Uzasadnienie
W dniu 3 stycznia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawców formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z emerytur o łącznej wysokości 2.480,00 złotych miesięcznie.
Wnioskodawcy podali, że posiadają dom o powierzchni 80 m ². Oświadczyli, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że są starszymi ludźmi, którym sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Wnioskodawcy oświadczyli, że z uzyskiwanego dochodu ponoszą miesięczne koszty stałe z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 90,00 złotych, gaz w wysokości 48,00 złotych, wodę w wysokości 75,00 złotych, wywóz nieczystości w wysokości 30,00 złotych. Wskazali, że ponoszą także koszty związane z zakupem wyżywienia w wysokości 800,00 złotych, środków czystości i higieny w wysokości 100,00 złotych, odzieży w wysokości 50,00 złotych, lekarstw oraz wizytami lekarskimi w wysokości 120,00 złotych. Dodali, że kwartalnie ponoszą koszty podatku od nieruchomości w wysokości 280,00 złotych oraz związane zakupem opału (około 6 ton w sezonie) w wysokości 4.000,00 złotych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznana na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że przy ponoszonych wydatkach nie są oni w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych, jak również ustanowić fachowego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza ich możliwości finansowe. Z tego względu przyznano wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie w części od wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy nie są w stanie uiścić pozostałej części wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, jak również ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Wnioskodawcy posiadają bowiem stały dochód miesięczny w wysokości 2.480,00 złotych miesięcznie. Stwierdzić zatem należy, że sytuacja taka pozwala na poczynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Posiadanie przez wnioskodawców miesięcznych dochodów wyklucza możliwość uznania ich za osoby ubogie nie będące w stanie ponieść najmniejszych nawet kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Stwierdzono zatem, że wnioskodawcy ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi będą w stanie uiścić pozostałą należną część wpisu sądowy od skargi w wysokości 200,00 złotych, jak również ponieść pozostałe koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty ich płynności finansowej. Z tego względu w pozostałym zakresie wniosek oddalono.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.