Uzasadnienie
Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania E. C. (dalej "skarżąca", "strona") decyzją z 5 lutego 2026 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 dalej: "k.p.a.") w związku z art. 27 ust. 1 i art. 28 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r., poz. 854, Dz. U. z 2025 r. poz. 274, poz. 1006, poz. 1216, poz. 1176, poz. 1191, poz. 1301; dalej: "u.e.l.") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji", "Prezydent R.") z 17 listopada 2025 r., nr [...] o odmowie zameldowania skarżącej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. B. [...] w R..
Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oznaczoną na wstępie decyzją z 17 listopada 2025 r., Prezydent R. orzekł o odmowie zameldowania skarżącej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. B. [...] w R.. W ocenie organu I instancji, zebrany materiał dowodowy nie potwierdził faktu stałego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez osobę inicjującą postępowanie.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła skarżąca. Zaskarżając decyzję w całości podniosła, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa i bez prawidłowego ustalenia tanu faktycznego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności przez jego błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, albowiem z akt sprawy wynika, że skarżąca, D. M., M. C. i R. L. nadal przebywają w lokalu nr [...] przy ul. B. [...] oraz naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. wskazując, że osoby, które złożyły zeznania w sprawie od wielu lat same nie mieszkają w bloku przy ul. B. [...] w R. albo są skonfliktowane z matką skarżącej i D. M., przez co są niewiarygodne w zakresie w jakim twierdzą, że skarżąca nie zamieszkuje pod tym adresem; art. 8 k.p.a, art. 80 k.p.a poprzez brak dokonania przez organ właściwej i rzetelnej analizy zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżąca nie zamieszkuje przy ul. B. [...], podczas gdy znajdują się tam jej rzeczy i ubrania oraz fakt ten wskazywała m.in. jej matka, brat, straż miejska; art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na niekompletnym materiale dowodowym i dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów o braku okoliczności wskazujących na stałe miejsce pobytu skarżącej pod ww. adresem.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 5 lutego 2026 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na wstępie uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent R. na wniosek strony, 17 czerwca 2025 r. wszczął postępowanie o jej zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. B. [...] w R.. Ustalono, że tytuł prawny do ww. nieruchomości przysługuje Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (dalej "SM", "Spółdzielnia") im. [...] w R. (księga wieczysta nr [...]). We wniosku skarżąca wyjaśniła, że zamieszkała pod wskazanym adresem w 1998 r. wraz z D. E. M. (jej bratem), R. L. (jej matką), M. P. C. (jej synem). Do niniejszego lokalu nie posiada tytułu prawnego.
Zawiadomiona o wszczętym postępowaniu Spółdzielnia, pismem z 14 lipca 2025 r. sprzeciwiła się dokonaniu zameldowania skarżącej na pobyt stały w przedmiotowym lokalu, m.in. dlatego że w stosunku do ww. było prowadzone postępowanie administracyjne, które zakończyło się jej wymeldowaniem spod omawianego adresu. Do akt sprawy dołączono kopię postanowienia Sądu Rejonowego w R. z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt VII Co [...] dot. przysądzenia na rzecz ww. Spółdzielni prawa do niniejszego lokalu w sprawie egzekucji świadczenia pieniężnego oraz kopię wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w R. z 30 marca 2004 r. sygn. akt I C [...] w sprawie o eksmisję m.in. skarżącej (nazwisko rodowe L.) oraz D. E. M. wraz z ich rzeczami z omawianego lokalu.
Jednocześnie sąd nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez Gminę Miasta R. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Pismem z 31 lipca 2025 r. Spółdzielnia poinformowała, że w wyniku decyzji Prezydenta R. z 26 sierpnia 2024 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. B. [...] w R., Spółdzielnia wniosek o przyznanie lokalu socjalnego złożyła jedynie dla R. L.. Dołączono m.in. kopię pisma Miejskiego Zarządu Lokalami z 18 października 2024 r. Ponadto poinformowano o zadłużeniu przedmiotowego lokalu na kwotę ponad 150 000 zł.
