Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO", "Kolegium") decyzją z 10 grudnia 2025 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. U. (dalej "strona", "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 8 października 2025 r. w przedmiocie skierowania strony na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Wskazana decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
Decyzją z 8 października 2025 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. 2024 r. poz. 1210 ze zm. dalej "u.k.p"), wydał decyzję o skierowaniu strony na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że w dniu 1 lipca 2025 r. Z. U. wjechał na teren plaży gminnej [...] w miejscowości N. samochodem marki [...] typu [...] nr rej [...] pomimo znaku drogowego zakazu wjazdu. Podczas rozmowy z funkcjonariuszami Policji stwierdził, że ma problemy z poruszaniem się, co było zauważalne. Z informacji udzielonej przez funkcjonariuszy Policji wynika, że po pouczeniu o przepisach ruchu drogowego skarżący stwierdził, że "ma swoje lata" i problemy ze znajomością przepisów prawa. W związku z zaistniałą sytuacją Komenda Powiatowa Policji w Ś. złożyła wniosek do Prezydenta Miasta o skierowanie kierowcy na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ I instancji stwierdził, że z uwagi na zaistniałą sytuację należało skierować skarżącego na badania lekarskie, aby lekarz stwierdził, czy istnieją czy też nie przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami.
W odwołaniu od decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm. dalej "k.p.a.") przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że organ skupił się jedynie na kwestii naruszenia zasad ruchu drogowego pomijając fakt wystawienia za przednią szybą samochodu karty parkingowej dla osób niepełnosprawnych, która uprawnia do niestosowania się do niektórych zakazów ruchu drogowego.
Nadto wskazał, że posiadana grupa inwalidzka nie stanowi przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Do odwołania załączono zdjęcia dokumentujące miejsce postoju pojazdu wnosząc również o przesłuchanie córki odwołującego się, która była obecna na miejscu zdarzenia.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy w piśmie z 11 grudnia 2025 r. strona zaprzeczyła, że ma problemy z poruszaniem się wskazując, że może chodzić, ale niedaleko.
SKO decyzją z 10 grudnia 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta powołując się na przepisy art. 99 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że odwołanie okazało się nieuzasadnione, gdyż stan faktyczny w sprawie został prawidłowo wyjaśniony, a postępowanie dowodowe przeprowadzone w sposób właściwy. Organ wyjaśnił, że wydanie decyzji było uzasadnione ze względu na cel ustawy o kierujących pojazdami tj. aby uczestnicy ruchu drogowego posiadali predyspozycje zdrowotne do kierowania pojazdami i nie zagrażali swojemu życiu i zdrowiu, ani też pozostałych uczestników ruchu drogowego.
Jednocześnie zaznaczono, że dla wydania decyzji nie jest wymagane ustalenie, czy w istocie stan zdrowia stanowi o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Ocena bowiem stanu zdrowia strony należy do lekarza przeprowadzającego badanie, który stwierdza istnienie, bądź też brak przeciwwskazań istniejących po stronie odwołującego się do kierowania pojazdami. Skierowanie na badanie lekarskie ma zatem na celu potwierdzenie przez lekarza, że w obecnym stanie zdrowia strona nie będzie stwarzała niebezpieczeństwa w ruchu drogowym.
W skardze wniesionej do tut. Sądu, podobnie jak w odwołaniu, skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W replice na odpowiedź na skargę z 12 marca 2026 r. skarżący podtrzymał skargę. Wskazał, że to, iż ma stwierdzoną niepełnosprawność nie wpływa na możliwość prowadzenia przez niego pojazdów. Do pisma załączono wyjaśnienia Komendy Powiatowej Policji z 19 lutego 2026 r. z których wynika m.in. że obowiązująca uchwała Rady Gminy w S. dotycząca regulaminu kąpieliska nie zawiera zakazu parkowania lub wjazdu pojazdów mechanicznych, w związku z czym odstąpiono od skierowania wniosku o ukaranie do Sądu Rejonowego w Ś., z uwagi na to, że czyn nie zawierał znamion wykroczenia, a zatem zarzut dotyczący próby nałożenia niesłusznego mandatu uznano za zasadny.
Wraz z pismem z 20 lipca 2026 r. skarżący przedłożył orzeczenie lekarskie nr [...] r. z 24 lutego 2026 r. i orzeczenie psychologiczne nr [...] z 20 lutego 2026 r. potwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych skarżącego do kierowania pojazdami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanej w przedmiocie skierowania kierującego pojazdami na badanie lekarskie.
Zarzuty zarówno odwołania, jak i skargi dotyczyły nieprawidłowego, w ocenie skarżącego, ustalenia przez organy, stanu faktycznego w sprawie i zebrania oraz analizy materiału dowodowego.
W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja SKO, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta nie naruszają ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uzasadniałoby wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej do tut. Sądu decyzji stanowiły przepisy art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.
Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega z zastrzeżeniem ust. 4 (niemającego zastosowania w niniejszej sprawie, dotyczącego kierującego tramwajem), osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
W myśl natomiast art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia.
Cytowane powyżej przepisy pozwalają organowi na prewencyjne działanie nakierowane na zapobieżenie powstaniu potencjalnego zagrożenia drogowego. Organ, który wydaje uprawnienia do kierowania pojazdami ma bowiem obowiązek czuwania nad tym, aby osoby korzystające z tych uprawnień nie stanowiły zagrożenia dla innych uczestników ruchu drogowego i posiadały wymaganą sprawność psychofizyczną do kierowania pojazdami. Konieczne jest jednak zachowanie ostrożności, aby przepis ten nie skutkował nieuzasadnioną ingerencją w prawa jednostki. Poza literalną wykładnią zwrotu zawartego w przepisie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. "uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia", istotna jest interpretacja celowościowa tego przepisu, przyznająca kluczową rolę naczelnej zasadzie zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, gdyż bezpieczeństwo to zależy bezpośrednio od dyspozycji psychofizycznej kierowcy (por. wyrok NSA z 8 lipca 2026 r. II GSK 2378/25, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA").
W ocenie Sądu organy – wobec skierowanego przez Policję wniosku - słusznie stwierdziły, że u skarżącego jako kierowcy mogły występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości jego dalszego bezpiecznego udziału w ruchu drogowym. W przypadku skarżącego zachodziło bowiem duże prawdopodobieństwo istnienia przeciwwskazań zdrowotnych. Zasadnie zatem organy skierowały skarżącego na badania. Organy prawidłowo również uzasadniły wydane decyzje z odniesieniem do konkretnej sytuacji skarżącego i z powołaniem się na właściwą podstawę prawną. Wskazały przy tym na konieczność ochrony interesu społecznego, mając na względzie, co szczególnie istotne i o czym była mowa powyżej z odwołaniem do poglądu wyrażonego w orzecznictwie, cel ustawy o kierujących pojazdami.
Z ustalonego, w sposób prawidłowy przez organ, stanu faktycznego w sprawie wynika bowiem, że skarżący w dniu 1 lipca 2025 r. wjechał kamperem na plażę pomimo zakazu wjazdu, a w rozmowie z funkcjonariuszami Policji wskazał, że ma problemy z poruszaniem się, co było zauważalne i że "ma już swoje lata" (prawie [...] lat) oraz problemy ze znajomością przepisów prawa. Dla sądu jest oczywiste, że jeśli funkcjonariusze Policji w trakcie interwencji, kierując się własnym doświadczeniem, powzięli wątpliwości co do możliwości psychofizycznych skarżącego jako kierowcy, wątpliwości te wyjaśnić mogły jedynie badania lekarskie przeprowadzone przez uprawnionego lekarza.
Skarżący powoływał się wprawdzie na posiadaną kartę parkingową dla osoby z niepełnosprawnością, która może uprawniać zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2024 r. poz.1251 ze zm.) do niestosowania się do niektórych znaków w tym znaków zakazu. Należało jednak odróżnić dwie odrębne procedury – postępowanie w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, które opiera się na innych przesłankach, od postępowania mandatowego.
Organy, kierując skarżącego na badanie lekarskie, w związku z ustalonym stanem faktycznym, zasadnie działały zatem w celu wyjaśnienia uzasadnionych wątpliwości czy skarżący, deklarując w czasie interwencji policji problemy ze znajomością przepisów i zaawansowany wiek nie stwarza jako kierujący pojazdem, zagrożenia w ruchu drogowym dla siebie i uczestników ruchu. Oczywiście w kontrolowanej sprawie organy ani nie miały, ani nie mogły mieć, bez aktualnego badania lekarskiego skarżącego, pewności co do istnienia przeciwwskazań do kierowania przez skarżącego pojazdami. Kwestia ta bowiem została dopiero zweryfikowana w toku przeprowadzonych badań lekarskich w dniach: 20 lutego 2026 r. i 24 lutego 2026 r., co nastąpiło już po wydaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. decyzji przez organ II instancji. Przedłożenie wskazanych zaświadczeń przez skarżącego w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem Sąd poddał kontroli prawidłowość zaskarżonej decyzji, w tym stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania przez organ decyzji. W momencie natomiast wydawania obu decyzji organy nie dysponowały ani zaświadczeniem lekarskim, ani psychologicznym.
Doszło zatem do spełnienia przesłanki z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. tj. uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy pozwalającej na skierowanie strony na badania lekarskie. Wydane w sprawie decyzje w oparciu o przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. znalazły odzwierciedlenie w wiarygodnych źródłach, mogących nasuwać wątpliwości co do tego, czy skarżący może, przy swoim aktualnym stanie zdrowia, w sposób bezpieczny prowadzić pojazdy mechaniczne.
Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.