Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści ustawy

Art. 5 ustawa o giełdach towarowych

Obowiązuje od 20.01.2025Stan prawny na 27.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗
Cała ustawa
Art. 5.
1.Giełda towarowa, zwana dalej „giełdą”, może być prowadzona wyłącznie przez spółkę akcyjną.
2.Przedmiotem przedsiębiorstwa spółki, o której mowa w ust. 1, może być wyłącznie prowadzenie giełdy, z zastrzeżeniem ust. 2b, 2h, 2k, 2l i 3 oraz przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2a.Spółka, o której mowa w ust. 1, może również dokonywać łączenia rynków w celu umożliwienia członkom giełdy udziału w obrocie transgranicznym.
2b.Spółka, o której mowa w ust. 1, może prowadzić rynek regulowany w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Prowadzenie rynku regulowanego wymaga zezwolenia wydawanego z zachowaniem trybu określonego w art. 25 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2c.Na rynku regulowanym, o którym mowa w ust. 2b, może być prowadzony obrót wyłącznie:
1)instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d, e oraz i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, których instrumentem bazowym jest towar giełdowy dopuszczony do obrotu na giełdzie towarowej, w tym derywatami elektroenergetycznymi i derywatami gazowymi;
2)instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
3)instrumentami pochodnymi, których instrumentem bazowym jest instrument finansowy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
4)pięciodniowymi kontraktami terminowymi typu future, o których mowa w art. 3 pkt 30b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2d. (uchylony)
2e.Do spółki, o której mowa w ust. 1, oraz do rynku regulowanego, o którym mowa w ust. 2b, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem:
1)możliwości organizowania alternatywnego systemu obrotu;
2)art. 21 ust. 3a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2f.Spółka, o której mowa w ust. 1, prowadząca rynek regulowany w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi może prowadzić platformę aukcyjną. Prowadzenie platformy aukcyjnej wymaga zezwolenia wydanego na podstawie art. 29a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2g.W skład zarządu spółki, o której mowa w ust. 1, wchodzą osoby posiadające wykształcenie wyższe, co najmniej trzyletni staż pracy na stanowisku kierowniczym w podmiotach, których przedmiot działalności związany jest z obrotem hurtowym towarami giełdowymi dopuszczonymi do obrotu organizowanego przez tę spółkę, nieposzlakowaną opinię w związku ze sprawowanymi funkcjami oraz wiedzę, kompetencje i doświadczenie niezbędne do zarządzania tą spółką, z tym że co najmniej jeden członek zarządu spółki, o której mowa w ust. 1, zamiast stażu pracy w podmiotach, których przedmiot działalności związany jest z obrotem hurtowym towarami giełdowymi dopuszczonymi do obrotu organizowanego przez tę spółkę, powinien posiadać staż pracy w instytucjach rynku finansowego lub podmiotach świadczących usługi na rzecz instytucji rynku finansowego w zakresie podstawowej działalności tych instytucji.
2h.Spółka, o której mowa w ust. 1, prowadząca rynek regulowany w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi może prowadzić zorganizowaną platformę obrotu w rozumieniu tej ustawy.
2i.Na zorganizowanej platformie obrotu, o której mowa w ust. 2h, może być prowadzony obrót wyłącznie:
1)instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d, e oraz i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, których instrumentem bazowym jest towar giełdowy dopuszczony do obrotu na giełdzie towarowej, w tym derywatami elektroenergetycznymi i derywatami gazowymi;
2)instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
3)instrumentami pochodnymi, których instrumentem bazowym jest instrument finansowy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
4)produktami energetycznymi będącymi przedmiotem obrotu hurtowego, które muszą być wykonywane przez dostawę, w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2j.Prowadzenie zorganizowanej platformy obrotu wymaga zezwolenia wydanego z zachowaniem trybu określonego w art. 25 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2k.Spółka, o której mowa w ust. 1, może również organizować rynek transakcji na rynku wtórnym, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy.
2l.Spółka, o której mowa w ust. 1, może prowadzić działalność polegającą na świadczeniu usług finansowania społecznościowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1503 z dnia 7 października 2020 r. w sprawie europejskich dostawców usług finansowania społecznościowego dla przedsięwzięć gospodarczych oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2017/1129 i dyrektywę (UE) 2019/1937 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.10.2020, str. 1), po uzyskaniu zezwolenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 tego rozporządzenia.
3.Spółka, o której mowa w ust. 1, może dokonywać rozliczeń:
2)transakcji zawartych poza giełdą przez będące jej członkami przedsiębiorstwa energetyczne, o których mowa w art. 9 ust. 3 pkt 4, jeżeli ich przedmiotem są określone rodzaje energii, paliwa gazowe, wodór lub prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f,
3)transakcji zawartych w obrocie, o którym mowa w ust. 2i
–jeżeli zasady dokonywania rozliczeń takich transakcji zostaną określone odpowiednio w regulaminie giełdy lub zorganizowanej platformy obrotu.
3a.W przypadku prowadzenia działalności określonej w ust. 3 spółka prowadząca giełdę może być stroną transakcji wyłącznie w celu dokonania rozliczeń transakcji zawartych przez członków giełdy.
3b.Spółka prowadząca giełdę może powierzyć rozliczanie transakcji określonych w ust. 3 giełdowej izbie rozrachunkowej, utworzonej z jej udziałem.
3c.Spółka, o której mowa w ust. 1, może również dokonywać rozliczeń transakcji na rynku wtórnym, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy, oraz dokonywać zgłoszeń tych transakcji do podmiotu prowadzącego właściwy rejestr lub system, a także przesyłać informacje o tych transakcjach do innych podmiotów, jeżeli taki obowiązek spoczywa na stronie transakcji zgodnie z przepisami prawa.
4. (uchylony)
5.Z zastrzeżeniem ust. 6, minimalna wysokość kapitału zakładowego spółki prowadzącej giełdę wynosi 3 000 000 zł.
5a.Minimalna wysokość kapitału własnego spółki prowadzącej rynek regulowany, o której mowa w ust. 2b, wynosi 10 000 000 zł. Przepis art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi stosuje się odpowiednio.
6.Minimalna wysokość kapitału zakładowego spółki prowadzącej giełdę, na której jest dokonywany obrót wyłącznie towarami, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, wynosi 1 000 000 zł.
7.Na jedną akcję przypada tylko jeden głos na walnym zgromadzeniu.
8. (uchylony)