Z dołączonej do akt kartoteki lokalu wynika, że od stycznia 2024 r. opłaty czynszowe nie są uiszczane, natomiast opłacane są niektóre rachunki za wodę. Zgodnie z obowiązującymi przepisami od 2007 r. Gmina Miasta R. wypłaca Spółdzielni odszkodowanie z tytułu niewskazania lokalu socjalnego. Od lipca 2025 r., tj. od daty ostatecznej decyzji orzekającej o wymeldowaniu małoletniego M. P. C. (syna skarżącej) z miejsca pobytu stałego w lokalu "lokal ten traktowany jest jako lokal, w którym zamieszkuje jedna osoba, tj. R. L.". Pismem z 15 września 2025 r. Spółdzielnia do akt sprawy dołączyła zestawienie zużycia wody w przedmiotowym lokalu. Z zestawienia wynika, że zużycie wody mieści się w granicach normy zużycia przez jedną osobę określonej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody. Ponownie wskazano, że rachunki za wodę płacone są sporadycznie, tj. w przeciągu 18 miesięcy zapłacono jedynie 6 rachunków.
Pismem z 7 lipca 2025 r. Straż Miejska w R. poinformowała, że w wyniku podjętych czynności pod adresem: R., ul. B. [...] m. [...] na miejscu zastano skarżącą. Wymieniona oświadczyła, że zamieszkuje w tym lokalu od urodzenia. Dodatkowo przeprowadzono wywiad środowiskowy i w rozmowie z sąsiadką (lok. 17), ustalono, że strona mieszkała tam w przeszłości.
W celu ustalenia stanu faktycznego organ I instancji przesłuchał 17 lipca 2025 r. świadków: M. G. i P. O., które zgodnie zeznały do protokołu, że strony nie widują w pobliżu lokalu (w sklepie czy w okolicy bloku), mieszka tam jedynie R. L. (jej matka). Według M. G. skarżąca od 2 lat nie mieszka w ww. lokalu, gdyż od tego czasu już jej nie widuje.
W dniu 17 lipca 2025 r. organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, w czasie których stwierdzono, że jeden z 3 pokoi zajmowany jest przez skarżącą i jej syna. W lokalu wymieniona przechowuje swoje rzeczy. Jednocześnie do protokołu ww. zanegowała zeznania świadków: M. G. i P. O., ponieważ jej matka jest w konflikcie z rodziną O., a druga sąsiadka nie mieszka w bloku.
Pismem z 21 lipca 2025 r. organ I instancji ponownie zwrócił się do Straży Miejskiej w R. z prośbą o kilkukrotne przeprowadzenie czynności wyjaśniających w sprawie. W odpowiedzi z 28 lipca 2025 r. Zastępca Komendanta Straży Miejskiej w R. poinformował, że w rozmowie z R. L. ustalono, że wspólnie ze skarżącą mieszkają w przedmiotowym lokalu. Natomiast w rozmowie z sąsiadami lokalu ustalono, że nie widują córki R. L. pod omawianym adresem (notatka służbowa dołączona do pisma).
Skarżąca 24 lipca 2025 r. do protokołu wniosła o przesłuchanie świadków: B. W. oraz R.. - jej matki. Organ I instancji uczynił zadość temu żądaniu strony i wezwał ww. osoby celem złożenia zeznań. Dodatkowo wezwał w charakterze świadka A. U., M. B., L. M. oraz M. Ż.. W dniu 7 sierpnia 2025 r. do organu I instancji stawił się T. U., który do protokołu zeznał, że jego żona A. U. nie może przybyć do siedziby urzędu w wyznaczonym terminie, ponieważ opiekuje się kilkumiesięcznym dzieckiem. Dodał, że strony nie zna - nie wie kim ona jest, natomiast jego kontakt z sąsiadami jest typowo grzecznościowy. Świadek B. W. 22 sierpnia 2025 r. do protokołu zeznała, że jest przyjaciółką R. L. i często bywa w lokalu nr [...] przy ul. B. [...] w R.. W czasie gdy świadek odwiedza swoją przyjaciółkę, w lokalu obecna jest skarżąca stąd wie, że córka przyjaciółki nigdy nie wyprowadzała się od matki. Od R. L. świadek wie, że przyjaciółka ma konflikt z sąsiadami oraz problemy z własnością mieszkania, lecz nie zna szczegółów.
