Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku A. K. i G. M., odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] sierpnia 1998 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku biurowo-magazynowego na działce nr [...] w O. Organ uznał, iż A. K. i G. M. nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu, ponieważ nieruchomości, których są właścicielkami, nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), gdyż nie graniczą z działką na której zrealizowano inwestycję.
W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. A. K. i G. M. zarzuciły naruszenie przepisów kpa (art. 28, 78 § 1 i art.
80) oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżących, skoro inwestycja zlokalizowana na działce nr [...] zamyka drogę przejazdu – dostęp do drogi publicznej dla działek [...], tym samym ingerując w prawo własności działki nr [...], to interes skarżących podlega ochronie na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podobnie, jak organ I instancji, odwołując się do przepisów art. 28 kpa i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę) stwierdził, iż skarżące nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję A. K. i G. M. wskazały, że co prawda nie są właścicielkami działek sąsiadujących z działką, której dotyczyła decyzja o pozwoleniu na budowę, jednakże są stronami tego postępowania, gdyż naruszono ich interes prawny. Decyzja ta zezwoliła na pozbawienie ich nieruchomości (działki nr [...]) dostępu do drogi publicznej, co podlega ochronie w zakresie uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 736/05 oddalił skargę A. K. i G. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r.
W wyniku złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 339/06 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnia prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie uznał, iż "organy powinny w pierwszej kolejności dokonać niezbędnych ustaleń stanu faktycznego i odnieść to do przepisów prawa materialnego (Prawo budowlane), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji tj. w dniu [...] sierpnia 1998 r., w celu sprawdzenia, czy wówczas skarżące (A. K. i G. M,) miały interes prawny w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego. Jest to istotne, gdyż interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa ma swoje źródło w przepisach prawa materialnego. Poza tym osoba, która jest stroną w postępowaniu zwykłym (o wydanie pozwolenia na budowę) jest również najczęściej stroną w postępowaniu nadzwyczajnym, chociaż mogą być od tej reguły wyjątki".
Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ocena czy skarżące mają interes prawny, tzn. czy są stroną postępowania nieważnościowego, w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest błędne, bowiem przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosi się on zresztą tylko do postępowania zwykłego, a nie nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji.
Mając na uwadze wskazany wyżej przepis art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż kontrolowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Badając przymiot strony A. K. i G. M. wnoszących o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1998 r., organy administracji przedwcześnie i w sposób niczym nie uzasadniony, odmówiły wnioskodawczyniom praw strony wskazując, że ich nieruchomości nie graniczą z działką, na której zrealizowano inwestycję, w związku z czym nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić.
Przede wszystkim wskazać należy, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania zwykłego, w którym została wydana kwestionowana decyzja. Oznacza to, że nie można automatycznie przenosić regulacji prawnych dotyczących postępowania zwykłego, przy czym, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, nie obowiązujących jeszcze w dacie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, na grunt postępowania nadzwyczajnego, w którym interes prawny powinien być badany odrębnie.
Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 1994 r. sygn. akt II SA 2164/92 (ONSA 1995, nr 1, poz.
32) wskazując, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art. 28 kpa, a stroną jego jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
W warunkach niniejszej sprawy obowiązkiem organu nadzoru było ustalenie czy kwestionowane pozwolenie na budowę narusza uzasadnione interesy osób trzecich zważywszy na sposób zabudowy działki nr [...] (obecnie [...]).
Skarżące A. K. i G. M. w sposób bardzo obszerny uzasadniały swój interes prawny w kwestionowaniu decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] sierpnia 1998 r. i obowiązkiem organu było wszechstronne wyjaśnienie sprawy, co także podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2007 r.
Brak wykazania przez organy administracji publicznej, dlaczego skarżące w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1998 r. nie mają przymiotu strony, uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny prawidłowości podjętych w tym przedmiocie decyzji.
Zważywszy na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.
O kosztach Sad orzekł na podstawie art. 152 cyt. wyżej ustawy.