Spis treści ustawy
Art. 4 ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Aktualne brzmienie
Art. 4.Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)gruntach bez bliższego określenia – rozumie się przez to grunty rolne i leśne;
2)budynkach i urządzeniach służących wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu – rozumie się przez to budynki i urządzenia służące przechowywaniu środków produkcji, prowadzeniu produkcji rolniczej, przetwarzaniu i magazynowaniu wyprodukowanych w gospodarstwie produktów rolniczych;
3)osobach – rozumie się przez to osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej;
4)właścicielu – rozumie się przez to również posiadacza samoistnego, zarządcę lub użytkownika, użytkownika wieczystego i dzierżawcę;
5)wójcie – rozumie się przez to również burmistrza lub prezydenta miasta;
6)przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne – rozumie się przez to ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych;
7)warstwie próchnicznej – rozumie się przez to wierzchnią warstwę gleby o zawartości powyżej 1,5% próchnicy glebowej; miąższość tej warstwy określa się w decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1;
8)glebach pochodzenia organicznego – rozumie się przez to wytworzone przy udziale materii organicznej, w warunkach nadmiernego uwilgotnienia, gleby torfowe i murszowe;
10)oczkach wodnych – rozumie się przez to naturalne śródpolne i śródleśne zbiorniki wodne o powierzchni do 1 ha, niepodlegające klasyfikacji gleboznawczej;
11)wyłączeniu gruntów z produkcji – rozumie się przez to rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat;
12)należności – rozumie się przez to jednorazową opłatę z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji;
13)opłacie rocznej – rozumie się przez to opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości 10% należności, uiszczaną: w razie trwałego wyłączenia – przez lat 10, a w przypadku nietrwałego wyłączenia – przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji;
14)obszarach ograniczonego użytkowania – rozumie się przez to obszary tworzone na podstawie przepisów o ochronie środowiska;
15)utracie albo ograniczeniu wartości użytkowej gruntów – rozumie się przez to całkowity zanik albo zmniejszenie zdolności produkcyjnej gruntów;
16)gruntach zdegradowanych – rozumie się przez to grunty, których rolnicza lub leśna wartość użytkowa zmalała, w szczególności w wyniku pogorszenia się warunków przyrodniczych albo wskutek zmian środowiska oraz działalności przemysłowej, a także wadliwej działalności rolniczej;
17)gruntach zdewastowanych – rozumie się przez to grunty, które utraciły całkowicie wartość użytkową w wyniku przyczyn, o których mowa w pkt 16;
18)rekultywacji gruntów – rozumie się przez to nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg;
19)zagospodarowaniu gruntów – rozumie się przez to rolnicze, leśne lub inne użytkowanie gruntów zrekultywowanych;
20)drogach dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych – rozumie się przez to drogi zakładowe prowadzące do gospodarstw rolnych i leśnych oraz drogi wiejskie w rozumieniu przepisów o drogach publicznych;
21)urządzeniach turystycznych – rozumie się przez to parkingi, pola biwakowe, wieże widokowe, kładki, szlaki turystyczne (ścieżki dydaktyczne) i miejsca widokowe;
22)planie urządzenia lasu – rozumie się przez to plan urządzenia lasu, określony w przepisach o lasach;
23)typie siedliskowym lasu – rozumie się przez to jednostkę klasyfikacji siedlisk leśnych, stosowaną w planie urządzenia lasu;
24)inwestycji – rozumie się przez to budowę, jak również modernizację budowli lub urządzeń, które wymagają wyłączenia gruntów z produkcji;
25)zakładzie przemysłowym – rozumie się przez to osobę, której działalność może powodować utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntów;
26)działalności przemysłowej – rozumie się przez to działalność nierolniczą i nieleśną, powodującą utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów;
27)przepływie nienaruszalnym – rozumie się przez to przepływ minimalnej ilości wody, niezbędnej do utrzymania życia biologicznego w cieku wodnym;
28)ruchach masowych ziemi – rozumie się przez to ruchy masowe ziemi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, z późn. zm. );
29) (uchylony)
30) (uchylony)
31)zabudowie zagrodowej – rozumie się przez to budynki mieszkalne oraz budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, jeżeli są położone na gruntach rolnych i wchodzą w skład gospodarstwa rolnego;
32)gospodarstwie rolnym – rozumie się przez to gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 55³ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, 1615, 1890 i 1933);
33)działalności rolniczej – rozumie się przez to działalność rolniczą w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm. ).
