Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 17 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 92/25, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę D.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 16 grudnia 2024 r., w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył D.F., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej poprzez jej uwzględnienie i uchylenie decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także – w przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej – o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości, uzasadniając to trudną sytuacją życiową i finansową strony. Ponadto pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu kasacyjnie z urzędu, oświadczając, że nie zostały one uiszczone ani w całości, ani w części.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
- I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
- 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niezasadne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że organy administracji publicznej w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy wobec D.F. istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212; powoływanej dalej jako: u.k.p.), co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi;
- 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i brak powołania biegłego sądowego na etapie postępowania administracyjnego celem ustalenia, czy stan zdrowia D.F. świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, podczas gdy taka opinia biegłego powinna zostać sporządzona na etapie postępowania administracyjnego w związku z przedmiotem toczącego się postępowania, którego to uchybienia Sąd I instancji się nie dopatrzył, a co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi;
- 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nienależytej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sytuacji, w której opinia biegłego załączona do wniosku prokuratora o skierowanie skarżącego kasacyjnie na badania lekarskie, jako sporządzona na potrzeby prowadzonego przez prokuratora postępowania karnego, zawiera wyłącznie ocenę stanu zdrowia skarżącego kasacyjnie w kontekście jego udziału w postępowaniu karnym, nie zawierając żadnych ustaleń odnośnie stanu zdrowia uniemożliwiającego podejrzanemu prowadzenie pojazdów mechanicznych i nie może ona stanowić podstawy do skierowania ww. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi;
- 4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nienależytej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędne uznanie, że we wniosku prokuratora i załączonych do niego dokumentach znalazły się dane wskazujące na istnienie po stronie skarżącego kasacyjnie podstaw do skierowania go na badania lekarskie, podczas gdy z ww. dokumentów nie można wyprowadzić takich wniosków, gdyż sam fakt rozpoznania [...], jak również podejmowanie leczenia w poradni zdrowia psychicznego i psychologicznego nie jest wystarczającą przesłanką do skierowania skarżącego kasacyjnie na ww. badania, a potwierdzać może jedynie prawidłowe podejmowanie leczenia przez skarżącego kasacyjnie, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi;
- 5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów oraz braku wszechstronnej oceny materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że w sprawie zaistniały przesłanki wykazujące duże prawdopodobieństwo, że stan zdrowia D.F. świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami nie z uwagi na to, że cierpi na zaburzenia psychiczne, ale z uwagi na połączenie tego z zażywanymi przez skarżącego kasacyjnie środkami farmakologicznymi, podczas gdy oczywistym jest, że właściwe leczenie tego typu zaburzeń związane jest z koniecznością przyjmowania odpowiednich środków farmakologicznych (tzw. leków psychotropowych), co jednak może świadczyć jedynie o tym, że skarżący kasacyjnie podejmuje prawidłowe leczenie i brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia o przeciwwskazaniach do kierowania pojazdami, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi.
- II. prawa materialnego, tj.:
- 1. art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w okolicznościach sprawy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego kasacyjnie warunkującego przeprowadzenie badania lekarskiego, podczas gdy sam fakt [...] w połączeniu z przyjmowaniem leków przez skarżącego kasacyjnie nie może stanowić takich uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń, a jedynie świadczyć o prawidłowym leczeniu podejmowanym przez skarżącego kasacyjnie i braku istnienia ww. zastrzeżeń.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Z przywołanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona uzasadnionych podstaw, natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie, powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do analogicznych w istocie problemów prawnych w zbliżonych stanach faktycznych spraw (por. np. wyrok NSA z 25 czerwca 2026 r., sygn. akt II GSK 1180/23; wyrok NSA z 11 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 46/24; wyrok NSA z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 345/23 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych powyżej wyroków NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów przywołanych rozstrzygnięć.
Rozpatrywana skarga kasacyjna kwestionuje wyrok, w którym Sąd I instancji, kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie, stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi wniesionej na tę decyzję na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że organy nie naruszyły prawa materialnego, a wydane w sprawie decyzje o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie oparto na wiarygodnych źródłach, mogących nasuwać wątpliwości co do tego, czy skarżący może – przy swoim stanie zdrowia i prowadzonej terapii – w sposób bezpieczny prowadzić pojazdy mechaniczne, a zatem organy dokonały w niniejszej sprawie wszechstronnej i wnikliwej oceny zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego. Zdaniem WSA, niewadliwie przeprowadzone przez organy administracji ustalenia faktyczne uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie oraz zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p.
