Spis treści ustawy
Art. 165 Prawo oświatowe
zmiana od 1.09.2027 Uchwalona zmiana (Dz.U. 2026 poz. 203) jeszcze nie obowiązuje; poniżej brzmienie obowiązujące dziś.
Nowe brzmienie
… dla których organizuje się naukę języka i kultury kraju pochodzenia;
3a) podstawę programową dodatkowej nauki języka polskiego, o której mowa w ust. 7, z uwzględnieniem ogólnych i szczegółowych wymagań edukacyjnych dotyczących wiedzy i umiejętności z języka polskiego, a także warunków i sposobu realizacji tej podstawy programowej;
4) wysokość stypendium dla osób, o których mowa w ust. 5 pkt 1, oraz …
Aktualne brzmienie
Art. 165.
1.Osoby niebędące obywatelami polskimi korzystają z nauki i opieki w publicznych przedszkolach lub publicznych innych formach wychowania przedszkolnego, a także w niepublicznych przedszkolach, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, oddziałach przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, i niepublicznych innych formach wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a podlegające obowiązkowi szkolnemu, korzystają z nauki i opieki w publicznych szkołach podstawowych, publicznych szkołach artystycznych oraz w publicznych placówkach, w tym placówkach artystycznych, na warunkach dotyczących obywateli polskich.
2.Osoby niebędące obywatelami polskimi, podlegające obowiązkowi nauki, korzystają z nauki i opieki w publicznych szkołach ponadpodstawowych na warunkach dotyczących obywateli polskich do ukończenia 18 lat lub ukończenia szkoły ponadpodstawowej.
3.Na warunkach dotyczących obywateli polskich z nauki w publicznych szkołach dla dorosłych, publicznych branżowych szkołach II stopnia, publicznych szkołach policealnych, publicznych szkołach artystycznych, publicznych placówkach i publicznych kolegiach pracowników służb społecznych oraz z kształcenia ustawicznego w formie kwalifikacyjnych kursów zawodowych korzystają:
1)obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, a także członkowie ich rodzin posiadający prawo pobytu lub prawo stałego pobytu;
2)osoby pochodzenia polskiego w rozumieniu przepisów o repatriacji;
3)osoby, którym udzielono zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
4)osoby posiadające ważną Kartę Polaka;
5)osoby, dla których uprawnienie takie wynika z umów międzynarodowych;
6)osoby, którym nadano status uchodźcy, oraz członkowie ich rodzin;
7)osoby posiadające zgodę na pobyt tolerowany;
8)osoby, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych, oraz członkowie ich rodzin;
9)osoby, którym udzielono ochrony uzupełniającej, oraz członkowie ich rodzin;
10)osoby korzystające z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
11)osoby, którym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielono zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej;
12)osoby, którym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielono zezwolenia na pobyt czasowy w związku z okolicznością, o której mowa w art. 127, art. 137a, art. 159 ust. 1, art. 176 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 lub 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203);
13)osoby, które ubiegają się o udzielenie ochrony międzynarodowej, oraz członkowie ich rodzin;
14)osoby, które posiadają kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, wizę Schengen lub wizę krajową wydaną w celu wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
1)pkt 1 – uważa się osoby, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2025 r. poz. 1164 i 1794);
2)pkt 6, 8, 9 i 13 – uważa się małżonka oraz małoletnie dzieci tych osób niepozostające w związku małżeńskim i będące na ich utrzymaniu, a w przypadku małoletnich osób, o których mowa w pkt 6 i 9, także ich wstępnego w linii prostej lub osobę pełnoletnią odpowiedzialną za małoletniego zgodnie z prawem obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej.
5.Osoby niebędące obywatelami polskimi niewymienione w ust. 3 mogą korzystać z nauki w publicznych szkołach dla dorosłych, publicznych szkołach policealnych, publicznych szkołach artystycznych, publicznych placówkach i publicznych kolegiach pracowników służb społecznych oraz z kształcenia ustawicznego w formie kwalifikacyjnych kursów zawodowych:
1)jako stypendyści otrzymujący stypendium przyznane przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania;
2)jako stypendyści otrzymujący stypendium przyznane przez organ prowadzący szkołę lub placówkę, przez dyrektora szkoły lub placówki;
3)na warunkach odpłatności.
5a.Osoby, o których mowa w ust. 3 i 5, mogą korzystać z nauki w publicznych szkołach policealnych oraz niepublicznych szkołach policealnych pod warunkiem przedłożenia certyfikatu znajomości języka polskiego, o którym mowa w art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2026 r. poz. 81 i 676), co najmniej na poziomie biegłości językowej B1.