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 21.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Ważne pojęcia

Ten przepis definiuje: giełdą

Powiązane przepisy

  • art. 2 pkt 1 definicja
    giełdzie towarowej – rozumie się przez to zespół osób, urządzeń i środków technicznych zapewniający wszystkim uczestnikom obrotu jednakowe warunki zawierania transakcji giełdowych oraz jednakowy dostęp w tym samym czasie…
  • art. 2 pkt 1a definicja
    instrumentach finansowych – rozumie się przez to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 146…
  • art. 2 pkt 2 definicja
    towarach giełdowych – rozumie się przez to dopuszczone do obrotu na danej giełdzie towarowej lub do obrotu organizowanego zgodnie z odrębnymi przepisami:
  • art. 2 pkt 3 definicja
    transakcji giełdowej – rozumie się przez to umowę dotyczącą towarów giełdowych zawartą na giełdzie towarowej, w tym umowę zawartą w celu realizacji obrotu transgranicznego w ramach łączenia rynków, przez:
  • art. 2 pkt 4 definicja
    giełdowej izbie rozrachunkowej – rozumie się przez to zespół osób, urządzeń i środków technicznych utworzony w celu organizacji i prowadzenia rozliczeń transakcji giełdowych;
  • art. 2 pkt 5 definicja
    członku giełdy – rozumie się przez to podmiot, który zawarł ze spółką prowadzącą giełdę umowę o członkostwo i na podstawie regulaminu giełdy jest dopuszczony do zawierania transakcji giełdowych;
  • art. 2 pkt 17 definicja
    łączeniu rynków – rozumie się przez to tworzony przez operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego, operatora systemu przesyłowego gazowego lub operatora systemu przesyłowego wodorowego i podmiot prowadzący giełd…
  • art. 2 pkt 18 definicja
    obrocie transgranicznym – rozumie się przez to obrót energią elektryczną, paliwami gazowymi lub wodorem dokonywany przez użytkowników systemu z użytkownikami innych systemów przesyłowych elektroenergetycznych, gazowych l…
  • art. 2 pkt 19 definicja
    derywacie elektroenergetycznym – rozumie się przez to instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d i e ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, który odnosi się do energii elekt…
  • art. 2 pkt 20 definicja
    derywacie gazowym – rozumie się przez to instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d i e ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, który odnosi się do gazu ziemnego;
  • art. 2 pkt 22 definicja
    platformie aukcyjnej – rozumie się przez to platformę aukcyjną, o której mowa w art. 3 pkt 10a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
  • art. 49 ust. 1 definicja
    Towarowe domy maklerskie, w liczbie co najmniej 15, mogą utworzyć, na zasadach określonych w odrębnej ustawie, izbę gospodarczą, zwaną dalej „izbą”.