Analiza treści zarzutów i ich uzasadnienia wskazuje, że koncentrują się one na kluczowym w rozpoznawanej sprawie zagadnieniu prawidłowości oceny przez Sąd I instancji postępowania organów administracji pod kątem zebrania i analizy materiału dowodowego w zakresie skierowania skarżącego na badania lekarskie, a w konsekwencji na prawidłowości zastosowania prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., co – jak wskazano powyżej – uzasadnia ich łączne rozpoznanie.
Punktem wyjścia do oceny zasadności zgłoszonych zarzutów musi być zatem przypomnienie, że kwestionowane przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym decyzje znalazły swoje oparcie w art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia oraz w art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., na gruncie którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Oczywistym jest, że decyzja o skierowaniu na badanie osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie może wynikać z dowolnego przekonania organu o takiej konieczności, lecz z uzasadnionych (zwrot użyty zarówno w art. 75 ust. 1 pkt 5, jak i art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p.) oraz poważnych (art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.) zastrzeżeń do stanu zdrowia tej osoby.
Jak zauważono w piśmiennictwie, ustawodawca świadomie posłużył się zwrotami o charakterze niedookreślonym, pozwalając organom na dostosowywanie interpretacji do różnorodnych stanów faktycznych (por. Ł. Strzępek, Uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdem jako przesłanka skierowania jej na badania lekarskie, Przegląd Prawa Publicznego 2022, nr 9, s. 39). Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w stosowaniu omawianych przepisów organ nie może korzystać ze swobodnego uznania, lecz dokonywać musi interpretacji pojęć nieostrych, to zaś podlega ograniczeniom wynikającym z reguł wykładni, a także z zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Poza wykładnią literalną zwrotu "uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia", istotna jest interpretacja celowościowa, przyznająca kluczową rolę naczelnej zasadzie zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, gdyż bezpieczeństwo to zależy bezpośrednio od dyspozycji psychofizycznej kierowcy.
Tym samym przepisy art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. pozwalają organowi na prewencyjne działanie nakierowane na zapobieżenie powstaniu potencjalnego zagrożenia drogowego. Z drugiej jednak strony konieczne jest zachowanie ostrożności, aby przepis ten nie skutkował nieuzasadnioną ingerencją w prawa jednostki (vide: wyrok NSA z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1197/24). Podkreślenia zatem wymaga, że skierowanie kierującego do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia, w myśl art. 99 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, przy czym zastrzeżenia te muszą zostać uprawdopodobnione - powinny mieć swoje źródło w tego rodzaju informacjach o stanie zdrowia, z których z dużym prawdopodobieństwem wynika, że u kierowcy mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości jego dalszego bezpiecznego udziału w ruchu drogowym.
Nie ulega wątpliwości, że przesłanką skierowania na badania nie jest uzyskana w toku postępowania administracyjnego pewność co do istnienia takich przeciwwskazań, ta bowiem kwestia będzie dopiero weryfikowana w toku specjalistycznego badania, na które kierowca ma być skierowany (por. przykładowo wyroki NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1739/19, z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2528/20, z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt II GSK 1835/22). Ostateczne rozstrzygnięcie w tej materii powierzone zostało zatem uprawnionym lekarzom.
Dla prawidłowego zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami u danej osoby, powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji o skierowaniu na badania. Sformułowanie, że wątpliwości mają być uzasadnione oznacza, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach.
Podkreślić należy, że przyczyną, dla której na podstawie powyższych przepisów wydano w niniejszej sprawie decyzję o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie w związku z istnieniem zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia był fakt, iż z wydanej w toku postępowania karnego, prowadzonego przeciwko skarżącemu, opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej przez lekarzy psychiatrów wynika, że rozpoznano u niego [...], które w połączeniu z zażywanymi środkami farmakologicznymi mogą mieć wpływ na samopoczucie psychiczne, emocjonalne, bądź sprawność intelektualną skarżącego, a co z kolei mogłoby mieć przełożenie na spowodowanie niebezpiecznej sytuacji na drodze. W materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego znalazło się również przedłożone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie z dnia [...] 2024 r., sporządzone przez specjalistę psychiatrę, w którym jako rozpoznanie główne wskazano chorobę sklasyfikowaną w kodzie [...], natomiast jako rozpoznania współistniejące wymieniono: [...].