6.Wysokość odpłatności za korzystanie z nauki w publicznych szkołach, placówkach i kolegiach pracowników służb społecznych oraz za kształcenie ustawiczne w formie kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o której mowa w ust. 5 pkt 3, oraz sposób wnoszenia opłat ustala organ prowadzący, uwzględniając przewidywane koszty kształcenia lub koszty udzielanych świadczeń oraz możliwość całkowitego lub częściowego zwolnienia z tej odpłatności.
7.Osoby niebędące obywatelami polskimi, podlegające obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, mają prawo do dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego niedłużej niż przez okres 24 miesięcy. Dodatkową naukę języka polskiego dla tych osób organizuje organ prowadzący szkołę.
8.Osoby, o których mowa w ust. 7, mają prawo do pomocy udzielanej przez osobę władającą językiem kraju pochodzenia, zatrudnioną w charakterze pomocy nauczyciela przez dyrektora szkoły. Pomocy tej udziela się niedłużej niż przez okres 12 miesięcy.
8a.W szkole może być zatrudniony asystent międzykulturowy. Asystent międzykulturowy udziela osobom, o których mowa w ust. 7, pomocy w kontaktach ze środowiskiem szkolnym, a także współdziała z ich rodzicami oraz ze szkołą.
9.Uprawnienie, o którym mowa w ust. 7, przysługuje także osobom będącym obywatelami polskimi, podlegającym obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki; osoby te korzystają z uprawnienia, o którym mowa w ust. 7, niedłużej niż przez okres 24 miesięcy.
10.Osoby, o których mowa w ust. 7 i 9, mogą korzystać z dodatkowych zajęć wyrównawczych w zakresie przedmiotów nauczania organizowanych przez organ prowadzący szkołę, niedłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy.
11.Dla osób, o których mowa w ust. 7 i 9, które wymagają dostosowania procesu kształcenia do ich potrzeb i możliwości edukacyjnych, a także dostosowania formy organizacyjnej wspomagającej efektywność ich kształcenia, organ prowadzący szkołę może zorganizować oddział przygotowawczy w szkole, w której te osoby realizują naukę zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego.
12.Do oddziału przygotowawczego, na wniosek rodzica, za zgodą organu prowadzącego szkołę, w której utworzono ten oddział, w ramach posiadanych środków, mogą uczęszczać uczniowie innej szkoły, z uwzględnieniem przepisów art. 39 ust. 2–4a.
13.Okres nauki ucznia w oddziale przygotowawczym trwa do końca roku szkolnego, w którym uczeń został zakwalifikowany do oddziału przygotowawczego, z tym że okres ten w zależności od postępów w nauce ucznia i jego potrzeb edukacyjnych może zostać skrócony albo przedłużony, niedłużej niż o jeden rok szkolny.
14.Oddziału przygotowawczego nie organizuje się w szkołach artystycznych, szkołach specjalnych, szkołach dla dorosłych, szkołach policealnych i branżowych szkołach II stopnia.
15.Dla osób niebędących obywatelami polskimi, podlegających obowiązkowi szkolnemu, placówka dyplomatyczna lub konsularna kraju ich pochodzenia działająca w Polsce albo stowarzyszenie kulturalno-oświatowe danej narodowości mogą organizować w szkole, w porozumieniu z dyrektorem szkoły i za zgodą organu prowadzącego, naukę języka i kultury kraju pochodzenia. Szkoła udostępnia nieodpłatnie pomieszczenia i pomoce dydaktyczne.