W dniu 27 sierpnia 2025 r. zeznania złożyła R. L., że skarżąca zamieszkuje razem z nią. Świadek zeznał, że córka nigdy się z tego lokalu nie wyprowadziła. R. L. dodatkowo zeznała, że córka nie odbiera korespondencji pod omawianym adresem, ponieważ osoba doręczająca nie wchodzi do lokalu, tylko zostawia awizo w skrzynce.
Skarżąca 2 września 2025 r. do protokołu podała, że korespondencja dot. prowadzonego przez organ I instancji postępowania w niniejszej sprawie odbierana jest w siedzibie Biura Mieszkańca Urzędu Miasta R., gdyż osoba doręczająca pozostawia awizo bez wchodzenia do domu celem pozostawienia przesyłki. Pracownik organu I instancji sporządził 5 września 2025 r. notatkę służbową z rozmowy z pracownikiem Biura Mieszkańca Urzędu Miasta R., który wyjaśnił, że nikt nie zgłaszał uwag dotyczących sposobu doręczania przesyłek do budynku przy ul. B. [...] w R.. Od dnia 1 września 2025 r. korespondencja kierowana na ul. B. [...] w R. będzie doręczana za pośrednictwem operatora pocztowego.
30 września 2025 r. przesłuchano A. M. i A. S.. A. M. zeznała, że R. L. widuje na balkonie. Natomiast skarżąca wyprowadziła się spod przedmiotowego adresu około 2 lata temu i świadek nie widuje jej i jej dziecka w okolicy. W przeszłości auto strony stało pod blokiem, wówczas świadek widziała jak ww. wozi swojego syna do szkoły. A. M. widywała w przeszłości również męża ww. oraz jego samochód firmowy. Obecnie świadek przez krótki czas widzi jedynie auto skarżącej jakby składała wizytę matce (była u niej w odwiedzinach). A. S. k zna skarżącą i wie, że w przeszłości mieszkała ona u matki. Świadek obecnie rzadziej przebywa przy ul. B. [...] w R., ale od dłuższego czasu już nie widuje córki sąsiadki. Kiedy A. S. bywa pod tym adresem, widzi jak R. L. np. idzie na zakupy.
W końcowych wyjaśnieniach skarżąca 4 listopada 2025 r. do protokołu wskazała, że w miarę możliwości finansowych jej brat reguluje rachunki, które ponoszą wspólnie. Zakwestionowała zeznania P. O., twierdząc, że jej zeznania są stronnicze z uwagi na konflikt K. B. (babci świadka) z R. L.. Do akt sprawy dołączyła m.in. kopię postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. z 13 listopada 2024 r. w sprawie egzekucyjnej prowadzonej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt VII Co [...] dot. przysądzenia na rzecz ww. Spółdzielni prawa do niniejszego lokalu w ramach egzekucji świadczenia pieniężnego. Jej zdaniem powyższe postanowienie świadczy o jej zamieszkiwaniu pod przedmiotowym adresem.
Wojewoda podniósł następnie, iż po rozpatrzeniu całości materiału dowodowego w sprawie stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał następnie na treść art. 31 ust. 1 u.e.l., zgodnie z którym, jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wskazał, że za miejsce pobytu stałego w orzecznictwie administracyjnym powszechnie przyjęto uważać lokal, w którym przebywające osoby urządziły swoje wyłączne centrum życiowe, w którym przede wszystkim: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, koncentrują swoje miejsce pracy, nauki, opieki medycznej, miejsca robienia zakupów itp. (por. wyrok NSA z 21 listopada 2002 r., sygn. akt V SA 510/02).
Nadto, w wyroku z 14 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2874/15 NSA podkreślił, że zameldowanie jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania w danym lokalu. Zameldowanie pod określonym adresem wiąże się ze stanem faktycznym - fizycznym przebywaniem, zamieszkiwaniem w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.
Dokonując następnie oceny całokształtu materiału dowodowego zgodnie z art. 80 k.p.a. Wojewoda stwierdził, że jakkolwiek skarżąca przebywa w lokalu, w którym chce się zameldować na pobyt stały oraz deklaruje ona zamiar takiego pobytu, to w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji o jej zameldowaniu na pobyt stały. Dlatego decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami i w pełni zasadna. Powyższe potwierdzają wyjaśnienia Spółdzielni, zeznania świadków: M. G., P. O. oraz ustalenia Straży Miejskiej w R.. Jako materiał dodatkowy organ II instancji uwzględnił zeznania A. M. oraz A. S. przesłuchanych do protokołu 30 września 2025 r. Zeznania te zostały przyjęte po uprzednim pouczeniu ich o odpowiedzialności karnej, jak również znajdują odzwierciedlenie w zeznaniach ww. świadków, przesłuchanych zgodnie z art. 79 k.p.a. Ponadto z ustaleń Straży Miejskiej w R. wynika, że rozpytani sąsiedzi za każdym razem nie potwierdzali faktu zamieszkiwania ww. pod danym adresem, uczyniła to jedynie sama zainteresowana i jej matka.