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji przyjął, że znajdujące się w materiale dowodowym zarówno opinia sądowo-psychiatryczna, jak i wystawione przez specjalistę psychiatrę zaświadczenie lekarskie, wraz z wynikającą z nich informacją o zażywanych lekach psychotropowych, stanowiły wiarygodne źródło istnienia ewentualnych zastrzeżeń zdrowotnych. Na szczególną uwagę zasługuje zaś fakt, że zarówno opinia sądowo-psychiatryczna, jak i przedłożone przez samego skarżącego zaświadczenie lekarskie, wyraźnie akcentują występowanie u badanego zdiagnozowanych już w przeszłości [...], których leczenie wspierano farmakoterapią.
Tym samym nieuzasadnione jest uproszczone twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że zdiagnozowana u niego choroba [...] pozostaje bez wpływu na zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych, bowiem jak wywiedziono powyżej – a na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji – organ wydając decyzję o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie uwzględnił całość, a nie wybiórcze informacje o jego stanie zdrowia. WSA w tym zakresie podkreślił, że to nie [...] sama w sobie stała się zasadniczym motywem przemawiającym za zasadnością wydanej decyzji, lecz [...] i [...] (czyli schorzenia stanowiące odrębne jednostki chorobowe), a także – co nie pozostaje bez wpływu na kierunek podjętych przez organ działań – zażywanie w związku ze zdiagnozowanymi chorobami środków farmakologicznych, których substancje psychoaktywne mogą wpływać na motorykę i stan psychofizyczny kierowcy, przyczyniając się do powstania zagrożenia w ruchu drogowym.
Za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, iż połączenie tych dwóch aspektów spowodowało po stronie organów administracji publicznej zaistnienie uzasadnionych obaw co do zdolności percepcyjnych skarżącego. Nie jest zatem prawidłowe stanowisko prezentowane przez stronę, iż skierowanie na badanie lekarskie nastąpiło w jej przypadku wyłącznie w wyniku zdiagnozowanej [...].
W tym miejscu trzeba zauważyć – w odniesieniu do zarzutu sformułowanego w punkcie I.3 petitum skargi kasacyjnej, koncentrującego się na tym, iż załączona do wniosku prokuratora opinia sądowo-psychiatryczna została sporządzona na potrzeby postępowania karnego, a więc zawiera wyłącznie ocenę stanu zdrowia skarżącego w kontekście jego udziału w postępowaniu karnym – że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, iż opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona dla potrzeb postępowania karnego, może stanowić podstawę dla uznania zaistnienia poważnych i uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy, a tym samym dla wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie (por. stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1170/19, z 21 września 2021 r. sygn. akt II GSK 747/21). W zaskarżonej decyzji organ prawidłowo wyjaśnił, z jakich przyczyn przedłożona opinia może zostać uznana za uzasadniającą powzięcie uzasadnionych i poważnych wątpliwości.
Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada oficjalności wymaga zaś, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Szeroka formuła postępowania dowodowego wyklucza więc – co trzeba podkreślić w korespondencji do zarzutu sformułowanego w punkcie I.2 petitum skargi kasacyjnej i zarazem w opozycji do stanowiska strony skarżącej o konieczności powołania biegłego w toku postępowania administracyjnego – stosowanie formalnej teorii dowodowej, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie za pomocą określonego środka dowodowego, a mianowicie – jak twierdziła strona – opinii sporządzonej przez biegłego sądowego powołanego na etapie postępowania administracyjnego, celem ustalenia czy stan zdrowia skarżącego kasacyjnie świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami.
Tym bardziej stanowisko to pozostaje nieusprawiedliwione, jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie jest jednoznaczna z pozbawieniem uprawnień do kierowania pojazdami i nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Jest ona zatem niezależna od badania lekarskiego (następczego w stosunku do wydawanej decyzji kierującej na nie), w tym zakresie, w jakim organ nie musi wykazać istnienia przeciwskazań medycznych do prowadzenia pojazdów, a zatem nie jest tu niezbędne zajęcie stanowiska przez biegłego sądowego. Ustawodawca posłużył się bowiem innym pojęciem normatywnym – uzasadnionych wątpliwości. Skierowanie na badania lekarskie powinno więc nastąpić, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, a więc gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie.
