Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści ustawy

Art. 3 ustawa o rzemiośle

Obowiązuje od 1.09.2021Stan prawny na 26.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗
Cała ustawa

Aktualne brzmienie

Art. 3.
1.Dowodami kwalifikacji zawodowych w rzemiośle są:
1)dyplom lub świadectwo ukończenia wyższej, ponadgimnazjalnej lub ponadpodstawowej szkoły o profilu technicznym bądź artystycznym w zawodzie (kierunku) odpowiadającym dziedzinie wykonywanego rzemiosła;
2)dyplom mistrza w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła;
3)świadectwo czeladnicze albo tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła;
4)zaświadczenie potwierdzające posiadanie wybranych kwalifikacji zawodowych w zakresie zawodu odpowiadającego danemu rodzajowi rzemiosła.
1a.Informacje o dowodach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, podlegają udostępnieniu w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2022 r. poz. 541, z 2024 r. poz. 1841 oraz z 2025 r. poz. 769, 1541 i 1792).
2.Osoba fizyczna, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 8, oraz wspólnik spółki, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3–7, jest obowiązany wykazać się innymi dowodami kwalifikacji zawodowych niż określone w ust. 1, jeżeli z przepisów odrębnych ustaw wynika obowiązek posiadania takich kwalifikacji.
3.Dyplomy mistrza i świadectwa czeladnicze mogą być wydawane przez izby rzemieślnicze osobom, które złożyły stosowne egzaminy przed komisjami egzaminacyjnymi izb rzemieślniczych.
3a.Podstawę przeprowadzania egzaminów w zawodach odpowiadających danemu rodzajowi rzemiosła stanowią standardy wymagań egzaminacyjnych ustalone przez Związek Rzemiosła Polskiego, z zastrzeżeniem ust. 3b.
3b.Podstawę przeprowadzania egzaminu czeladniczego w zawodzie określonym w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, 1160 i 1837), stanowią wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego.
3c.Nadzór nad działalnością komisji egzaminacyjnych izb rzemieślniczych sprawuje Związek Rzemiosła Polskiego przez:
1)przeprowadzanie, zgodnie z planem nadzoru, co najmniej raz w roku kontroli działalności komisji egzaminacyjnych;
2)rozpatrywanie nieuwzględnionych przez izbę rzemieślniczą skarg kandydatów dotyczących prawidłowości przeprowadzenia egzaminu;
3)analizowanie wyników egzaminów oraz formułowanie wniosków.
3d.Osoby wykonujące czynności z zakresu nadzoru mają prawo wstępu w charakterze obserwatora na egzamin, po uprzednim powiadomieniu właściwej izby rzemieślniczej, oraz wglądu do prowadzonej przez komisję egzaminacyjną dokumentacji komisji.
3e.Osoby, o których mowa w ust. 3d, mogą wydawać komisjom egzaminacyjnym zalecenia wynikające z przeprowadzonych czynności nadzoru. Komisja egzaminacyjna w ciągu 7 dni od otrzymania zaleceń może zgłosić wobec nich zastrzeżenia do Związku Rzemiosła Polskiego. W przypadku nieuwzględnienia zastrzeżeń przez Związek Rzemiosła Polskiego komisja egzaminacyjna jest obowiązana powiadomić Związek Rzemiosła Polskiego o realizacji zaleceń w terminie 30 dni.
3f.W przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w działalności komisji egzaminacyjnych Związek Rzemiosła Polskiego może wezwać komisję do usunięcia uchybień w wyznaczonym terminie, a w przypadku nieusunięcia uchybień – odwołać osoby wchodzące w skład komisji lub cały skład komisji albo unieważnić egzamin w całości lub w części.
3g.Izba rzemieślnicza:
1)zatwierdza zadania i pytania egzaminacyjne, opracowane na podstawie standardów wymagań, o których mowa w ust. 3a i 3b;
2)zatwierdza szczegółowe kryteria oceniania;
3)dopuszcza kandydatów do egzaminów;
4)informuje kandydatów o wysokości opłaty za egzaminy – przy czym opłata wynosi za egzamin:
a)mistrzowski – 1400,00 zł,
b)czeladniczy – 700,00 zł,
c)sprawdzający – 250,00 zł,
d)poprawkowy – 50 % opłaty określonej w lit. a albo b;
5)prowadzi dokumentację komisji egzaminacyjnej, w tym ewidencję egzaminów;
6)rozpatruje skargi kandydatów dotyczące prawidłowości przeprowadzenia egzaminu;
7)organizuje szkolenia dla osób wchodzących w skład komisji egzaminacyjnych według programu ustalonego przez Związek Rzemiosła Polskiego.
3ga.Opłaty, o których mowa w ust. 3g pkt 4 lit. a–c, podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli ten wskaźnik w poprzednim roku kalendarzowym wynosi co najmniej 99 %.
3h.Izba rzemieślnicza może zwolnić osobę przystępującą do egzaminu z opłaty, o której mowa w ust. 3g pkt 4.
3i.Osoby dorosłe uzyskujące i uzupełniające wiedzę i umiejętności zawodowe w formach pozaszkolnych, określonych w odrębnych przepisach, mogą przystąpić do egzaminu sprawdzającego wybrane kwalifikacje zawodowe w zakresie zawodu odpowiadającego danemu rodzajowi rzemiosła.
4.Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii Związku Rzemiosła Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia, warunki powoływania komisji egzaminacyjnych izb rzemieślniczych, warunki dopuszczania do egzaminu i sposób jego przeprowadzania, wysokość wynagrodzenia członków komisji, warunki i tryb wydawania oraz wzory świadectw czeladniczych, dyplomów mistrzowskich, zaświadczeń o zdaniu egzaminu sprawdzającego, suplementów do świadectw czeladniczych i dyplomów mistrzowskich (Europass), umieszczenie znaków graficznych informujących o poziomie Polskiej Ramy Kwalifikacji, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 1606), a także sposobów wydawania duplikatów i dokonywania legalizacji dokumentów przeznaczonych do obrotu z zagranicą oraz wysokość odpłatności za wykonywanie tych czynności.
4a.Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 4, powinno uwzględniać w szczególności wymagania, jakim powinny odpowiadać osoby wchodzące w skład komisji egzaminacyjnych, zakres obowiązujących tematów egzaminacyjnych oraz możliwość zwolnienia z części egzaminu osoby przystępującej do egzaminu.
5.Rzemieślnicy zatrudniający pracowników w celu przygotowania zawodowego w rzemiośle obowiązani są spełniać warunki określone odrębnymi przepisami oraz być członkami jednej z organizacji, o których mowa w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3.
6.Przygotowanie zawodowe w rzemiośle realizowane jest na zasadach dualnego systemu kształcenia. Nadzór nad jego przebiegiem sprawuje izba rzemieślnicza lub z jej upoważnienia cech, którego członkiem jest rzemieślnik.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 26.10.2026, tekst z 27.01.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Powiązane przepisy