Orzeczenia i interpretacje 5

Powołują ten przepis: 1 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 4 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (5) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści

Historia zmian

7 brzmień, obecne od 20.01.2025
od 20.01.2025 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… 4, jeżeli ich przedmiotem są określone rodzaje energii, paliwa gazowe, wodór lub prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f, 3) …
Dz.U. 2024 poz. 1881 ↗
od 1.09.2021 do 20.01.2025odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. 2k. Spółka, o której mowa w ust. 1, może również organizować rynek transakcji na rynku wtórnym, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy. 2l. Spółka, o której mowa w ust. 1, może prowadzić działalność … w ust. 3 giełdowej izbie rozrachunkowej, utworzonej z jej udziałem.3c. Spółka, o której mowa w ust. 1, może również dokonywać rozliczeń transakcji na rynku wtórnym, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy, oraz dokonywać zgłoszeń tych transakcji do podmiotu prowadzącego właściwy rejestr lub system, a także przesyłać informacje o tych transakcjach do in …
Dz.U. 2021 poz. 1505 ↗
od 21.04.2018 do 1.09.2021odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
Art. 5. 1. Giełda towarowa, zwana dalej „giełdą”, może być prowadzona wyłącznie przez spółkę akcyjną. 2. Z zastrzeżeniem ust. 3 i przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, przedmiotemPrzedmiotem przedsiębiorstwa spółki, o której mowa w ust. 1, może być wyłącznie prowadzenie giełdy, z zastrzeżeniem ust. 2b, 2h, 2k, 2l i 3 oraz przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. 2a. Spółka, o której mowa w ust. 1, może również dokonywać łączenia … o którym mowa w ust. 2b, może być prowadzony obrót wyłącznie: 1)instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. … obrotu na giełdzie towarowej, w tym derywatami elektr …
Dz.U. 2018 poz. 685 ↗
od 29.04.2017 do 21.04.2018tekst jednolity (obwieszczenie)potwierdzonestały link
… transgranicznym. 2b. Spółka, o której mowa w ust. 1, może prowadzić giełdęrynek regulowany w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Prowadzenie giełdyrynku regulowanegowymaga zezwolenia wydawanego z zachowaniem trybu określonego w art. … z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. 2c. Nagiełdzierynku regulowanym, o którejktórymmowa w ust. 2b, może być prowadzony obrót wyłącznie instrumentami … finansowymi. 2e. Do spółki, o której mowa w ust. 1, oraz dogiełdyrynku regulowanego, o którejktórymmowa w ust. 2b, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 … finansowymi. 2f. Spółka, o której mowa w ust. 1, prowadzącagiełdęry …
Dz.U. 2017 poz. 791 ↗
od 11.03.2010 do 29.04.2017tekst jednolity (obwieszczenie)potwierdzonestały link
… celu dokonania rozliczeń transakcji zawartych przez członków giełdy. 3b. Spółka prowadząca giełdę może powierzyć rozliczanie transakcji określonych w ust. 3 giełdowej izbie rozrachunkowej, utworzonej z jej udziałem. 4. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy spółki … obrotu są prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit.d) i e); spółka ta jest obowiązana spełnić warunek, o którym mowazobowiązana powierzyć rozliczenia transakcji giełdowych w art. 14 ust. 1tym zakresie giełdowej izbie rozrachunkowej. 5. Z zastrzeżeniem ust. 6, minimalna wysokość kapitału zakładowego …
Dz.U. 2010 nr 21 poz. 104 ↗
od 30.03.2004 do 11.03.2010z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 5. 1. Giełda towarowa, zwana dalej „giełdą”, może być prowadzona wyłącznie przez spółkę akcyjną. 2. Przedmiotem działalności spółki, o której mowa w ust. 1, może być wyłącznie prowadzenie giełdy, z zastrzeżeniem ust. 3. 3. Spółka, o której mowa w ust. 1, może również prowadzić rozliczanie transakcji giełdowych, dokonywanych na danej giełdzie. 2. Z zastrzeżeniem ust. 3 i przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, przedmiotem przedsiębiorstwa spółki, o której mowa w ust. 1, może być wyłącznie prowadzenie giełdy. 2a. Spółka, o której mowa w ust. 1, może również dokonywać łączenia rynków w celu umożliwienia członkom giełdy udziału w obrocie transgranicznym …
Dz.U. 2003 nr 223 poz. 2216 ↗
od 28.05.2001 do 30.03.2004tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link
tekst ogłoszony ↗

Odsyłają tu 6

Odsyła do 23