16.Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia:
1)warunki i tryb przyjmowania do publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół, w tym szkół artystycznych, placówek oraz na kształcenie ustawiczne w formie kwalifikacyjnych kursów zawodowych osób niebędących obywatelami polskimi oraz obywateli polskich, którzy pobierali naukę w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw, a także rodzaje dokumentów potwierdzających poziom wykształcenia i stan zdrowia tych osób oraz sposób kwalifikowania do odpowiedniej klasy lub na odpowiedni semestr, uwzględniając odpowiednio warunki i tryb przyjmowania, o których mowa w rozdziale 6, a także uwzględniając brak znajomości języka polskiego przez kandydata lub brak możliwości przedłożenia przez kandydata dokumentów stwierdzających ukończenie za granicą szkoły lub kolejnego etapu edukacji;
2)warunki tworzenia, organizacji oraz działania oddziału przygotowawczego, o którym mowa w ust. 11, uwzględniając dostosowanie procesu kształcenia do potrzeb i możliwości edukacyjnych uczniów, w szczególności poprzez odpowiednią organizację zajęć dydaktycznych oraz naukę języka polskiego;
3)sposób organizacji dodatkowej nauki języka polskiego i dodatkowych zajęć wyrównawczych w zakresie przedmiotów nauczania, o których mowa w ust. 7, 9 i 10, a także sposób organizacji nauki języka i kultury kraju pochodzenia, o której mowa w ust. 15, z uwzględnieniem wymiaru godzin zajęć i minimalnej liczby osób, dla których organizuje się naukę języka i kultury kraju pochodzenia;
4)wysokość stypendium dla osób, o których mowa w ust. 5 pkt 1, oraz przypadki, w których stypendium może być obniżone lub zawieszone, biorąc pod uwagę wysokość stypendium Prezesa Rady Ministrów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 90k ustawy o systemie oświaty.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 26.10.2026, tekst z 16.09.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- ustawa o finansowaniu zadań oświatowych art. 17 ust. 1 odesłanieNiepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym otrzymuje na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokoś…
- ustawa o finansowaniu zadań oświatowych art. 19 ust. 1 odesłanieNiepubliczna szkoła podstawowa, w której zorganizowano oddział przedszkolny, niebędąca szkołą specjalną otrzymuje na każdego ucznia oddziału przedszkolnego z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie do…
- ustawa o finansowaniu zadań oświatowych art. 21 ust. 1 odesłanieNiepubliczna inna forma wychowania przedszkolnego otrzymuje na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej 50 % podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości ni…
- ustawa o cudzoziemcach art. 127 odesłanieZezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji udziela się, gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy w zawodzie wymaga…
- ustawa o cudzoziemcach art. 137a odesłanieZezwolenia na pobyt czasowy w celu mobilności długoterminowej posiadacza Niebieskiej Karty UE udziela się, gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy w zawodzie wymagający…
- ustawa o cudzoziemcach art. 159 ust. 1 odesłanieZezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną udziela się cudzoziemcowi, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
- ustawa o cudzoziemcach art. 176 odesłanieZezwolenia na pobyt czasowy dla ofiar handlu ludźmi udziela się cudzoziemcowi, jeżeli łącznie spełnia następujące warunki:
- ustawa o cudzoziemcach art. 186 ust. 1 pkt 3 odesłanieposiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE udzielone przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz:
- ustawa o cudzoziemcach art. 186 ust. 1 pkt 4 odesłaniejest członkiem rodziny cudzoziemca, o którym mowa w pkt 3, z którym przebywał na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej i towarzyszy mu lub chce się z nim połączyć, lub
- ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin art. 2 pkt 4 odesłanieczłonek rodziny:
- ustawa o języku polskim art. 11a ust. 2 odesłanieUrzędowym poświadczeniem znajomości języka polskiego jako obcego jest certyfikat znajomości języka polskiego, zwany dalej „certyfikatem”, wydawany przez Państwową Komisję do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskieg…
- art. 39 ust. 2 odesłanieDroga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać:
Orzeczenia i interpretacje 2
Powołują ten przepis: 2 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok NSA z 27 marca 2024 r., I GSK 362/23
- Wyrok WSA w Gdańsku z 13 grudnia 2018 r., III SA/Gd 655/18
Wszystkie (2) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
8 brzmień, obecne od 1.09.2025
… dla których organizuje się naukę języka i kultury kraju pochodzenia;
3a) podstawę programową dodatkowej nauki języka polskiego, o której mowa w ust. 7, z uwzględnieniem ogólnych i szczegółowych wymagań edukacyjnych dotyczących wiedzy i umiejętności z języka polskiego, a także warunków i sposobu realizacji tej podstawy programowej;
4) wysokość stypendium dla osób, o których mowa w ust. 5 pkt 1, oraz …
… przez dyrektora szkoły lub placówki;
3) na warunkach odpłatności.
5a. Osoby, o których mowa w ust. 3 i 5, mogą korzystać z nauki w publicznych szkołach policealnych oraz niepublicznych szkołach policealnych pod warunkiem przedłożenia certyfikatu znajomości języka polskiego, o którym mowa w art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2026 r. poz. 81 i 676), co najmniej na poziomie biegłości językowej B1.
6. Wysokość odpłatności za korzystanie z nauki w publicznych …
… na pobyt czasowy w związku z okolicznością, o której mowa w art. 127, art. 137a, art. 159 ust. 1, art. 176 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 lub 4 ustawy z …
… Pomocy tej udziela się niedłużej niż przez okres 12 miesięcy.
8a. W szkole może być zatrudniony asystent międzykulturowy. Asystent międzykulturowy udziela osobom, o których mowa w ust. 7, pomocy w kontaktach ze środowiskiem szkolnym, a także współdziała z ich rodzicami oraz ze szkołą.
9. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 7, przysługuje także osobom …
… ust. 2–4a.
