Spis treści ustawy
Art. 6 ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Aktualne brzmienie
Art. 6.Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)rolniku – rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia;
a)ukończyła 16 lat,
b)pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c)stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy;
2a)pomocniku rolnika – rozumie się osobę pełnoletnią, z którą rolnik zawarł umowę o pomocy przy zbiorach, o której mowa w art. 91a;
3)działalności rolniczej – rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej;
4)gospodarstwie rolnym – rozumie się każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej;
5)dziale specjalnym – rozumie się dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w załączniku do ustawy;
6)przepisach emerytalnych – rozumie się przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674 oraz z 2025 r. poz. 718, 769 i 1159);
7)emeryturze podstawowej – rozumie się kwotę równą 90 % najniższej emerytury określonej w przepisach emerytalnych;
8)wskaźniku wymiaru – rozumie się ustaloną dla określonego świadczenia lub określonej części świadczenia liczbę, wyrażającą stały stosunek tego świadczenia (tej części świadczenia) do emerytury podstawowej, z zaokrągleniem do drugiego miejsca po przecinku; wskaźnik wymiaru służy do obliczania wysokości świadczenia lub jego części w myśl art. 48;
9) (uchylony)
10)emeryturze lub rencie z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin – rozumie się odpowiednie świadczenie, przyznane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie ustaw powołanych w art. 99 i 122 albo innych przepisów regulujących świadczenia emerytalno-rentowe dla rolników;
10a)emeryturze lub rencie rolniczej z ubezpieczenia – rozumie się emeryturę lub rentę inwalidzką z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz emeryturę rolniczą lub rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy;
10b)emeryturze lub rencie z ubezpieczenia – rozumie się emeryturę lub rentę rolniczą z ubezpieczenia, rentę rolniczą szkoleniową i rentę rodzinną;
10c)ustalonym prawie do emerytury lub renty – rozumie się ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, albo ustalone prawo do emerytury pomostowej na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych lub do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych na podstawie przepisów o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, a także ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, przyznanego na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej oraz do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1577);
11)ubezpieczeniu emerytalno-rentowym – rozumie się ubezpieczenie emerytalno-rentowe określone w ustawie;
11a)stwierdzeniu niezdolności do samodzielnej egzystencji – rozumie się przez to zaliczenie do pierwszej grupy inwalidów ;
12)innym ubezpieczeniu społecznym – rozumie się obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych lub zaopatrzenie emerytalne określone w odrębnych przepisach;
13)osobie podlegającej innemu ubezpieczeniu społecznemu – rozumie się osobę podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych lub objętą przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym;
13a)świadczeniach z ubezpieczeń społecznych – rozumie się zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne, do których przysługuje prawo z tytułu ubezpieczenia chorobowego na podstawie przepisów o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa;
13b)należnościach z tytułu składek – rozumie się składki, należne od nich odsetki i koszty upomnienia;
14)okresach podlegania określonemu ubezpieczeniu społecznemu – rozumie się tylko takie okresy, za które opłacono przewidziane w odpowiednich przepisach składki na to ubezpieczenie, chyba że w myśl tych przepisów nie istniał obowiązek opłacania składek;
15)wójcie – rozumie się także burmistrza lub prezydenta miasta;
16)ubezpieczeniu zdrowotnym – rozumie się ubezpieczenie określone w odrębnych przepisach.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 18.12.2025. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Ważne pojęcia
Ten przepis definiuje: rolniku, domowniku, pomocniku rolnika, działalności rolniczej, gospodarstwie rolnym, dziale specjalnym, przepisach emerytalnych, emeryturze podstawowej, wskaźniku wymiaru, emeryturze lub rencie z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emeryturze, rencie z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emeryturze lub rencie rolniczej z ubezpieczenia, rencie rolniczej z ubezpieczenia, emeryturze lub rencie z ubezpieczenia, rencie z ubezpieczenia, ustalonym prawie do emerytury lub renty, ustalonym prawie do emerytury, renty, ubezpieczeniu emerytalno-rentowym, stwierdzeniu niezdolności do samodzielnej egzystencji, innym ubezpieczeniu społecznym, osobie podlegającej innemu ubezpieczeniu społecznemu, świadczeniach z ubezpieczeń społecznych, należnościach z tytułu składek, okresach podlegania określonemu ubezpieczeniu społecznemu, wójcie, ubezpieczeniu zdrowotnym
Powiązane przepisy
- art. 1 ust. 1 definicjaUbezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem”, obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników oraz pomocników rolnika, którzy:
- art. 91a odesłaniePrzez umowę o pomocy przy zbiorach pomocnik rolnika zobowiązuje się do świadczenia pomocy przy zbiorach produktów rolnych należących do sektora, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. f, i oraz n rozporządzenia Parlamentu Eu…
- art. 48 odesłanieWysokość świadczenia lub jego określonej części ustala się za pomocą wskaźnika wymiaru, jeżeli przewiduje to ustawa lub jeżeli wysokość ta pozostaje w stałym stosunku do wysokości emerytury podstawowej, a świadczenie nie…
- art. 92–99 odesłanie
- art. 122 odesłanieTraci moc ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. poz. 133 i 190 oraz z 1990 r. poz. 90 i 198).
