Stanowisko Wnioskodawcy
Ad. 1)
Zdaniem Wnioskodawcy, Wnioskodawca_X. nie będzie płatnikiem podatku u źródła w Polsce z tytułu wypłaty pożytków z papierów wartościowych wyemitowanych przez państwa inne niż Polska, wniesionych tytułem zabezpieczenia.
Zgodnie z art. 3 Ustawy CIT, podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Natomiast, jeżeli podatnicy nie mają na terytorium Polski siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Polski.
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 1) Ustawy CIT, podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Polski, przez podatników nieposiadających rezydencji podatkowej w Polsce, odsetek wynosi 20% przychodów. Wskazane przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Polska. Zgodnie z art. 26 ust. 1 Ustawy CIT, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką u mową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji.
Wyjątek od powyższej zasady stanowi wypłata pożytków z papierów wartościowych zapisanych na rachunkach zbiorczych wypłacanych na rzecz uprawnionego, którego tożsamość nie została ujawniona, a także wypłata pożytków z papierów wartościowych zapisanych na rachunkach zbiorczych oraz na rachunkach papierów wartościowych - wówczas płatnikiem jest podmiot prowadzący takie rachunki.
Z powyższego wynika, iż wskazane regulacje Ustawy CIT zawierają dwie podstawowe zasady dotyczące podatników o nieograniczonym i ograniczonym obowiązku podatkowym w Polsce. Pierwsza z nich określa, iż opodatkowaniu w Polsce podlegają osoby prawne będące polskimi rezydentami podatkowymi (tj. mające siedzibę lub zarząd na terytorium Polski), bez względu na miejsce osiągania przychodów, czyli bez względu na położenie źródła przychodów. W takim przypadku, opodatkowanie w Polsce obejmuje całość dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy). Druga z zasad stanowi natomiast, iż podatnicy niebędący polskimi rezydentami podatkowymi (tj. niemający siedziby lub zarządu w Polsce) podlegają opodatkowaniu w Polsce jedynie w odniesieniu do dochodów mających swoje źródło w Polsce i to pod warunkiem, że właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie stanowi inaczej.
Z powołanego wyżej art. 26 Ustawy CIT wynika, że płatnikiem na gruncie polskiej Ustawy CIT, co do zasady, jest podmiot wypłacający należność na rzecz nierezydenta, czyli dłużnik, którym w przypadku papierów wartościowych jest ich emitent. Natomiast, aby na dłużnika nałożyć obowiązek pobrania podatku od odsetek płaconych do nierezydenta, zgodnie z Ustawą CIT, musi zostać spełniony podstawowy warunek, czyli odsetki muszą zostać uzyskane na terytorium Polski (Polska musi zostać uznana za państwo źródła odsetek).
Zatem, kluczowe znaczenie dla stwierdzenia, czy na Wnioskodawcy ciążyć będą obowiązki płatnika w odniesieniu do pożytków uzyskiwanych przez nierezydentów z papierów wartościowych wyemitowanych przez państwa inne, niż Polska, które zostały złożone do Wnioskodawca_X. tytułem zabezpieczenia, ma rozstrzygnięcie, co oznacza, że dochody są uzyskane na terytorium Polski. Przepisy Ustawy CIT nie zawierają bezpośredniej odpowiedzi na powyższe pytanie, w szczególności w odniesieniu o odsetek wypłacanych z tytułu wyemitowanych papierów wartościowych. Opierając się natomiast na poglądach wyrażanych w orzecznictwie przyjmuje się, że źródło dochodu powstaje w państwie, w którym dłużnik spełnił swoje zobowiązanie względem wierzyciela (przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2045/10).
Ponadto w piśmie z dnia 24 lipca 2001 r. Minister Finansów (Departament Podatków Bezpośrednich) stwierdził, że:
„państwo, na terytorium którego znajduje się źródło uzyskiwania przychodów, ma suwerenne prawo do opodatkowania podmiotów niebędących jej rezydentami podatkowymi w zakresie dochodów uzyskiwanych z takiego źródła. Jest to zasada ograniczonego obowiązku podatkowego. O źródle dochodów położonych w Polsce można więc mówić wtedy, gdy takie źródło dochodów trwale związane jest z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy źródłem dochodów są polscy rezydenci eksploatujący rzeczy lub dobra niematerialne należące do innych podmiotów."
