Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 31 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 921/17

Uzasadnienie

1. I. Stan sprawy
2. 1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T W od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] nakładającej na T W obowiązek wykonania w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna robót budowlanych dotyczących instalacji kanalizacyjnej zewnętrznej związanej z odprowadzaniem ścieków z budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce ew. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], polegających na przebudowie zbiornika na nieczystości ciekłe tak aby zbiornik ten spełniał wymagania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz.

1. 23) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 290).
2. 2. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w związku z pismem H W, przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził w dniu [...] listopada 2010 r. kontrolę w sprawie odprowadzania ścieków z budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce ew. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. W czasie czynności kontrolnych ustalono, że na terenie tej działki znajduje się betonowy zbiornik na nieczystości płynne o wymiarach 1,50 x 1,00 m (w rzucie poziomym), do którego odprowadzane są ścieki z budynku należącego do T W. Przedmiotowy zbiornik usytuowany jest w odległości ok. 40 cm od ogrodzenia z działką sąsiednią o nr ewid. [...], które według oświadczenia T W stanowi granicę nieruchomości. W trakcie oględzin stwierdzono, że zbiornik nakryty jest blachą i drewnianą paletą oraz nie posiada odpowietrzeń. Nie stwierdzono widocznego wypływu ścieków na powierzchnię terenu.

Następnie organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na T W obowiązek przedłożenia oceny technicznej zbiornika na czystości płynne znajdującego się na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...].

[...] WINB postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] stwierdził nieważność tego rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe, w dniu [...] września 2016 r. organ I instancji przeprowadził ponownie kontrolę na działce nr ewid. [...], w czasie której ustalił, że zbiornik na nieczystości płynne znajdujący się na terenie tej nieruchomości posiada nakrywę drewnianą obitą blachą i jest wyposażony w rurę wywiewną z daszkiem. PINB [...] uznając, że usytuowanie przedmiotowego zbiornika oraz wylotu wentylacji w odległości ok. 40 cm od granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...] narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nakazał T W wykonanie określonych robót budowlanych, tak aby zbiornik ten spełniał wymagania przepisów powołanego rozporządzenia.

Odwołanie od tej decyzji wniosła T W.

3. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w ocenie organu odwoławczego PINB [...] podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 kpa, zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Wskazał, że przedmiotem postępowania jest sprawa dotycząca zbiornika bezodpływowego na nieczystości płynne na działce ew. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Celem organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie jest przede wszystkim ustalenie, czy lokalizacja tego zbiornika jest zgodna z warunkami określonymi w § 36 - § 38 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690).

Zgodnie z § 36 ust. 2 tego rozporządzenia, odległości m.in. zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, powinny wynosić co najmniej 5 m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i 2 m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego.

Sporny zbiornik bezodpływowy na nieczystości płynne usytuowany jest w zabudowie jednorodzinnej i tym samym zastosowanie do niego ma § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi wprost, ile powinny wynosić odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej.

W toku postępowania dowodowego przeprowadzonego w niniejszej sprawie ustalono, iż zbiornik na nieczystości płynne znajdujący się na terenie działki przy ul. [...] w [...] usytuowany jest w odległości ok. 0,40 m od granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...].

Powyższe, zdaniem organu, narusza § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym odległość zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe powinna wynosić co najmniej 2 m od granicy działki sąsiedniej.

W tej sytuacji PINB [...] był nie tylko uprawniony ale także zobligowany do zastosowania trybu naprawczego, o którym mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, zobowiązuje bowiem organ nadzoru budowlanego do ingerencji w sytuacji prowadzenia robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Jeżeli więc ustalono, że pokrywa wylotu przedmiotowego zbiornika usytuowana jest w nieprawidłowej odległości od granicy działki sąsiedniej, to PINB [...] zasadnie nakazał wykonanie określonych robót budowlanych przy instalacji kanalizacyjnej zewnętrznej tego zbiornika, tak aby spełniał wymagania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ stwierdził, że wskazany w sentencji decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. obowiązek przebudowy instalacji kanalizacyjnej zewnętrznej oznacza zmianę usytuowania pokrywy wylotu przynajmniej na rzeczoną odległość, tj. z 0,40 m na minimum 2 m oraz 5 m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Przedmiotowy zbiornik winien również posiadać dno i ściany nieprzepuszczalne, szczelne przekrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu (§ 35 rozporządzenia).

