Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1761/11 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania I. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Od postanowienia nie wniesiono sprzeciwu.
Wyrokiem z dnia 9 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...].
I.K. w dniu 14 marca 2012 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Powyższy wniosek został potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2011 r.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1.100,00 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawczyni w rubryce dochody wpisała również sklep galanteryjno – odzieżowy oświadczając, iż od 1 stycznia 2012 r. działalność gospodarcza została zawieszona. Podała, że posiada dom o powierzchni około 200 m² na działce o powierzchni około 400 m² oraz udział wynoszący 1/3 w domu o powierzchni około 80 m². Wnioskodawczyni wskazała, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiada.
Zarządzeniem z dnia 30 marca 2012 r. wezwano wnioskodawczynię na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku poprzez podanie kosztów utrzymania domu o pow. 200 m², domu o powierzchni 80 m², kosztów utrzymania sklepu. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.), czy posiada kredyty, zadłużenia, czy otrzymuje pomoc od rodziny.
W piśmie z dnia 7 maja 2012 r. wnioskodawczyni nadesłała dodatkowe wyjaśnienia. Wskazała, że koszty utrzymania domu o powierzchni 200 m² wynoszą 268 zł w skali roku z tytułu podatku od nieruchomości. Z kolei koszty utrzymania domu o pow. 80 m² w skali roku wynoszą 2943 zł. Składają się na nie podatek od nieruchomości w wysokości 187 zł (płacony przez wnioskodawczynię w 1/3 wysokości, pozostałe 2/3 pokrywają jej córki), prąd - 466 zł, gaz 1600 zł, woda – 90 zł., telefon - 600 zł. Na koszty związane z utrzymaniem sklepu składają się opłaty za gaz – 17 zł i prąd -20 zł (miesięcznie). Wnioskodawczyni podała, że na bieżące potrzeby życia codziennego przeznacza pozostałe środki z emerytury. Wskazała również, że nie posiada konta bankowego, zadłużeń, a emeryturę odbiera na poczcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a.
Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Dokonując ponownie oceny stanu majątkowego skarżącej w oparciu o złożony formularz oraz nadesłane dokumenty, Sąd uznał, że zasadna jest zmiana postanowienia z dnia 15 grudnia 2011 r.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie.
Wnioskodawczyni w odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 30 marca 2012 r. wykazała, że ze względu na niewielką kwotę emerytury i zawieszoną działalność gospodarczą (sklep galanteryjny) nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika, a zamierza zaskarżyć wyrok Sądu I instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W ocenie Sądu skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika ustanowionego z wyboru, gdyż niewielkie, miesięczne dochody są konsumowane w całości na bieżące potrzeby, co nie pozwoli skarżącej na poczynienie koniecznych oszczędności.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.