Orzeczenia i interpretacje 1482
Powołują ten przepis: 1094 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 388 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 28 września 2026 r., VIII Ua 37/26
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 25 września 2026 r., VIII U 518/26
- Wyrok NSA z 1 września 2026 r., III OSK 851/26
- Wyrok SO w Kaliszu z 20 maja 2026 r., V U 1245/25
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 18 maja 2026 r., VIII U 4152/25
- Wyrok SR dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z 5 marca 2026 r., IV U 1097/25
- Wyrok SA w Poznaniu z 11 lutego 2026 r., III AUa 77/24
- Wyrok SA w Poznaniu z 11 lutego 2026 r., III AUa 987/25
- Uzasadnienie SO w Łodzi z 22 stycznia 2026 r., VIII U 1155/25
- Wyrok SA w Lublinie z 17 grudnia 2025 r., III AUa 752/25
Wszystkie (1482) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
10 brzmień, obecne od 1.03.2023
… 1674 oraz z 2025 r. poz. 718, 769 i 1159);
7) emeryturze podstawowej -– rozumie się kwotę 882,56 zł miesięcznie, która podlega waloryzacji zgodnie z przepisami ustawyrówną 90 % najniższej emerytury określonej w przepisach emerytalnych;
8) wskaźniku wymiaru – rozumie się ustaloną dla określonego …
… i rentę rodzinną;
10c) ustalonym prawie do emerytury lub renty -–rozumie się ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia … lub świadczenia przedemerytalnego, przyznanego na podstawieprzepisówustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyświadczeniach przedemerytalnych, oraz świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej oraz do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1577);
11) ubezpieczeniu emerytalno-rentowym – rozumie się ubezpieczenie …
… rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy;
2a) pomocniku rolnika – rozumie się osobę pełnoletnią, z którą rolnik zawarł umowę o pomocy przy zbiorach, o której mowa w art. 91a;
3) działalności rolniczej – rozumie się działalność w zakresie …
… niezdolności do pracy;
10b) emeryturze lub rencie z ubezpieczenia -– rozumie się emeryturę lub rentę rolniczą z ubezpieczenia, częściową emeryturę rolniczą, rentę rolniczą szkoleniową i rentę rodzinną;
10c) ustalonym prawie do …
… poz. 718, 769 i 1159);
7) emeryturze podstawowej - rozumie się kwotę miesięcznej najniższej emerytury882,56 zł miesięcznie, określoną w przepisach emerytalnych,która podlega waloryzacji zgodnie z przepisami ustawy;
8) wskaźniku wymiaru – rozumie się ustaloną dla określonego …
… - rozumie się emeryturę lub rentę rolniczą z ubezpieczenia, częściową emeryturę rolniczą, rentę rolniczą szkoleniową i rentę rodzinną,;
10c) ustalonym prawie do emerytury lub renty - rozumie się ustalone …
… emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, albo ustalone prawo do emerytury pomostowej na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych lub do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych na podstawie przepisów o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, a także ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, przyznanego na podstawie przepisów o zatrudnieniupromocji zatrudnienia i przeciwdziałaniu bezrobociuinstytucjach rynku pracy, oraz świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej,;
11) ubezpieczeniu emerytalno-rentowym – rozumie się ubezpieczenie …
Art. 6. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) [brzmienie nieustalone]
1) rolniku – rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia;
2) domowniku – rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
a) … związana z rolnikiem stosunkiem pracy;
3) działalności rolniczej-– rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej, pszczelars …
Odsyłają tu 12
- ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 38 pkt 4 do art. 6 pkt 2 lit. a, art. 6 pkt 2 lit. b
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 80 ust. 1a do art. 6 pkt 5
- ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 80 ust. 4 do art. 6 pkt 2
- rozporządzenie w sprawie składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników, ich domowników oraz osób pobierających emeryturę lub rentę rolniczą § 2 pkt 3 do art. 6 pkt 5
- ustawa o ochronie granicy państwowej art. 16b ust. 1 pkt 2 do art. 6 pkt 1
- ustawa o ochronie granicy państwowej art. 16b ust. 6 pkt 2 lit. b do art. 6 pkt 2
- ustawa o ochronie granicy państwowej art. 16b ust. 19 do art. 6 pkt 1
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi art. 5f ust. 4 do art. 6 pkt 7
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi art. 22a ust. 1a pkt 3 do art. 6 pkt 1
- Prawo oświatowe art. 26b ust. 16a pkt 2 do art. 6 pkt 13a
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 4a ust. 3 do art. 6 pkt 7
- ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia art. 373 pkt 2