Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Utrzymują się emerytury rolniczej żony wnioskodawcy w wysokości 850 zł. netto. W uzasadnieniu wniosku wskazał, ze w marcu 2015 r. utracił prawo do renty strukturalnej i obecnie nie ma dochodu. Wskazał, ze utrzymanie dwóch osób z ww. dochodu jest bardzo trudne, połowa ww. dochodu przeznaczana jest na leki dla żony. Podał, że jest właścicielem ¾ domu. Innych danych majątkowych we wniosku na formularzu PPF wnioskodawca nie podał.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 11 sierpnia br. wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- - wyszczególnienia w przybliżeniu kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem domu (opłaty stałe, prąd, gaz, podatki, telefon, woda, ścieki, ubezpieczenie, inne); i utrzymania własnego i rodziny (żywność, ubrania, leki itp.),
- - wskazania czy wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe także z R. K., skoro zamieszkują pod tym samym adresem,
- - wskazania czy syn wnioskodawcy R. K. zwrócił wnioskodawcy pożyczkę w wysokości 18 000 zł. o której pisze w formularzu PPF z dnia 14 stycznia 2014 r. złożonego do niniejszej sprawy,
- - nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie otrzymywanych przez małżonkę wnioskodawcy świadczeń emerytalnych;
- - wskazania jakie nieruchomości posiada wnioskodawca (należało podać tytuł prawny oraz ich wielkość),
- - wskazania jaki inwentarz żywy posiada wnioskodawca,
- - podania, czy wnioskodawca posiada, lub czy osoby wspólnie zamieszkujące, posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),
- - nadesłania kopii decyzji w sprawie przyznania i odmowy wypłaty renty strukturalnej,
- - nadesłania kopii dokumentów PIT wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które się rozliczały z urzędem skarbowym, z rozliczeniem podatku za rok 2014,
- - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, ew. osób trzecich, jeżeli tak należało wskazać na czym ona polega,
- - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak to należało nadesłać kserokopie ostatnich decyzji przyznających pomoc,
- - nadesłania kopii wyciągu bankowego wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za trzy ostatnie miesiące..
Wnioskodawca nie odebrał ww. wezwania jednakże z uwagi na przepis art. 73 p.p.s.a. pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu na który pismo to zostało złożone w placówce pocztowej. Z tego względu wezwanie do nadesłania formularza uważa się za doręczone z dniem 31 sierpnia 2015 r.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie należy uznać, że złożone oświadczenie na formularzu PPF jest niewystarczające dla właściwej oceny sytuacji materialnej strony. Ponadto z uwagi na okoliczność, iż strona nie wykonała zarządzenia z dnia 11 sierpnia 2015 r. dotyczącego jej sytuacji materialnej, uznano, że wnioskodawca nie przedstawił dodatkowych żądanych informacji. Tym samym złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.