Również w piśmiennictwie (H. Hamaekers, K. Holmes, J. Głuchowski, T. Kardach, W. Nykiel „Wprowadzenie do międzynarodowego prawa podatkowego") można znaleźć poglądy zgodnie z którymi:
„opodatkowaniu w danym państwie podlega dochód lub kapitał osiągnięty przez nierezydentów, jeżeli jego źródło lub miejsce położenia (situs) znajduje się w tym państwie. [...] źródło dochodu z tytułu odsetek znajduje się tam, gdzie jest miejsce rezydencji dłużnika".
Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 6 Modelowej Konwencji, odsetki powstają w danym państwie, jeżeli płatnikiem tych odsetek jest osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym państwie. Dodatkowo, uważa się, że odsetki powstają w danym państwie, jeżeli osoba wypłacająca odsetki posiada w tym państwie zakład lub stałą placówkę. Wskazany przepis uzależnia zatem miejsce źródła przychodu w postaci odsetek od siedziby podmiotu będącego płatnikiem, czyli podmiotu wypłacającego odsetki.
Z powyższego wynika, że, aby w Polsce powstał obowiązek zapłaty podatku u źródła z tytułu odsetek od obligacji, odsetki te muszą powstać w Polsce, a więc emitent papierów wartościowych (dłużnik z tytułu wypłaty odsetek) musi mieć w Polsce miejsce zamieszkania lub siedzibę.
W konsekwencji, w przypadku obligacji wyemitowanych przez podmiot niebędący polskim rezydentem podatkowym, źródło dochodów z tytułu tych obligacji nie znajduje się w Polsce, zatem takie odsetki uzyskiwane przez nierezydentów nie mogą zostać opodatkowane w Polsce. Nie powstanie zatem również obowiązek poboru podatku u źródła w Polsce, co oznacza, że Wnioskodawca_X. na gruncie polskiej Ustawy CIT, nie będzie miał obowiązku pobrania podatku i nie będzie mógł zostać uznany za płatnika podatku u źródła z tytułu wypłaty do nierezydentów odsetek od obligacji wniesionych tytułem zabezpieczenia.
Również w przypadku wypłaty odsetek od obligacji wniesionych tytułem zabezpieczenia przez uczestnika będącego polskim rezydentem podatkowym, z uwagi na fakt, że źródło przychodu nie będzie znajdowało się w Polsce, a ponadto przepis nakazuje pobór podatku u źródła tylko w przypadku wypłaty odsetek do nierezydentów, Wnioskodawca_X. nie będzie miał obowiązku pobrania takiego podatku w Polsce. Uzyskane przez polskiego uczestnika przychody będą, co do zasady, opodatkowane w Polsce na zasadach ogólnych z uwzględnieniem ewentualnie odmiennych postanowień wynikających z umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
Powyższe potwierdzają także poszczególne umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawarte przez Polskę z państwami - emitentami papierów wartościowych, które będą wnoszone tytułem zabezpieczenia:
(a) Umowa z Austrią art. 11 ust. 6: uważa się, że odsetki powstają w danym państwie, jeżeli płatnikiem jest osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym państwie.
(b) Umowa z Finlandią art. 11 ust. 7: odsetki powstają w danym państwie, jeżeli osoba je wypłacająca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym państwie.
(c) Umowa z Francją art. 11 ust. 4: odsetki pochodzą z danego państwa, jeżeli dłużnikiem jest samo państwo lub osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym państwie.
(d) Umowa z Holandią art. 11 ust. 7: odsetki powstają w danym państwie, jeżeli płatnikiem jest osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym państwie.
(e) Umowa z Niemcami art. 11 ust. 6: uważa się,że odsetki powstają w danym państwie, jeżeli płatnikiem jest osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym państwie.
Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na fakt, że źródło przychodu nie będzie znajdowało się w Polsce, Wnioskodawca_X. nie będzie miał obowiązku pobrania podatku u źródła w Polsce z tytułu wypłaty pożytków z papierów wartościowych wyemitowanych przez państwa inne niż Polska.
Ad. 2)
Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku zainwestowania środków pieniężnych wniesionych tytułem zabezpieczenia w zakup obligacji skarbowych wyemitowanych przez podmiot z siedzibą w innym państwie, niż Polska, Wnioskodawca_X. nie będzie płatnikiem podatku u źródła w Polsce z tytułu wypłaty pożytków na rzecz uczestników.