Zauważył w tym miejscu, że dowody z przesłuchania bliskich sąsiadów są w zasadzie podstawowym źródłem obiektywnej wiedzy o przebywaniu osoby pod danym adresem. Dowodom tym Wojewoda dał wiarę, bowiem są spójne i wzajemnie się uzupełniają, tworząc logiczną całość i wystarczają do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto ww. świadkowie nie są spokrewnieni ze stronami postępowania i nie są bezpośrednio zainteresowani rozstrzygnięciem w sprawie zameldowania inicjatorki postępowania na pobyt stały pod niniejszym adresem. Zarzuty kierowane przez odwołującą pod adresem sąsiadów, którzy złożyli zeznania w sprawie, zdaniem organu odwoławczego nie zasługują na uwzględnienie. Fakt istnienia w przeszłości sporu pomiędzy matką strony a babcią świadka nie rzutuje na wiarygodność zeznań P. O., ponieważ znalazły potwierdzenie w zeznaniach innych sąsiadów.
Z kolei zarzut dotyczący niezamieszkiwania świadka M. G. nie został poparty żadnymi dowodami. Z tego względu Wojewoda nie dał wiary oświadczeniom składanym w toku postępowania przez skarżącą o jej stałym zamieszkiwaniu oraz zeznaniom R. L. - matki ww., która z racji pokrewieństwa i utrzymania dobrych relacji z córką mogła kierować się chęcią niesienia pomocy córce przy składaniu zeznań. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę zeznań B. W., gdyż świadek pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie przesłuchania, zeznania złożyła w innym terminie. Odstąpiono jednak od ponownego jej przesłuchania, ponieważ osoba ta nie mieszka w bezpośrednim sąsiedztwie.
Dodatkowo jest przyjaciółką R. L. i jej zeznania mogą być nieobiektywne (tak jak zeznania R. L.), a ponadto zdaniem organu odwoławczego jakkolwiek widuje ona córkę R. L. w mieszkaniu przyjaciółki, to odwiedziny u matki nie przesądzają o fakcie pobytu przez osobę chcącą dokonać zameldowania. Ponadto wiedza B. W. dot. córki R. L. nie pochodzi z jej własnych obserwacji, a z informacji przekazanych jej przez przyjaciółkę. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na fakt, że Wojewoda [...] decyzją z 8 lipca 2025 r., nr [...] (a więc w czasookresie zbieżnym do prowadzonej sprawy) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta R. z 5 maja 2025 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu syna skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. B. [...] w R.. Jedynym dowodem świadczącym na korzyść strony są wyniki oględzin lokalu przeprowadzone 17 lipca 2025 r., które wykazały rzeczy osobiste należące do niej.
Powyższe nie może jednak przesądzać o stałym zamieszkiwaniu w ww. lokalu. W utrwalonym orzecznictwie administracyjnym funkcjonuje bowiem pogląd, który organ odwoławczy w pełni podziela, że sam fakt przechowywania rzeczy i przedmiotów, nawet codziennego użytku w określonym lokalu nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych przez osobę, która chce być zameldowana na pobyt stały w danym miejscu. Okazjonalne przychodzenie i przebywanie w lokalu, czy nawet sporadyczne nocowanie, nie może dawać podstawy do uznania, że wymieniona koncentruje w nim centrum swojej aktywności życiowej (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2740/22).
Dodatkowo wyjaśnił, że załączone do odwołania dokumenty, m.in. rozliczenia dotyczące zużycia wody w lokalu, czy też zawiadomienia z Powiatowego Urzędu Pracy kierowane do D. M. w żaden sposób nie potwierdzają zamieszkiwania jej w miejscu, w którym chce być zameldowana. Również zarzuty naruszenia przez organ
I instancji przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. organ odwoławczy uznał za bezpodstawne. Prezydent R. przeprowadził rzetelnie postępowanie wyjaśniające i zebrał pełny materiał dowodowy, który wszechstronnie omówił i ocenił zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Z podanych względów Wojewoda pozostałe zarzuty odwołania uznał za chybione.
