Uzasadnienie
Na mocy postanowienia z dnia 25 marca 2013 r. odmówiono S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Na postanowienie to wnioskodawczyni nie złożyła sprzeciwu. Następnie w dniu 24 lipca 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na formularzu PPF kolejny wniosek S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Z uwagi na powyższe wniosek z dnia 24 lipca 2013 r. rozpoznawany był w zakresie zmiany postanowienia z dnia 25 marca 2013 r. w oparciu o art. 165 w zw. z art. 258 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.
W formularzu z 24 lipca 2013 r. wnioskodawczyni podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 920 zł. Podała, że w sprawie jest osobą pokrzywdzoną i nie stać jej na opłacenie sprawy, gdyż z posiadanej renty nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Zaznaczyła, że jest osoba schorowaną i często nie starcza jej środków na utrzymanie do następnego miesiąca.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 6 sierpnia br. wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- - podania kto jest właścicielem mieszkania/domu w S. który podaje jako adres zamieszkania, należało również wskazać wielkość tego lokalu,
- - podania czy jest właścicielem gospodarstwa rolnego, a jeśli tak należało podać wielkość tego gospodarstwa rolnego,
- - podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i domu (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.),
- - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
- - podania czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega,
- - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawczyni w odpowiedzi na ww. zarządzenie wskazała, że nie jest w stanie uzupełnić braków wniosku w zakreślonym terminie i wniosła o jego przedłużenie
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, które może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Natomiast zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy jest takim postanowieniem. W tym miejscu wskazać należy, że na mocy przepisu art. 258 § 3 p.p.s.a. do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisu dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu.
Wyżej wymieniony przepis art. 165 p.p.s.a. daje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania wówczas, gdy pojawią się inne okoliczności faktyczne i prawne sprawy, odmienne od tych, jakie Sąd przyjął za przesłanki wcześniej wydanego rozstrzygnięcia. Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.).
W postanowieniu z dnia 25 marca 2013 r., referendarz sądowy oceniając oświadczenie złożone na stosownym formularzu oraz nadesłane informacje w przedmiocie stanu majątkowego, odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Jak wyżej wskazano, postanowienie to nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne.
W złożonym wniosku z dnia 24 lipca 2013 r., co, do którego wyjaśniono, że jest to wniosek o zmianę ww. postanowienia referendarza, wnioskodawczyni ponowiła prośbę o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Nie wskazała jednak żadnych, nowych okoliczności, które pozwoliłyby inaczej niż w postanowieniu z dnia 25 marca 2013 r. ocenić jej sytuację. Powyższe sprawia, że nie jest możliwe przyjęcie, iż nastąpiła taka zmiana sytuacji faktycznej lub prawnej wnioskodawczyni, która uzasadniałaby zmianę postanowienia z dnia 25 marca 2013 r. i przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
Należy również na marginesie wskazać, że udzielenie 7 dniowego terminu do nadesłania żądanych informacji było terminem wystarczającym, gdyż nie wiązało się z uzyskaniem stosownych zaświadczeń od instytucji. Wszystkie wymagane informacje strona powinna udzielić w oparciu o posiadaną wiedzę. Jedynie uzyskanie ewentualnego wyciągu ze stanu konta wymagało uzyskania informacji z banku, jednakże zdaniem orzekającego termin 7 dni był wystarczający na uzyskanie ww. informacji.
Z tych względów, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 258 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.