  • art. 2 ust. 1 pkt 1 odesłanie
    osobę fizyczną z wykorzystaniem jej pracy własnej i kwalifikacji zawodowych w rzemiośle potwierdzonych dowodami kwalifikacji zawodowych w rzemiośle – jeżeli jest ona mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim…
  • art. 2 ust. 1 pkt 2 odesłanie
    wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich wspólnie działalności gospodarczej, jeżeli działalność gospodarcza w ramach tej spółki jest wykonywana z wykorzystaniem pracy własnej oraz kwalifikacji zawodow…
  • art. 2 ust. 1 odesłanie
    Rzemiosłem jest zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez:
  • art. 2 ust. 1 pkt 3 odesłanie
    spółkę jawną z wykorzystaniem pracy własnej co najmniej jednego wspólnika będącego osobą fizyczną oraz jego kwalifikacji zawodowych w rzemiośle potwierdzonych dowodami kwalifikacji zawodowych w rzemiośle – jeżeli ta spół…
  • Prawo oświatowe art. 46 ust. 1 odesłanie
    Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia:
  • ustawa o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji art. 10 odesłanie
    Przypisanie poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji uprawnia instytucje certyfikujące do umieszczania na dokumentach potwierdzających nadanie danej kwalifikacji znaku graficznego informującego o przypisanym do…
  • art. 7 ust. 3 pkt 1 odesłanie
    cechy;
  • art. 7 ust. 3 pkt 3 odesłanie
    izby rzemieślnicze;
  • art. 2 ust. 1 pkt 4 odesłanie
    spółkę komandytową z wykorzystaniem pracy własnej co najmniej jednego wspólnika będącego osobą fizyczną oraz jego kwalifikacji zawodowych w rzemiośle potwierdzonych dowodami kwalifikacji zawodowych w rzemiośle – jeżeli t…
  • art. 2 ust. 1 pkt 5 odesłanie
    spółkę komandytowo-akcyjną z wykorzystaniem pracy własnej co najmniej jednego wspólnika będącego osobą fizyczną oraz jego kwalifikacji zawodowych w rzemiośle potwierdzonych dowodami kwalifikacji zawodowych w rzemiośle – …
  • art. 2 ust. 1 pkt 6 odesłanie
    spółkę kapitałową z wykorzystaniem pracy własnej co najmniej jednego wspólnika albo akcjonariusza będących osobami fizycznymi oraz ich kwalifikacji zawodowych w rzemiośle potwierdzonych dowodami kwalifikacji zawodowych w…

Historia zmian

7 brzmień, obecne od 1.09.2021
od 1.09.2021 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 20192022 r. poz. 1291541, 1495z 2024 r. poz. 1841 oraz z 2025 r. poz. 769, 1541 i 16491792). 2. Osoba fizyczna, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 8, oraz wspólnik spółki, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3-–7, jest obowiązany wykazać się innymi dowodami kwalifikacji … ustalone przez Związek Rzemiosła Polskiego, z zastrzeżeniem ust. 3b.3b. Podstawę przeprowadzania egzaminów w zawodach ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowią wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodach. 3b. Podstawę przeprowadzania egzaminu czeladniczego w zawodzie … na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 …
od 1.01.2020 do 1.09.2021tekst jednolity (obwieszczenie)niepotwierdzonestały link
Art. 3. 1. Dowodami kwalifikacji zawodowych rzemieślnikaw rzemioślesą: 1) dyplom lub świadectwo ukończenia wyższej, ponadgimnazjalnej … w zakresie zawodu odpowiadającego danemu rodzajowi rzemiosła.2. Rzemieślnik obowiązany jest wykazać się innymi dowodami kwalifikacji zawodowych niż określone w ust. 1, jeżeli z przepisów odrębnych ustaw wynika obowiązek posiadania takich kwalifikacji. 1a. Informacje o dowodach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, podlegają udostępnieniu w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1291, 1495 i 1649). 2. Osoba …
od 1.09.2017 do 1.01.2020tekst jednolity (obwieszczenie)potwierdzonestały link
Art. 3. 1. Dowodami kwalifikacji zawodowych rzemieślnika są: 1) dyplom lub świadectwo ukończenia wyższej, ponadgimnazjalnej lub ponadgimnazjalnejponadpodstawowej szkoły o profilu technicznym bądź artystycznym w zawodzie (kierunku) …
od 5.12.2015 do 1.09.2017odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… kryteria oceniania; 3) dopuszcza kandydatów do egzaminów; 4) ustala wysokość opłatinformuje kandydatów o wysokości opłaty za egzaminy, uwzględniając jako podstawę kwotę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, z tym że wysokość opłaty nie może przekroczyć- przy czym opłata wynosi za egzamin: a) za egzamin mistrzowski - 4030% podstawy, b) za egzamin czeladniczy - 2015% podstawy, c) za egzamin sprawdzający - 155% podstawy, d) poprawkowy - 50% opłaty określonej w lit. a albo b; 5) prowadzi dokumentację komisji egzaminacyjnej, w tym ewidencję … wed …
od 1.09.2012 do 5.12.2015tekst jednolity (obwieszczenie)potwierdzonestały link
Art. 3. [brzmienie nieustalone]Art. 3. 1. Dowodami kwalifikacji zawodowych rzemieślnika są: 1) dyplom lub świadectwo ukończenia wyższej lub ponadgimnazjalnej szkoły o profilu technicznym bądź artystycznym w zawodzie (kierunku) odpowiadającym dziedzinie wykonywanego rzemiosła; 2) dyplom mistrza w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła; 3) świadectwo czeladnicze albo tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła; 4) zaświadczenie potwierdzające posiadanie wybranych kwalifikacji zawodowych w zakresie zawodu odpowiadającego danemu rodzajowi rzemiosła. 2. Rzemieślnik obowiązany jest wykazać się innymi dowodami kwalifikacji zawodowych niż określ …
od 1.02.2009 do 1.09.2012niepełneniepotwierdzonestały link
od 1.05.1989 do 13.02.2002tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link

Odsyłają tu 16

Odsyła do 22