Uzasadnienie
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 20 maja 2016 r. A. M. wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA Jana Rudowskiego. W tym samym dniu sędzia NSA Jan Rudowski złożył oświadczenie, że w stosunku do sprawy, ani do stron nie zachodzą po jego stronie okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny wniosek ten oddalił wskazując, że nie zachodzą przesłanki bezwzględne i względne do wyłączenia sędziego.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 14 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1258/14, Skarżący wniósł o rozpatrzenie zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wniosku z dnia 20 maja 2016 r. o wyłączenie sędziego NSA Jana Rudowskiego. Podniósł, że postanowienie z dnia 25 maja 2016 r., którym oddalono ten wniosek, zapadło z naruszeniem prawa Skarżącego do uzasadnienia swojego wniosku. Skarżący zauważył, że sędzia NSA Jan Rudowski orzekając w sprawach o sygn. akt: II FSK 1257/09, II FSK 1258/09, II FSK 2060/10, zajmował wiążące stanowisko w sprawie decyzji z dnia 10 listopada 2005 r. o zabezpieczeniu na majątku Skarżącego i jego żony J. M., co zdaniem Skarżącego może skutkować nieważnością wydanego rozstrzygnięcia oraz koniecznością wznowienia postępowania w trybie art. 271 pkt 1 p.p.s.a. W związku z powyższym Skarżący złożył kolejny pisemny wniosek o wyłączenie sędziego NSA Jana Rudowskiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek podlega odrzuceniu.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno na wniosek, jak i z mocy prawa jest gwarancją procesową mającą zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli związków z rozpoznawaną sprawą. Istota przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do wyeliminowania przyczyn, które mogą wzbudzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).
Przepis art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Zgodnie natomiast z art. 22 § 4 p.p.s.a. ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym. Należy zauważyć, iż art. 22 § 4 p.p.s.a. należy rozpatrywać w powiązaniu z art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a., co oznacza, że przez okoliczności wskazane w art. 22 § 4 p.p.s.a. należy rozumieć zdarzenia, które mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. W rozpatrywanej sprawie, Skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie sędziego NSA Jana Rudowskiego, uzasadniając, że sędzia ten orzekał w sprawach o sygn. akt: II FSK 1257/09, II FSK 1258/09, II FSK 2060/10, i tym samym wyraził wiążące stanowisko w sprawie decyzji z dnia 10 listopada 2005 r. o zabezpieczeniu na majątku Skarżącego i jego żony J. M. Uzasadniając natomiast pierwszy wniosek, podniósł, iż sędzia NSA Jan Rudowski przed objęciem funkcji sędziego NSA uczestniczył w rozstrzyganiu spraw dotyczących opodatkowania akcji Banku [...].
Podkreślić należy, że w dniu 20 maja 2016r. sędzia NSA Jan Rudowski złożył oświadczenie w którym stwierdził, że ani w stosunku do rozpatrywanej sprawy ani w stosunku do stron nie zachodzą po jego stronie żadne okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 oraz art. 19 p.p.s.a. Z przywołanych przez Skarżącego sygnatur akt wynika, że przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie II FSK 1257/09 - było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, w sprawie II FSK 1258/09 - postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie odwołania od decyzji, a w sprawie II FSK 2060/10 - postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 22 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem żadnej z tych spraw nie była decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego L. z dnia 10 listopada 2005 r. o zabezpieczeniu należności pieniężnej z tytułu przewidywanej zaległości w podatku.
Brak jest zatem przesłanki powodującej wyłączenie sędziego NSA Jana Rudowskiego z mocy prawa na podstawie art. 18 § 1 p.p.s.a., w tym w szczególności określonych w ppkt 6) i 6a). Uwzględniając wobec tego treść oświadczenia sędziego NSA Jana Rudowskiego uznać należy, że zdarzenia przywołane w obu wnioskach należy rozpatrywać w kontekście art. 19 p.p.s.a., tj. okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, co oznacza, że kwestia ta została już merytorycznie rozstrzygnięta postanowieniem NSA z 25 maja 2016 r. W rezultacie należy uznać, że Skarżący złożył drugi z kolei wniosek, który został oparty na tych samych okolicznościach, a tym samym zaistniała przesłanka do jego odrzucenia.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 1 i § 4 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.