Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści ustawy

Art. 12 Prawo o notariacie

Obowiązuje od 3.04.2026Stan prawny na 26.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗
Cała ustawa

zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 3.04.2026 (Dz.U. 2026 poz. 370).

Co się zmieniło
… referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym lub w Trybunale …

Aktualne brzmienie

Art. 12.
§ 1.Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4 i 5, nie dotyczą osób, które w Rzeczypospolitej Polskiej:
1)uzyskały tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych;
2)zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora;
2a)zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat;
3)wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co najmniej 3 lat;
4)co najmniej przez 3 lata zajmowały stanowisko Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy.
§ 2.Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub 2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić osoby, które w Rzeczypospolitej Polskiej:
1)posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych;
2)przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione na stanowisku referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym lub w Trybunale Konstytucyjnym i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego;
3)po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z czynnościami wykonywanymi przez notariusza w kancelarii notarialnej;
4)po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów;
5)po ukończeniu aplikacji legislacyjnej przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego;
6)zajmują stanowisko radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej;
7)zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, adwokacki, radcowski lub komorniczy.
§ 2a.Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub 2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić również osoby, które przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego.
§ 2b.Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub 2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić również osoby, które nie złożyły wniosku o powołanie na notariusza w terminie określonym w art. 14a § 1, oraz osoby, o których mowa w art. 16a § 2 i art. 76 § 4b.
§ 3.W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o których mowa w § 2 pkt 2–5 i w § 2a, podlegają proporcjonalnemu wydłużeniu.
§ 4.Osoby, o których mowa w § 2–2b, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 11 pkt 1–3 i 7.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 26.10.2026, tekst z 21.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Powiązane przepisy

  • art. 3 § 1 definicja
    Czynności notarialnych notariusz dokonuje w kancelarii notarialnej, zwanej dalej „kancelarią”.
  • art. 74a § 1 pkt 1 definicja
    termin złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu notarialnego, zwanego dalej „wnioskiem”;
  • art. 11 pkt 4 odesłanie
    odbył aplikację notarialną w Rzeczypospolitej Polskiej;
  • art. 11 pkt 5 odesłanie
    złożył egzamin notarialny w Rzeczypospolitej Polskiej;
  • art. 71b § 1 odesłanie
    Egzamin wstępny przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane w drodze zarządzenia, zwane dalej „komisjami kwalifikacyjnymi”. Właściwość komisji kwalifikacyj…
  • art. 71b § 2 odesłanie
    Minister Sprawiedliwości, niepóźniej niż 21 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu wstępnego, może powołać na obszarze właściwości izby notarialnej więcej niż jedną komisję kwalifikacyjną do przeprowadzenia egzaminu wst…
  • art. 14a § 1 odesłanie
    Uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu notarialnego uprawnia do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 10 § 1, w terminie 10 lat od dnia doręczenia uchwały o wyniku egzaminu notarialnego.
  • art. 16a § 2 odesłanie
    Jeżeli osoba, o której mowa w § 1, przez co najmniej 10 lat nie wykonywała zawodu notariusza, może zostać ponownie powołana na notariusza po złożeniu egzaminu notarialnego. Obowiązku złożenia egzaminu nie stosuje się do …
  • art. 76 § 4b odesłanie
    Po upływie 10 lat od skreślenia z wykazu zastępców notarialnych osoba, o której mowa w § 4a, może ubiegać się o powołanie na notariusza po złożeniu egzaminu notarialnego. Obowiązku złożenia egzaminu nie stosuje się do os…
  • art. 11 pkt 1 odesłanie
    posiada obywatelstwo polskie, obywatelstwo innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub …
  • art. 11 pkt 7 odesłanie
    ukończył 26 lat.
  • art. 11 pkt 1a odesłanie
    korzysta w pełni z praw publicznych i ma pełną zdolność do czynności prawnych;

Orzeczenia i interpretacje 101

Powołują ten przepis: 4 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 97 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (101) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści

Historia zmian

8 brzmień, obecne od 3.04.2026
od 3.04.2026 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym lub w Trybunale …
od 26.04.2025 do 3.04.2026odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… wniosku o powołanie na notariusza w terminie określonym w art. 14a § 1, oraz osoby, o których mowa w art. 16a § 2 i art. 76 § 4b. § 3. W …
od 1.01.2016 do 26.04.2025odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… nauk prawnych; 2) zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora; 2a) zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat; 3) wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co …
od 12.08.2014 do 1.01.2016odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego. § 2b. Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub 2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić również osoby, które nie złożyły wniosku o powołanie na notariusza w terminie określonym w art. 14a, oraz osoby, o których mowa w art. 16a § 2 i art. 76 § 4b. § 3. W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o … proporcjonalnemu wydłużeniu. § 4. Osoby, o których mowa w § 2 i 2a–2b, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 11 pkt 1-–3 i 7.
od 23.08.2013 do 12.08.2014z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 12. § 1. Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4-6 i 5, nie dotyczą osób, które w Rzeczypospolitej Polskiej: 1) profesorów i doktorów habilitowanychuzyskały tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych; 2) osób, które zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora; 3) osób, które wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co najmniej 3 lat; 4) osób, które co najmniej przez 3 lata zajmowały stanowisko radcy lub starszego radcyPrezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu PaństwaRzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy. § 2. Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71 b71b § 1 lub 2, bez odbycia aplikac …
od 25.03.2009 do 23.08.2013z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 12. § 1. Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4-6, nie dotyczą: 1) profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych,; 2) osób, które zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora,; 3) osób, które wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co najmniej 3 lat; 4) osób, które co najmniej 3 lata zajmowały stanowisko radcy lub starszego radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. § 2. Do złożenia egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b71 b § 1 lub 2, bez obowiązku odbycia aplikacji notarialnej, mogą przystąpić: 1) doktorzy nauk prawnych,; 2) osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych były zatrudnione na podstawie umowy o pracę …
od 10.09.2005 do 25.03.2009z tekstu nowelizacjiniepotwierdzonestały link
Art. 12. § 1. Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4-6, nie dotyczą: 1) profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych, 2) sędziów, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych, którzy wykonywali ten zawód co najmniej 3 lata.2) osób, które zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora, 3) osób, które wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co najmniej 3 lat. § 2. Do złożenia egzaminu notarialnego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1, bez obowiązku odbycia aplikacji notarialnej, mogą przystąpić: 1) doktorzy nauk prawnych, 2) osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych były zatrudnione na podstawie umowy o pracę na stanowiskach związanych ze stosowaniem …
od 21.04.1991 do 10.09.2005tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link

Odsyłają tu 9

Odsyła do 19