Reasumując podkreślił, że istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów co do pobytu danej osoby w nieruchomości pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z tego lokalu. Fakt zameldowania nie przesądza o prawie, w ujęciu cywilistycznym, do danego miejsca. Z faktu zameldowania, podobnie jak wymeldowania, nie można zatem wywodzić istnienia bądź utraty jakichkolwiek praw majątkowych do lokalu, w którym osoba chce być zameldowana. Zameldowanie powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, czemu sprzeciwia się utrzymywanie fikcji meldunkowej. O kwalifikacji pobytu danej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść jej oświadczeń, ale przede wszystkim całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok WSA w Krakowie z 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 28/20).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności w sprawie zastosowanie znalazł art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności oraz dokonano prawidłowej wykładni przepisu art. 25 ust. 1 tej ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, tj.:
- - art. 35 u.e.l. z powodu odmowy zameldowania strony w lokalu, w sytuacji gdy z akt sprawy wynika, że skarżąca, D. M., M. C. i R. L. nadal przebywają w przedmiotowym lokalu;
- - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie ustawowego interesu społecznego obywatela, a przede wszystkim okoliczności, że osoby które złożyły zeznania w sprawie albo od wielu lat same nie mieszkają w bloku przy B. [...] w R. albo są skonfliktowane z matką skarżącej i D. M., przez co są niewiarygodne w zakresie w jakim twierdzą, że strona nie zamieszkuje pod wskazanym adresem;
- - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania przez organ właściwej i rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sposób sprzeczny z zasadą budzenia zaufania do władzy publicznej, czego konsekwencją było błędne przyjęcie, że strona nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, podczas gdy znajdują się tam jej rzeczy i ubrania oraz fakt ten wskazywała matka strony, brat, znajomi, babcia, rodziny oraz straż miejska;
- - art. 7, art. 10, art. 77 i art. 81 i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, oparcie decyzji na niekompletnym materiale dowodowym i uznanie, że brak jest okoliczności wskazujących na miejsce stałego pobytu skarżącej.
Z powodu podniesionych zarzutów skarżąca wystąpiła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania. Wniosła także o uchylenie decyzji o odmowie zameldowania, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwzględnieniem wszystkich dowodów potwierdzających zamieszkanie oraz przeprowadzenie oględzin tylko z udziałem stron i osób uprawnionych oraz zameldowanie pod adresem ul. B. [...], gdzie zamieszkuje.
Odpowiadając na skargę, Wojewoda wskazując na braki formalne skargi wniósł o jej odrzucenie, a w wypadku uzupełnienia braków formalnych o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, także jako: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, iż decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Sporem w sprawie objęta jest zasadność odmówienia skarżącej zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. B. [...] w R..
Orzekające w sprawie organy uznały bowiem, iż skarżąca nie zamieszkuje na stałe w tym lokalu i brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku o zameldowanie. Organ odwoławczy nie dopatrzył się przy tym naruszenia art. 31 ust. 1 u.e.l. oraz art. 25 tej ustawy.
Skarżąca kwestionując rozstrzygnięcie o odmowie zameldowania jej w ww. lokalu wskazuje na naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności oraz na wadliwe ustalenie stanu faktycznego i błędną jego ocenę, która doprowadziła orzekające w sprawie organy do wadliwego wniosku, iż brak jest okoliczności wskazujących na to, iż lokal ten jest miejscem stałego pobytu skarżącej. W mieszkaniu znajdują się bowiem przedmioty należące do skarżącej, ona sama przebywa w tym mieszkaniu, zaś zeznania świadków wskazujące na opuszczenie lokalu przez skarżącą są niewiarygodne.
Dokonując oceny tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności oraz art. 27 ust. 1 i art. 28 tej ustawy.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.e.l. obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.e.l. obywatel polski dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy na piśmie utrwalonym w postaci papierowej przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz - do wglądu - dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. W myśl art. 28 ust. 2b u.e.l. dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilnoprawna, odpis z księgi wieczystej albo wyciąg z działów I i II księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu.
Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.).
Jak zaś wynika z art. 31 ust. 1 u.e.l. jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.
W świetle tych przepisów warunkiem dopuszczalności zameldowania danej osoby jest jej zamieszkanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania oraz potwierdzenie jej pobytu w lokalu przez podmiot, który nie tylko obiektywnie dysponuje tytułem prawnym do lokalu (w szczególności wynikającym z własności), ale także legitymuje się dokumentem potwierdzającym ten tytuł.
W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom skargi ustalenia orzekających w sprawie organów o braku spełnienia warunku do zameldowania skarżącej w ww. lokalu, polegającego na zamieszkiwaniu w tym lokalu są prawidłowe. Przeprowadzone w sprawie postępowanie nie narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 80, art. 81 k.p.a. Organ I instancji zgromadził obszerny materiał dowodowy, rozpatrzył jego całość i dokonał prawidłowej jego oceny. Prawidłowość postępowania organu I instancji i trafność dokonanej przez ten organ oceny zasadnie potwierdził organ odwoławczy. Przeprowadzone w sprawie dowody nie dają podstaw do przyjęcia, że skarżąca w przedmiotowym lokalu zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu. Okoliczność, iż skarżąca nie zamieszkuje w lokalu przy ul. B. [...] m [...] w R. wynika niewątpliwie z zeznań M. G., która zeznała, że wprowadziła się do przedmiotowej nieruchomości w 2019 r. i A. M., z której zeznań wynika, że mieszka w mieszkaniu położonym na tym samym poziomie w sąsiedniej klatce.
Z zeznań tych osób wynika, że zamieszkują w budynku przy ul. B. [...], tym samym zarzut oparcia przez organy ustaleń na zeznaniach osób, które nie zamieszkują w budynku przy ul. B. [...] nie znajduje potwierdzenia. W tych okolicznościach brak jest też podstaw do przyjęcia za zasadne stanowiska skarżącej, że zeznania osób, co do których skarżąca wskazuje, że są skonfliktowane z jej matką i dlatego są niewiarygodne. Fakt stałego zamieszkiwania skarżącej w ww. lokalu potwierdza matka skarżącej R. L. i przyjaciółka matki B. W.. Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy zeznania R. L. z uwagi na chęć niesienia pomocy córce mogą być niewiarygodne. Organ odwoławczy z uwagi na złożenie przez B. W. zeznań w innym terminie nie wziął ich pod uwagę.
W ocenie Sądu nawet w przypadku odmiennego stanowiska w tej kwestii zeznania tego świadka należałoby ocenić jako niewiarygodne, albowiem jak trafnie wskazuje organ I instancji świadek B. W. zeznała, iż skarżąca mieszka w spornym lokalu z synem, mężem oraz bratem i matką. Tymczasem skarżąca wskazuje na zamieszkiwanie w tym lokalu z bratem, synem i matką, nie wspomina o mężu. Trafnie zatem organ I instancji wskazał, iż zeznania tego świadka mogą być wyrazem wsparcia dla skarżącej, jak też że świadek nie jest wtajemniczony w sprawy rodziny i występujące w niej relacje.
Podzielić także należy pogląd organu odwoławczego, że o stałym zamieszkaniu w lokalu nie stanowi sam fakt przechowywania rzeczy, jak też okazjonalne w nim przebywanie. Tym samym wyniki przeprowadzonych oględzin nie dają podstaw do wyprowadzenia wniosków odmiennych niż wskazane przez orzekające w sprawie organy. Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostają zastrzeżenia skarżącej co do okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu tych oględzin.
Całość zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdza faktu zamieszkiwania przez skarżącą w lokalu przy ul. B. [...] m [...] w R. z zamiarem stałego przebywania.
Nie bez znaczenia dla okoliczności niniejszej sprawy pozostaje fakt, iż w stosunku do skarżącej było prowadzone postępowanie administracyjne o wymeldowanie spod powyższego adresu i Prezydent Miasta R. decyzją z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w R. ul. B. [...] m [...]. Toczyło się także postępowanie o wymeldowanie syna skarżącej z ww. miejsca pobytu stałego. Wojewoda [...] decyzją z dnia 8 lipca 2025 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o wymeldowaniu syna skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu [...] przy ul. B. 5 w R.. Skarga na ww. decyzję Wojewody [...] została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2026 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 731/25 oddalona. Wyrok ten jest prawomocny.