Na marginesie organ wskazał, iż organ powiatowy winien wskazać w sentencji decyzji konkretne obowiązki, jakie zobowiązany jest wykonać inwestor.

Zdaniem organu, bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostaje kwestia podnoszonego w odwołaniu stanu technicznego budynku, z którym przedmiotowe szambo jest związane, jak również sprawa dotycząca budynku przy ul. [...]. Jak bowiem wskazano wcześniej organy nadzoru budowlanego oceniają w niniejszym postępowaniu jedynie zgodność usytuowania zbiornika bezodpływowego na nieczystości płynne na działce ew. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] z przepisami techniczno-budowlanymi.

1. 4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła T W, i wskazała, że szambo na jej nieruchomości wybudowane przed 40 laty nie zagraża bezpieczeństwu, lecz według nowych przepisów jest zbyt blisko granicy.
2. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
3. II. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.

7. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nakładającą na T W obowiązek wykonania w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna robót budowlanych dotyczących instalacji kanalizacyjnej zewnętrznej związanej z odprowadzaniem ścieków z budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce ew. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], polegających na przebudowie zbiornika na nieczystości ciekłe tak aby zbiornik ten spełniał wymagania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.

8. Przedmiotowy zbiornik bezodpływowy na nieczystości płynne usytuowany jest w zabudowie jednorodzinnej, a zatem zastosowanie do niego ma § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który określa wprost, ile powinny wynosić odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej.

Zgodnie z § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690), w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, powinny wynosić co najmniej: od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi – 5 m, a od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m.

W toku postępowania dowodowego przeprowadzonego w niniejszej sprawie ustalono, iż zbiornik na nieczystości płynne znajdujący się na terenie działki przy ul. [...] w [...] usytuowany jest w odległości ok. 0,40 m od granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...].

Słusznie zatem organ uznał, że narusza to § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym odległość zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe powinna wynosić co najmniej 2 m od granicy działki sąsiedniej.

Słusznie również organ uznał, że w tej sytuacji PINB [...] był nie tylko uprawniony ale także zobligowany do zastosowania trybu naprawczego, o którym mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Podkreślić zatem należy, że art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane daje możliwość przeprowadzenia postępowania naprawczego, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, a także przepisami chroniącymi interesy osób trzecich, oraz ustala, jakie ewentualnie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do ingerencji w sytuacji prowadzenia robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Jeśli więc, jak wynika z akt sprawy ustalono, że pokrywa wylotu przedmiotowego zbiornika usytuowana jest w nieprawidłowej odległości od granicy działki sąsiedniej, to PINB [...] zasadnie nakazał wykonanie określonych robót budowlanych przy instalacji kanalizacyjnej zewnętrznej tego zbiornika, tak aby spełniał wymagania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Dodatkowo wskazać należy, że poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 1981 r. a utraciło moc z dniem 2 kwietnia 1995 r., w § 23 ust. 4 przewidywało, że "Na nie skanalizowanych terenach zabudowy związanej z gospodarstwami rolnymi i zabudowy jednorodzinnej dopuszcza się stosowanie szczelnych zbiorników do gromadzenia nieczystości ciekłych oraz pojedynczych ustępów, ustawianych na szczelnym dole kloacznym w odległości co najmniej 2 m od linii regulacyjnej drogi (ulicy) lub granicy działki oraz co najmniej 5 m od otworów okiennych lub drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich."

1. 9. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
2. 10. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.