13. Okres nauki ucznia w oddziale przygotowawczym trwa do zakończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych wkońca roku szkolnymszkolnego, w którym uczeń został zakwalifikowany do oddziału przygotowawczego, …
… członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia o Wolnym Handlu (EFTA) -–strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji … 3 lub 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z20202025 r. poz. 35, 2023, 23201079 i 23691794 oraz z 20212026 r. poz. 159203);
13) osoby, które ubiegają się o udzielenie ochrony … Za członków rodzin osób, o których mowa w ust. 3:
1) pkt 1-–uważa się osoby, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 … członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z20192025 r. poz. 293, z 2020 r. poz. 20231164 i 2369 oraz z 2021 r. poz. 1591794);
2) pkt 6, 8, 9 i 13 -–uważa się małżonka oraz małoletnie dzieci tych osób niepozostające w …
… a także w niepublicznych przedszkolach, o których mowa w art. 9017 ust. 1b1 ustawy o systemie oświatyfinansowaniu zadań oświatowych, oddziałach przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 9019 ust. 1ba1 ustawy o systemie oświatyfinansowaniu zadań oświatowych, i niepublicznych innych formach wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 9021 ust. 1c1 ustawy o systemie oświatyfinansowaniu zadań oświatowych, a podlegające obowiązkowi szkolnemu,korzystają z nauki i opieki w publicznych szkołach podstawowych, … obywateli polskich z nauki w publicznych szkołach dla dorosłych, publicznych branżowych szkołach II stopnia, publicznych szkołach policealnych, public …
Odsyłają tu 20
- Prawo oświatowe art. 4 pkt 13 do art. 165 ust. 16 pkt 2
- Prawo oświatowe art. 11 ust. 3 do art. 165 ust. 7, art. 165 ust. 9
- Prawo oświatowe art. 29 ust. 2 pkt 2 do art. 165 ust. 6
- Prawo oświatowe art. 166 ust. 1 do art. 165 ust. 7, art. 165 ust. 9
- Prawo oświatowe art. 166 ust. 2 do art. 165 ust. 7, art. 165 ust. 9
- rozporządzenie w sprawie rodzajów kursów języka polskiego i adaptacyjnych dla repatrianta i kandydata na repatrianta oraz sposobu ich organizacji § 3 ust. 2 do art. 165 ust. 9
- ustawa o systemie oświaty art. 44q ust. 1a do art. 165 ust. 1
- ustawa o systemie oświaty art. 44q ust. 3b do art. 165 ust. 1
- ustawa o systemie oświaty art. 44zm ust. 1a do art. 165 ust. 1
- ustawa o systemie oświaty art. 44zzr ust. 7 do art. 165 ust. 1, art. 165 ust. 2
- ustawa o systemie informacji oświatowej art. 14 pkt 3 do art. 165 ust. 16
- ustawa o systemie informacji oświatowej art. 14 pkt 12 do art. 165 ust. 15, art. 165 ust. 7, art. 165 ust. 9
- ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 55 ust. 1 do art. 165 ust. 11
- ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 55b ust. 1 do art. 165 ust. 7
- ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 55b ust. 2 do art. 165 ust. 7
- ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 55b ust. 3 do art. 165 ust. 7
- ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 57 do art. 165 ust. 8
- ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 57a do art. 165 ust. 8a
- ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 58 ust. 1 pkt 1 do art. 165 ust. 8
- ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 58 ust. 3 pkt 1 do art. 165 ust. 7
Odsyła do 27
- ustawa o finansowaniu zadań oświatowych art. 17 ust. 1 odesłanie
- ustawa o finansowaniu zadań oświatowych art. 19 ust. 1 odesłanie
- ustawa o finansowaniu zadań oświatowych art. 21 ust. 1 odesłanie
- ustawa o cudzoziemcach art. 127 odesłanie
- ustawa o cudzoziemcach art. 137a odesłanie
- ustawa o cudzoziemcach art. 159 ust. 1 odesłanie
- ustawa o cudzoziemcach art. 176 odesłanie
- ustawa o cudzoziemcach art. 186 ust. 1 pkt 3 odesłanie
- ustawa o cudzoziemcach art. 186 ust. 1 pkt 4 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 3 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 4 pkt 1 odesłanie
- ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin art. 2 pkt 4 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 4 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 5 odesłanie
- ustawa o języku polskim art. 11a ust. 2 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 5 pkt 3 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 7 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 9 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 39 ust. 2 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 11 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 10 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 15 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 165 ust. 5 pkt 1 odesłanie
- ustawa o systemie oświaty art. 90k odesłanie
- Prawo oświatowe art. 39 ust. 3 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 39 ust. 4 odesłanie
- Prawo oświatowe art. 39 ust. 4a odesłanie