W tych okolicznościach twierdzenia skarżącej zawarte we wniosku o zameldowanie w lokalu nr [...] przy ul. B. [...] w R. o nieprzerwanym zamieszkiwaniu w spornym lokalu od 1998 r. słusznie wzbudziły wątpliwości organ gminy, dając podstawę do rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło faktu zamieszkania skarżącej z zamiarem stałego pobytu we wskazanym lokalu. Skarżąca nie przedstawiła dowodów, które pozwalałyby na odmienną ocenę niż dokonana przez orzekające w sprawie organy. Dowodu takie nie stanowią dołączone do skargi kserokopie orzeczeń, pism, rachunków itd. Posługiwanie się przez skarżącą adresem R. ul. B. [...] m [...] nie stanowi o zamieszkiwaniu przez skarżącą pod tym adresem, w szczególności, że jest to miejsce zamieszkania jej matki, co umożliwia uzyskanie wiedzy o ewentualnej korespondencji.
Jak wskazano wyżej warunkiem dopuszczalności zameldowania danej osoby jest jej zamieszkanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania oraz potwierdzenie jej pobytu w lokalu przez podmiot, który nie tylko obiektywnie dysponuje tytułem prawnym do lokalu (w szczególności wynikającym z własności), ale także legitymuje się dokumentem potwierdzającym ten tytuł.
Z ustaleń dokonanych przez orzekające w sprawie organy wynika, że wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w R. z 30 marca 2004 r. sygn. akt I C [...] została orzeczona eksmisja m.in. skarżącej (nazwisko rodowe L.) wraz z ich rzeczami z ww. lokalu. Jednocześnie sąd nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez Gminę Miasta R. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt VII Co [...] Sąd przysądził na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" im. [...] w R. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w R. przy ul. B.
- 5. Powyższe postanowienie stało się podstawą do wpisania w księdze wieczystej Nr [...] ww. Spółdzielni Mieszkaniowej jako właściciela tego lokalu.
W piśmie z dnia 15 września 2025 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" zajęła jednoznaczne stanowisko, z którego wynika, że jako właściciel ww. lokalu nie wyraża zgody na zameldowanie w nim skarżącej. Wskazano także, iż według informacji Spółdzielni skarżąca i jej syn w tym lokalu nie zamieszkują.
Zdaniem Sądu uprawniać do zameldowania w lokalu może jedynie pobyt legalny, związany z przebywaniem w lokalu na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. Nie można czerpać uprawnień z zachowań sprzecznych z prawem, nie może ich sankcjonować zameldowanie i pobyt w lokalu będące następstwem m.in. naruszenia posiadania. Meldunek w miejscu stałego pobytu - mający wszakże charakter urzędowy - nie powinien zarazem sankcjonować stanów naruszających prawo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1965/22, LEX nr 3720587).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż 35 ustawy o ewidencji ludności nie został naruszony, nie miał on bowiem w sprawie zastosowania. Przepis ten ma zastosowania w sprawach, których przedmiotem jest wymeldowanie obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przedmiotem niniejszego postępowania było zaś rozstrzygniecie co do zasadności wniosku skarżącej o zameldowanie na pobyt stały pod wskazanym adresem. Z akt administracyjnych wynika, iż organ I instancji pismem z dnia 7 października 2025 r. realizując obowiązek zapewnienia prawa do czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił skarżącą o jej uprawnieniach. Zawiadomienie zostało skarżącej doręczone w dniu 28 października 2025 r. Jak wynika z protokołu przesłuchania strony z dnia 4 listopada 2025 r. skarżąca skorzystała z uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy i złożyła stosowne wyjaśnienia.
Z akt organu odwoławczego wynika, że organ ten nie wystosował do stron postępowania zawiadomienia w trybie art. 10 k.p.a., jednak jak a akt administracyjnych wynika organ ten nie prowadził dodatkowego postępowania dowodowego i nie gromadził dowodów, które byłyby nieznane skarżącej. Tym samym pominięcie zastosowania art. 10 § 1 k.p.a. nie stanowi naruszenia, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę orzekając jak w wyroku.