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 14.09.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Ważne pojęcia
Ten przepis definiuje: gruntach bez bliższego określenia, budynkach i urządzeniach służących wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, osobach, właścicielu, wójcie, przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne, przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze, nieleśne, warstwie próchnicznej, glebach pochodzenia organicznego, glebach pochodzenia mineralnego, oczkach wodnych, wyłączeniu gruntów z produkcji, należności, opłacie rocznej, obszarach ograniczonego użytkowania, utracie albo ograniczeniu wartości użytkowej gruntów, utracie, ograniczeniu wartości użytkowej gruntów, gruntach zdegradowanych, gruntach zdewastowanych, rekultywacji gruntów, zagospodarowaniu gruntów, drogach dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych, urządzeniach turystycznych, planie urządzenia lasu, typie siedliskowym lasu, inwestycji, zakładzie przemysłowym, działalności przemysłowej, przepływie nienaruszalnym, ruchach masowych ziemi, zabudowie zagrodowej, gospodarstwie rolnym, działalności rolniczej
Powiązane przepisy
- art. 11 ust. 1 odesłanieWyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzeni…
- art. 2 ust. 1 pkt 3 odesłaniepod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu;
Orzeczenia i interpretacje 401
Powołują ten przepis: 8 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 393 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Łodzi z 20 sierpnia 2026 r., I SA/Łd 354/25
- Wyrok WSA w Łodzi z 11 sierpnia 2026 r., I SA/Łd 352/25
- Wyrok WSA w Szczecinie z 23 lipca 2026 r., II SA/Sz 299/26
- Wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 grudnia 2024 r., II SA/Bd 787/24
- Wyrok NSA z 11 grudnia 2024 r., I OSK 1827/21
- Wyrok NSA z 10 grudnia 2024 r., I OSK 1753/24
- Wyrok WSA w Olsztynie z 5 grudnia 2024 r., II SA/Ol 757/24
- Wyrok WSA w Krakowie z 4 grudnia 2024 r., II SA/Kr 1215/24
- Wyrok WSA w Krakowie z 6 listopada 2024 r., II SA/Kr 1159/24
- Wyrok WSA w Łodzi z 11 października 2024 r., II SA/Łd 563/24
Wszystkie (401) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
8 brzmień, obecne od 24.09.2023
… Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, z późn. zm. );
29) zwartej zabudowie - rozumie się przez to zgrupowanie nie mniej niż 5 budynków, za wyjątkiem budynków o funkcji wyłącznie gospodarczej, pomiędzy którymi największa odległość sąsiadujących ze sobą budynków nie przekracza 100 m;
30) obszarze zwartej zabudowy - rozumie się przez to obszar wyznaczony przez obwiednię prowadzoną w odległości 50 m od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków tworzących zwartą zabudowę lub po zewnętrznych granicach działek, na których położone są te budynki, jeśli ich odległość od tych granic jest mniejsza niż 50 m.
29) (uchylony)
30) (uchylony)
31) zabudowie zagrodowej – rozumie się przez to b …
… budynki, jeśli ich odległość od tych granic jest mniejsza niż 50 m.
31) zabudowie zagrodowej – rozumie się przez to budynki mieszkalne oraz budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, jeżeli są położone na gruntach rolnych i wchodzą w skład gospodarstwa rolnego;
32) gospodarstwie rolnym – rozumie się przez to gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 55³ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, 1615, 1890 i 1933);
33) działalności rolniczej – rozumie się przez to działalność rolniczą w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 26 …
… Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, z późn. zm. );
29) zwartej zabudowie - rozumie się przez to zgrupowanie nie mniej niż 5 budynków, za wyjątkiem budynków o funkcji wyłącznie gospodarczej, pomiędzy którymi największa odległość sąsiadujących ze sobą budynków nie przekracza 100 m;
30) obszarze zwartej zabudowy - rozumie się przez to obszar wyznaczony przez obwiednię prowadzoną w odległości 50 m od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków tworzących zwartą zabudowę lub po zewnętrznych granicach działek, na których położone są te budynki, jeśli ich odległość od tych granic jest mniejsza niż 50 m.
… tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji;
13) opłacie rocznej -–rozumie się przez to opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele … nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości 10% należności wyrażonej w tonach ziarna żyta lub w m³ drewna, uiszczaną: w razie trwałego wyłączenia -– przez lat 10, a w przypadku nietrwałego wyłączenia -– przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji,;
14) obszarach ograniczonego użytkowania – rozumie się przez to …
… wody, niezbędnej do utrzymania życia biologicznego w cieku wodnym;
28) ruchach masowych ziemi – rozumie się przez to ruchy masowe ziemi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, z późn. zm. );
… 10% należności wyrażonej w tonach ziarna żyta lub w m³ drewna tartacznego iglastego, uiszczaną: w razie trwałego wyłączenia - przez lat 10, a w …
Art. 4. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) gruntach bez bliższego określenia -– rozumie się przez to grunty rolne i leśne,;
2) budynkach i urządzeniach służących wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu -–rozumie się przez to budynki i urządzenia służące przechowywaniu … i magazynowaniu wyprodukowanych w gospodarstwie produktów rolniczych,;
3) osobach -– rozumie się przez to osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nie posiadającąnieposiadającą osobowości prawnej,;
4) właścicielu -– rozumie się przez to również posiadacza samoistnego, zarządcę lub użytkownika, użytkownika wieczystego i dzierżawcę,;
5) wójcie -– rozumie się przez to również burmistrza lub …
Odsyłają tu 1
Odsyła do 6
- ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 11 ust. 1 odesłanie
- ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 4 pkt 8 odesłanie
- ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 2 ust. 1 pkt 3 odesłanie
- ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 4 pkt 16 odesłanie
- Kodeks cywilny art. 55³ definicja
- ustawa o PIT art. 2 ust. 2 definicja