W przypadku środków pieniężnych wyrażonych w walucie euro wnoszonych tytułem zabezpieczenia, Wnioskodawca_X. będzie dysponować tymi środkami przekazując je na rachunki bankowe prowadzone w bankach komercyjnych dla Wnioskodawca_X. lub Wnioskodawca, inwestując je w walutowe lokaty terminowe oraz w polskie euroobligacje emitowane przez Skarb Państwa lub zagraniczne obligacje skarbowe. Inwestując środki pieniężne Wnioskodawca_X. będzie działać za pośrednictwem Wnioskodawca.
Z tytułu inwestycji środków pieniężnych powstawać będzie przychód w postaci odsetek. Przychód ten będzie przekazywany uczestnikom, którzy wnieśli określone środki pieniężne tytułem zabezpieczenia. Podmiotem zobowiązanym do wypłaty przychodu uczestnikom będzie Wnioskodawca_X., natomiast na podstawie umowy o zarządzanie aktywami Wnioskodawca technicznie wykonywać będzie czynności związane z zarządzaniem środkami pieniężnymi na rzecz Wnioskodawca_X.. W oparciu o umowy z uczestnikami, środki pieniężne będą wpłacane przez uczestników na rachunek Wnioskodawca prowadzony w NBP i z tego rachunku będą im wypłacane również przychody. Inwestorem środków pieniężnych będzie Wnioskodawca_X., jednakże nie można uznać, iż Wnioskodawca będzie jednocześnie właścicielem tych środków. W przypadku wypłaty pożytków z wniesionych środków pieniężnych na rzecz uczestników, Wnioskodawca_X. będzie zobowiązany do rozliczenia się z tych środków, a także z przychodów uzyskanych z tytułu ich inwestowania.
Podobnie jak w przypadku wniesienia tytułem zabezpieczenia zagranicznych obligacji skarbowych, w przypadku inwestycji środków pieniężnych w zakup obligacji skarbowych wyemitowanych przez podmiot z siedzibą w innym państwie, niż Polska, źródło uzyskanego dochodu nie będzie znajdowało się w Polsce. Tym samym, w przypadku, gdy uprawniony do odsetek - bénéficial owner nie będzie polskim rezydentem podatkowym, to należy uznać, że wypłacane odsetki nie powinny podlegać opodatkowaniu w Polsce. W konsekwencji, Wnioskodawca_X. nie będzie miał obowiązku poboru podatku u źródła z tytułu wypłaty takich pożytków. Natomiast w przypadku wypłaty odsetek na rzecz polskiego rezydenta podatkowego, otrzymane przez niego przysporzenie będzie podlegać, co do zasady, opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych z uwzględnieniem umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawartej pomiędzy państwem rezydencji podatkowej właściciela odsetek (Polską) a państwem emisji obligacji. Ewentualny obowiązek poboru podatku u źródła będzie spoczywał na podmiocie dokonującym wypłaty w państwie źródła przychodu - państwie emisji obligacji.
Mając na uwadze powyższe, jak również wnioski zawarte w uzasadnieniu do stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1), w przypadku pożytków uzyskanych z inwestowania środków pieniężnych wniesionych tytułem zabezpieczenia w obligacje wyemitowane przez podmiot z siedzibą w innym państwie, niż Polska, źródło dochodów z tytułu tych pożytków nie znajduje się w Polsce, zatem takie pożytki uzyskiwane przez nierezydentów nie mogą zostać opodatkowane w Polsce. Nie powstanie również obowiązek poboru podatku u źródła w Polsce, co oznacza, że Wnioskodawca_X. na gruncie polskiej Ustawy CIT, nie będzie miał obowiązku pobrania podatku i nie będzie mógł zostać uznany za płatnika podatku u źródła z tytułu wypłaty do nierezydentów pożytków z inwestowania środków pieniężnych w obligacje.
Również w przypadku wypłaty przychodów z inwestowania środków pieniężnych w obligacje skarbowego wyemitowane przez inne niż Polska państwa, wniesionych tytułem zabezpieczenia przez uczestnika będącego polskim rezydentem podatkowym, z uwagi na fakt, że źródło przychodu nie będzie znajdowało się w Polsce, a ponadto przepis nakazuje pobór podatku u źródła tylko w stosunku do nierezydentów, Wnioskodawca_X. nie będzie miał obowiązku pobrania takiego podatku w Polsce. Uzyskane przez polskiego uczestnika przychody będą, co do zasady, opodatkowane w Polsce na zasadach ogólnych z uwzględnieniem ewentualnie odmiennych postanowień wynikających z umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.