Za utrwalony w orzecznictwie uznać należy pogląd, zgodnie z którym wątpliwości organu co do stanu zdrowia kierowcy muszą dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a które to wątpliwości w niniejszej sprawie wystąpiły i były podstawą do wydania przedmiotowej decyzji. Należy w tym kontekście podkreślić, iż nie jest konieczne uzyskanie przez organ pewności co do istnienia po stronie kierowcy przeciwwskazań zdrowotnych, bowiem kwestia zdolności do prowadzenia przez niego pojazdu będzie dopiero weryfikowana w toku specjalistycznego badania, na które ma być on skierowany, co trafnie podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 18 maja 2020 r., sygn. I OSK 514/19; z 26 maja 2020 r., sygn. I OSK 1739/19; z 5 października 2018 r., sygn. I OSK 2741/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O stwierdzeniu lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami decyduje zatem uprawniony lekarz, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie.
Co trzeba podkreślić, przedmiotem niniejszego postępowania było samo skierowanie kierowcy na badanie lekarskie, po przeprowadzeniu którego lekarz orzecznik rozstrzygnie czy w jego przypadku występują przeciwskazania zdrowotne do dalszego posiadania uprawnień do kierowania pojazdami. Jak wywiedziono powyżej, decyzja wydana w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie nie oznacza zatem automatycznego cofnięcia posiadanych uprawnień, co z kolei uzasadnia brak konieczności powołania przez organy biegłego sądowego na tym etapie postępowania administracyjnego.
Natomiast zgromadzona w materiale dowodowym opinia sądowo-psychiatryczna, której przydatności nie sposób jest podważać na tej tylko podstawie, że została sporządzona na potrzeby prowadzonego postępowania karnego, daje wystarczającą podstawę do uznania, że stan zdrowia skarżącego będącego kierowcą może wymagać skontrolowania z uwagi na zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co przekłada się bezpośrednio na ochronę zdrowia i życia ludzkiego wszystkich uczestników ruchu drogowego. Zależy ono bezpośrednio od dyspozycji psychofizycznej kierowcy. Podtrzymując ugruntowaną w tej materii linię orzeczniczą sądów administracyjnych, NSA podkreśla, że zagrożenie powodować może nie tylko prowadzenie pojazdu w sposób sprzeczny z przepisami ruchu drogowego, w stanie odurzenia czy nadmiernego zmęczenia, ale również przez osoby, których stan zdrowia, motoryka, aktywność ruchowa czy zdolności psychiczne doznają ograniczeń.
W ocenie NSA, Sąd I instancji, uwzględniwszy okoliczności badanej sprawy zasadnie przyjął, że całość zgromadzonego materiału dowodowego stanowiła dla organów administracji publicznej wystarczający sygnał o istnieniu uzasadnionych - w rozumieniu ustawy o kierujących pojazdami - zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego, które warunkują potrzebę weryfikacji jego predyspozycji zdrowotnych do kierowania pojazdami. Aby rozstrzygnąć kwestię istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami konieczne stało się skierowanie skarżącego kasacyjnie na badania lekarskie, które to stanowisko prawidłowo zaakceptował Sąd I instancji, oddalając skargę na przedmiotową decyzję.
Na tle poczynionych powyżej wywodów za niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nienależytą, dowolną, a także niewszechstronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego.
Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącego kasacyjnie sprowadzają się zaś w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone przez organy zgodnie ze standardami procedury administracyjnej.
Rozważania przedstawione w pierwszej części niniejszego uzasadnienia w całej rozciągłości odnoszą się zatem również do skonstruowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w okolicznościach sprawy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego kasacyjnie, warunkujące przeprowadzenie badania lekarskiego kierowcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno poczynione ustalenia faktyczne, jak i zastosowana w wyniku ich dokonania podstawa materialna nie budzą wątpliwości na tle zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tym samym WSA, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów prawa materialnego, które należałoby odczytywać w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Odnosząc się zaś do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że orzekanie w tym przedmiocie należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Z tego powodu nie zawarto w sentencji rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii.