleń poczynionych przez organy (por. wyrok WSA w Łodzi z. wyroku z 5 listopada 2024 r., I SA/Łd 426/24; wyrok WSA w Poznaniu z 28 kwietnia 2026 r., I SA/Po 456/26).

W konsekwencji powyższych naruszeń Sąd uznał za przedwczesne stanowisko organów co do zastosowania w sprawie art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d. (lp. 5.11.3.) i co do niezastosowania w sprawie art. 92b i art. 92c ust. 1 u.d.t.

W ocenie Sądu nie budzi natomiast zastrzeżeń stanowisko organu odwoławczego i dokonane ustalenia faktyczne, co do zastosowania w sprawie art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d. (lp. 5.11.1.). Sąd podziela ocenę organu, że nie może odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez skarżącego na "niewielkość" przekroczeń, skoro ustawodawca penalizuje przekroczenia "do mniej niż 30 minut". W tym zakresie skarżący nie przedstawił okoliczności i dowodów, które pozwalały przyjąć brak wpływu przedsiębiorcy i nieprzewidywalność w rozumieniu powołanych wyżej przepisów wyłączających odpowiedzialność skarżącego.

Ponadto organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-2 k.p.a., art. 189d k.p.a. k.p.a., a ponadto art. 189e i art. 189f k.p.a. Nie jest możliwe zatem miarkowanie kary pieniężnej, ani odstąpienie od niej na podstawie regulacji zawartej w k.p.a. W tym zakresie pierwszeństwo mają odrębne przepisy u.t.d. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w dominującej obecnie linii orzeczniczej sądów administracyjnych, gdzie stwierdza się m.in., że treść tych przepisów zarówno w zakresie przesłanek zastosowania, jak i skutków proceduralnych (zaniechanie wszczęcia postępowania lub jego umorzenie) wskazuje na taką samą funkcję przepisów art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. oraz art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. sprowadzającą się do zaniechania nakładania kary pieniężnej ze względu na szczególne okoliczności.

W związku z tym należy uznać, że ustawa o transporcie drogowym reguluje w art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w rozumieniu art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. w przypadku kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. W rezultacie do tych kar nie ma zastosowania art. 189f § 1-3 k.p.a. (np. wyrok NSA z 11 grudnia 2025 r., II GSK 880/22).

Dla porządku dodać jednak należy, że postanowieniem z 14 lipca 2026 r. NSA orzekający w sprawie II GSK 255/26, przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, czy art. 92c ust. 1 u.t.d. stanowi przepis odrębny w rozumieniu art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., wyłączający w całości stosowanie działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 189f k.p.a., do administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na podstawie art. 92a u.t.d.?

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji uwzględni treść załączonego do skargi oświadczenia spółki A., a następnie ponownie oceni, czy ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają zastosowanie w sprawie art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w związku z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d. (lp. 6.2.1.). Jeżeli organ stwierdzi, że nadal istnieją podstawy do zastosowania ww. przepisów, to rozważy, czy zastosowanie znajdzie art. 92c ust. 1 u.d.t. Ponadto organ ponownie oceni materiał dowodowy, będący podstawą ustaleń faktycznych uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w związku z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d. (lp. 5.11.3.). W szczególności organ II instancji wypowie się co do wiarygodności, mocy dowodowej i znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy załączonych do odwołania dowodów, w tym kart kierowcy i liniowego wykresu czasu pracy kierowców. Stanowisko w tej kwestii organ odwoławczy przedstawi w wyczerpującym uzasadnieniu, spełniającym wymagania z art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a