Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 1258/14

Uzasadnienie

1. 1. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18 stycznia 2017 r. A. M. (dalej: skarżący) złożył pisemny wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Tomasza Kolanowskiego w sprawie ze skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2013 r., I SA/Łd 354/11 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (dalej: Dyrektor IS) z dnia 10 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika. Wyrok (podobnie jak inne cytowane orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. W uzasadnieniu skarżący podał, że Sędzia NSA Tomasz Kolanowski w dniu 5 grudnia 2006 r. brał udział w wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 519/06, którym oddalono skargę H. N.i S. N. na decyzję Dyrektora IS z dnia 21 kwietnia 2006 r. o nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r.
2. 2. W dniu 18 stycznia 2017 r. sędzia NSA Tomasz Kolanowski złożył pisemne oświadczenie, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej; p.p.s.a.) wyłączające go od rozpoznania sprawy oraz, że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 p.p.s.a.).
3. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4. 3.1. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Żadna z podniesionych przez skarżącego okoliczności nie uzasadnia wyłączenia sędziego NSA Tomasza Kolanowskiego.
5. 3.2. Podkreślić należy, że Instytucja wyłączenia sędziego zarówno na wniosek, jak i z mocy prawa jest gwarancją procesową mającą zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli związków z rozpoznawaną sprawą. Sedno przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do wyeliminowania przyczyn, które mogą wzbudzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).

Z kolei przepis art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

1. 3.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie w stosunku do sędziego NSA Tomasza Kolanowskiego brak jest podstaw do wyłączenia z mocy ustawy. Również podniesione przez skarżącego argumenty mające przemawiać za wyłączeniem sędziego od orzekania w jego sprawie, nie uzasadniają wyłączenia z mocy art. 19 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że wyłączenie na podstawie tego przepisu powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., II OZ 40/15).

1. 3.4. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie podał okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia sędziego Tomasza Kolanowskiego, co uzasadniało negatywne rozpatrzenie wniosku o jego wyłączenie od orzekania w rozpatrywanej sprawie. Nie wykazał również, aby pomiędzy nim a sędzią, o wyłączenie którego wnosi, istniał jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość jego bezstronność przy orzekaniu. Nie podał żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanki wyłączenia sędziego nie stanowi orzekanie przez tego sędziego w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2006 r., I SA/Gd 519/06. Przesłanka taka zachodziłaby tylko wtedy, gdy sędzia orzekał w obu porównywanych sprawach o tożsamych granicach podmiotowych, przedmiotowych i tym samym brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku. W rozpoznawanej sprawie z sytuacją taką nie mamy do czynienia, bowiem wyrok, na który powołuje się skarżący nie dotyczył jego osoby. Skarżący, choć może nie zgadzać się z argumentacją zaprezentowaną przez WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 519/06, to jednak nie może li tylko na tej podstawie wnioskować o wyłączenie sędziego w swojej sprawie. Stąd, stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie sędziego jest niezasadny.

1. 3.5. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.